Bel ve sırt ağrıları

Bel ve sırt ağrıları, soğuk algınlıklarından sonra hayatımız boyunca karşılaştığımız en sık sorunlardan biridir. Bel ağrısı bir hastalık olmayıp bir belirtidir ve bel ile ilgili bazen de ilgisiz pek çok rahatsızlığın habercisidir. Halk ortasında bilinen isimleri ile lumbago, siyatik ( Bel kaymasıfarklı bir hastalık kümesini temsil eder ve birden fazla vakit yanlış kullanılmaktadır) daha sık orta yaş kümesinde izlenir ve devam mühletine nazaran 3 aya kadar olanlar akut bel ağrısı olarak kabul edilir. Ağrının şiddeti günlük yaşantıyı etkilemeyen yalnızca belirli hareketlerle orta çıkan ağrılardan, kişiyi hareketsiz bırakacak seviyeye kadar olabilir. Ağrının oluşumunda kilo, fiziki aktivite, meslek, sigara alışkanlığı, oturma durumu, gece yatış formu ve yatağın yapısı, hatta kişinin ruhsal durumu tesirlidir. Bunun yanında bel ile ilgisi olmadığı halde böbrek hastalıkları, bayanlarda yumurtalık iltahabı, pelvik iltahabi hastalıklar ve kimi karın içi organları ile ilgili hastalıklar bel ağrısı yapabilir yahut bel ağrıları ile karışırlar.

Omurga sistemimiz, baştan karın içi organlarına kadar bedenimizin tüm tartısının 2/3 taşıyan tıpkı vakitte buradaki kas-bağ dokusu ile ayakta dik durmamızı temin ederek yürümemize yardımcı olan çok kıymetli bir yapıdır. Üst üste dizilmiş tespih taneleri üzere 24 ü hareketli toplam 30 adet omurga kemiği, hepsinin ortasında tüm organların çalışmasını düzenleyen ve hareketimizi temin eden omur iliğin geçtiği uzun bir tünel ve her omurun ortasında süspansiyon vazifesi gören disklerden oluşmuştur. Ayrıyeten her bir omurga kemiği ile eş vakitli sağa ve sola birer adet ağaç kolu gibisi hudut kökleri çıkar. Bu yapılar omurga, etrafını saran sağlam kas ve bağ dokuları ile çevrelenmiştir.

Tüm bu yapılar birbiri ile bağlantılı ve eş güdüm halinde fonksiyonlarını yerine getirirler. Bunu yaparken dik hale getirilmiş boğaz köprüsü ve yükü taşıyan halatların gösterdiği karşı direnç gibisi, olağan üstü bir yüke karşı kişiyi ayakta ve dik tutmaya çalışırlar. Bu açıdan aslında bel ve sırt kasları ile bağ dokuları devamlı gerilim ve yük altındadır. Bu kadar büyük yüke karşı koyan bu yapının incinmesi yahut bir grup rahatsızlıklarının ortaya çıkması epeyce kolaydır. Sistemin mekanik olarak zorlanması, ek yük binmesi, uygunsuz durumda uzun müddet kalınması sonucu bel ve sırt ağrıları ortaya çıkar. Diğer bir deyişle tüm bel ve sırt ağrılarının % 80 i kemik, kas ve bağ dokularında organik bir bozukluk olmaksızın ortaya çıkan Mekanik Bel ve Sırt Ağrılardır. En sık oluş biçimi ağır bir eşya kaldırmak, sürüklemek, itmek formunda olabileceği üzere ani yere eğilmekle de çıkabilir. Bu tıp ağrılar 48- 72 saat içinde istirahat ağrı kesiciler ve sıcak uygulaması ile azalır, 1-2 hafta içinde büsbütün geçer. Uzaması halinde diğer hastalıklar düşünülmelidir.

Bedende 24 adet hareketli omur ortasında bulunan ve süspansiyon misyonu gören jelatinöz kıvamdaki disk dediğimiz yapılar, fiziki travma, zıt hareket yahut beslenmesi ile ilgili sorunlar nedeni ile olağan yapıları bozularak biçim ve yer değiştirebilir, çok yakınındaki sonları yahut omuriliği sıkıştırabilir. Bunun sonucunda değişik seviyelerde belde,ayaklarda ve ayak parmaklarında ağrılar, uyuşukluklar, kuvvet kaybı hatta idrar ve büyük abdest çıkışında denetimsizlikler ortaya çıkar. Ağrı, hareketle artan, belden başlayıp kalça içinde bıçak saplar stilde ayak parmakları yahut topuğa kadar uzanan, beraberinde yahut tek başına uyuşukluk, kuvvet kayıpları ortaya çıkarabilir. Kimi vakit da şahıslar bilhassa yol yürümekle şikayetlerinin artığıve dinlenmekle azaldığını söylerler. Bu şikayetlerin varlığı berberinde muayene bulgularının olumluluğu bizi bel fıtığı teşhisine yaklaştırır.

Bel ve sırt ağrısı yakınması olan hastaların teşhisinde hastalığın kıssası, nörolojik muayene beraberinde radyolojik incelemeler ile % 98 doğrulukta teşhis koydurur. Radyolojik incelemeler son derece yol gösterici olmala birlikte tek başına manalı değildir. Başlangıç kademesinde direkt röntgen, kan tetkikleri daha sonra bilgisayarlı tomografisi, EMG (Elektromiyografi) ve cerrahi gerekiyorsa yada hala teşhis konamamışsa manyetik rezonans görüntüleme (MRG) incelemeleri gerekebilir. Bunlarda hiç biri tek başına kâfi değildir.

TEDAVİ FORMÜLLERİ

Bel ile ilgili rahatsızlıklar kireçlenme, bel fıtığı, bel kaymaları ve romatizmal hastalıklar ilerleyici rahatsızlıklardır. Tedavinin emeli hastalığın ilerlemesine mani olmak, nörolojik hasarı engellemek yahut olmuşsa geri döndürerek olağan fizikî aktiviteyi tekrar temin etmek. Bu emelle:uygulana tedavi metotları şöyle özetlenebilir

A) Akut Periyotta

1) Tutucu tedavi

I. İlaç Tedavisi, ağrı kesici ve kas gevşetici

II. Mutlak yatak isitirahati ( Ayağa kalkmadan 7-10 gün )

III. Bölgesel Sıcak uygulaması

IV. Traksiyon ve korse? ( Traksiyon yani çekme yararıkonusunda tartışmalar mevcuttur. Son gelişmeler çerçevesinde artık uygulanmamaktadır. Korse kullanımı ise özel durumlar dışında tavsiye edilmez. )

B) Kronik Periyotta

1) Fizik Tedavi

I. Uzman şahısların kontrolünde uygulanan tedavilerdir. Hastalığın tedavisinden çok ağrının ve hudut etrafında ödemin azalması, kasların gevşemesine yardımcı olurlar.

II. Kaplıca Tedavisi: Dahiliye ve kardioloji hekimlerinin müsaadesi ile fizik tedavi uzmanın teklifleri doğrultusunda en az 3 hafta olacak şeklide ve uygun çeşit kaplıca seçimi ile yararlıdır. Lakin mevcut patolojiyi yok etmez, ağrıya yöneliktir.

2) İdman Tedavisi ve Bel okulu: Cerrahi öncesi yahut sonrasıhekimin teklifiyle Fizik tedavi Uzmanının tavsiye ve değerlendirmeleri ile bel-sırt kaslarının güçlendirmeye yönelik bireye özel idman programı uzun vadede gerçek manada kollayıcı bir tedavi yaklaşımıdır. Bu tedavi sabırla ve nizamlı biçimde uygulandığında bel fıtığı ve kireçlenme oluşumunu engellemekte ve var olanların berbatlaşmasını yavaşlatmaktadır.

2) Cerrahi tedavi: Bel fıtığı konusunda çok farkı usuller olmasına karşılık (Laser terapi, Kemonükleozis, makrodiskektomi vb.) bu gün tüm dünyanın tercih ettiği usul mikrodiskektomidir. Bir günlük hastanede yatışsüresi, cerrahi sonrası 2-3 haftalık bir dinlenme sürecinden sonra olağan yaşantısına dönen hastalar bundan sonra hayatlarında daha evvelden yaptıkları yanlışlarını tekrarlamamak kaydı ile tam şifa elde ederler.

Mikrodiskektomi 3 aralığa kadar olan müdahalelerde başarıile kullanılan bir prosedürdür. Bel ilgili hastalıklarda öbür tedavi usullerinin başarısız kaldığı, istenen sonucun elde edilemediği yada nörolojik hasarın tespit edildiği durumlarda cerrahi tedavi uygulanmalıdır. Cerrahi tedavide genel prensip hastaya ve dokularına en az ziyan veren ve en az riske sokan, komplikasyon riski en az yolun tercih edilmesidir. Bu ortada kişinin daha evvelce sahip olduğu sistemik hastalıklar, yaş ve hasta-hekim ahengi çok kıymetlidir. Gereğinde hasta dahiliye, kardioloji ve anestezi üzere ilgili branş hekimlerince da kıymetlendirilerek en uygun tedavi yaklaşımı seçilir. Cerrahi sistem olarak son 20 yıldır tüm dünyada ve ülkemizde Mikrodiskektomi gitgide daha fazla tercih edilmektedir. Bu süreçte ameliyatlaryüksek büyütmeli mikroskoplar ile yapılarak gözle görülemeyen patolojiler tespit edilebilmekte ve dokular son derece detaylı görülebilmektedir. Hastanemizde bundan bir kademe daha ileri gidilerek şayet kısıtlayıcı bir faktör yoksa Epidural-spinal Anestezi ile İnterlaminar Mikrodiskektomi gerçek
leştrilmektedir. Bu sistemde, klasik mikrodiskektominden farklıolarak ameliyatlar, 2 cm lik cerrahi kesiyle mikroskop eşliğinde yalnızca yumşak dokuların ortasından ve kemik alınmadan gerçekleştirilmektedir. Bu sayede son derece konforlu ve inançlı bir ameliyat gerçekleştirilmekte, ameliyat sonrası devirde de süratli bir geri dönüş temin edilmektedir. Hastalar 6 saat içinde ayağa kaldırılmakta ve hastanede yatış mühleti 1 gün ile sınırlanmaktadır. Hastaneden çıktıktan sonra 10 günlük yatak ve 10 günlük konut istirahati sonrası günlük iş ve toplumsal yaşantılarına geri dönüş mümkün olmaktadır.

Beldeki kireçlenmelerde de, şayet öteki tedaviler yetersiz kalıyorsa, oluşan hudut sıkışıklıklarını azaltmaya yönelik gevşetici Epidural-spinal Anestezi ile Mikrocerrahi uygulanabilir. Bu süreç ile sonların etrafında onların hareketini ve çalışması engelleyen fazla kemik dokuları tıraşlanarak alınır ve hudut rahatlatılır. Operasyonlar bu sistemle kestirim edilenin üstünde yüz güldürücü sonuçlar verir.

Hafif düzeyedeki Bel kaymaları da Epidural-spinal Anestezi ile İnterlaminar Mikrodiskektomi ve disk aralığına Chace uygulamasıile muvaffakiyetle tedavi edilebilmektedir. Daha ileri bel kaymalarında, gereken hudut rahatlatma ve omurga stabilizasyon süreçleri uygulanarak kısa müddet sıhhatine kavuşması temin edilebilmektedir.

Tüm süreçler %90-95 başarıoranı gerçekleştrilmekte, ameliyat sonrası devirde tekliflere uyulduğu takdirde son derece uygun sonuçlar alınmaktadır. Muvaffakiyet uzun periyotta kişinin genetik yapısı, kilosu, mesleği, sigara alışanlığı ve idman programına ahengi ile orantılı olarak artmaktadır. Üçüncü haftadan sonra başlayan, Fizik Tedavi ve Rehabilitasyon kontrolünda bir programın uygulanması ilerisi için yararlı olacaktır.

Tüm tedavilerde, hasta ile doktor ortasında ahenk çok düzgün olmalı karşılıklı olarak beklentiler, istekler ve muhtemel riskler tüm çıplaklığı ile ortaya konmalıdır. Uygun boy-kilo oranı, bel kaslarını kuvvetlendirmeye yönelik güzel bir idman planlaması, aykırı ve ağır hareketlerden kaçınma, sigaradan uzak bir hayat, uzun vadede kaliteli ve ağrısız bir ömrün garantisi olabilir

Yorum bırakın

E-posta hesabınız yayımlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir