Çağımızın hastalığı: karpal tünel sendromu (bilekte sinir sıkışması)

-Ellerinizde ve bileklerinizde uyuşukluk, yanıcı bir ağrı yahut karıncalanma hissediyormusunuz?
– Şikayetleriniz bilhassa geceleri daha mı bariz?
-Nesneleleri düşürmeden elinizde tutmakta zahmet mü çekiyorsunuz?
-Bilgisayar klavyesi ya da faresini kullanmak üzere tekrarlayıcı el hareketlerini ağrısız olarak yapmak giderek daha imkansız hale mi geliyor?

Şayet bu sorulara cevabınız evetse sizde de karpal tünel sendromu denilen bir hudut sıkışıklığı hastalığı olabilir. Olguların yarısı mesleklerle irtibatlıdır ve tüm meslek kümeleri ile kontaklı hastalıklar ve yaralanmalar içerisinde, iş gücü kaybına en fazla yol açan durumdur.

ABD bilgilerine nazaran her yıl yaklaşık 260.000 karpal tünel olgusu opere edilmektedir.

Karpal tünel sendromu medyan hudut üzerindeki bantın kalınlaşması ve tekrarlayıcı hareketlerin kombinasyonu sonucunda bilekte hududun enflamasyonu sonucu ortaya çıkar. Bilhassa 40-60 yaşlarındaki bayanlarda, piyanistler, kuaförler, bilgisayar operatörleri, bankacılar, dişçiler, heykeltıraşlar, mesken hanımları üzere ellerini çok kulanan meslek kümelerinde sıklıkla izlenir.

Hamilelik, şeker hastalığı, tiroid hastalıkları, menapoz, bilekte kırılan yada yerinden kayan kemikler ve çok şişmanlık hastalığın görülme oranını arttırır. Eller ile cisimlerin sık ve şiddetli halde tutulması, bileğin bükülmesi ve artrit emsal biçimde görülme oranlarını arttırır.

Bu şikayetlerin birinci ortaya çıkmasının akabinde tedavi için vakit kaybetmeden başvurmak hayli kıymetlidir. Başvurmak için ağrının çok artmasını, tahammül sonlarını aşmasını beklemeyin.

Cerrahi dışı konservatif tedavinin asıl gayesi medyan hudut üzerinde tekrarlayan yaralanmaları bitirmek ya da azaltmaktır. Bu hedefle hudut üzerindeki baskıyı ortadan kaldırmak için bir bileklik ile bilek hareketleri kısıtlanabilir. Şayet bu işe yaramaz ise ödemi azaltmak için enflamasyon giderici ilaçlar yazılabilir veye bileğe kortizon enjeksiyonları yapılabilir. Ağrıları azaltmaya yönelik bir ekip özel el ve bilek idmanları önerilebilir.

Şayet hastalar istirahat, rehabilitasyon, yahut öteki cerrahi dışı tedaviler ile ağrılarından kurtulamaz iseler median hudut üzerindeki baskıyı ortadan kaldırmak için farklı cerrahi teknikler uygulanabilir. En sık uygulanan teknik karpal tunel özgürleştirilmesi denilen ve açık ya da endoskobik sistemler ile uygulanabilen metottur. Açık cerrahide bilek bölgesine bir kesi yapılarak median hudut üzerine bası oluşturan bant kesilerek hudut serbestleştirilir. Endoskobik yolda ise daha ufak bir kesi yapılarak bir minyatür kamera ile tünel görüntülenir ve bant kesilir.

Karpal Tünel Özgürleştirilmesinde yeni bir teknik: Küçük Açık Yaklaşım
Karpal tünel özgürleştirilmesinde standart yaklaşım karpal ligamanın açık cerrahi ile kesilmesidir. Bu standart yaklaşım ile sonuçlar genel olarak epeyce yeterlidir. Fakat cerrahi sonrası oluşan skar dokusuna bağlı ağrı ve bilekte hareket kısıtlılığı kıymetli bir meseledir. Yara güzelleşmesi yapılan kesinin nisbeten uzun olmasına bağlı gecikir. Öteki bir dert Pilar sendromu denilen avuç ici adelelerde ağır ağrıdır. Komplikasyon oranları %1-20 ortasında değişmektedir. Bu nedenle 1990 lı yılların başında kesi uzunluğunu azaltmak, böylece bu problemlerin üstesinden gelmek için endoskop ile minimal yaklaşım teknikleri kullanılmaya başlanmıstır. Bu teknik ile yara yeri ile ilgili problemler çözülmüş lakin median hudut, damarlar, tendonlar ve hatta ulnar hudut yaralanma sıklığı artmıştır. Birebir vakitte cerrahi mühleti besbelli derecede uzamıştır. Süreç endoskobik sistem kullandığından hastane ortamında yapılmasını gerektirir.

Küçük açık yaklaşım tüm bu meseleler göz önüne alınarak geliştirilen yeni bir cerrahi prosedürdür. Endoskobik cerrahide olduğu üzere ufak bir kesi yapılarak median hudut ile karpal bant ortasında bir tünel yaratılır. Tıpkı vakitte karpal bant ile cilt altı ortasında bantı tam olarak ortaya koyacak halde ikinci bir tünel açılır. Bant daha sonra knifelight özel bir lazer bıçağı ile kesilir.

Knifeligtın endoskobik yaklaşımdan en kıymetli avantajı endoskobi aletleri gerektirmediği için hastane ortamında yapılmasının zarurî olmamasıdır. Süreç mühleti manalı derecede kısalmıştır. Açık cerrahi sonrası görülebilen hastayı bazen ileri derecede rahatsız edebilecek skar dokusu oluşumu, operasyon alanında ağrı, pilar sendromu üzere sorunları son derece azaltmıştır. Yara güzelleşmesi yapılan kesinin kısa olması ve cilt altı dokulardaki minimum yaralanma nedeniyle son derece kısalmıştır. Açık cerrahi sonrasında kolun 2 hafta müddet ile askıya alınması ve immobilizasyonu üzere sıkıntılar ortadan kalkmıştır.

Hastalar bu cerrahi ile operasyonun sonraki günü ellerini hafif işlerde kullanmaya başlarlar ve el askıya alınmamaktadır. Açık cerrahi ile cerrahi sonuçlar tarafından bir fark bulunmamaktadır.

Kısaca bu yeni tekniğin avantajları:

Azamî doku korunması
Teknik olarak kolay oluşu
Cerrahi müddetin manalı derecede kısalması
Endoskop kullanımı gerektirmemesi
Hasta açısından maliyetin düşük oluşu
Operasyon sonrası güzelleşme mühletinin kısalması
Cerrahi saha ve etrafında operasyon sonrası oluşabilecek kızarıklık, hassasiyet, ağrının en aza inmesi
Opere edilen elin yine kullanımı, işe geri dönüş müddetinin çok kısalması
Karpal tünel sendromundan korunmak, ellerimizin yanlışsız kullanımı ile ilgili altın öğütler
El bileğinin uzun müddetli ve güçlü formda aşağı-yukarı hareketlerinden, gergin halde parmaklarla bir şeyi tutmaktan (dikiş iğnesi gibi), bileği başparmak yahut küçük parmağa gerçek bükme hareketinden kaçın

Avuç içi üst bakacak formda yük taşımamaya ihtimam göster
Bileği sıkı saran bantlardan (kol saati gibi) uzak dur
Çok soğuk yahut korunmasız vibrasyondan kaçın
Telefon üzere sık kullanılan nesneleri calışma alanınıza olabildiğince yaklaştır. Böylelikle çok uzanmaktan kaçın.
Otomobil sürerken, eşya taşırken direksiyonu çok sıkı tutma. Mümkün olduğunca eli dinlendir.
Daktilo ya da keyboard kullanırken elleri her 15 dk da bir dinlendir.
Boya fırçası, kalem, gazete, yahut kitap tipi cisimleri uzun mühlet tutmaktan kaçın

Eller kullanılırken bedenin genel postürüde çok kıymetlidir. Çalışma alanının yüksekliği, otururken ya da ayakta iken bileklerin notral ya da çabucak hemen düz konumda kalmasına imkan tanıyacak halde düzenlenmelidir. Çalışma esnasında omuzların yeteri kadar hür, dirseklerin konforlu bir halde yanlarda olmasına ihtimam gösterilmelidir.

Oturma esnasında sırt ve bel uygun desteklenmiş biçimde ayaklar yere basmalıdır. Oturulan sandalye her bireyin kendisine nazaran ayarlanmalıdır.

Bilhassa daktilo yazımı, keyboard kullanımı tipi işlerde postür bilhassa kıymetlidir. Gerçek ayarlanabilir bir koltuk, kâfi ışık ve masa için uygun yükseklik faydalıdır.

Daktilo esnasında uzun müddet, sık bir formda tuşlara basılır. Bu nedenle olabildiğince hafif biçimde tuşlara dokunmak kıymetlidir. Çok sert bir biçimde tuşlara basılması gereksiz yorulmaya neden olacaktır. Bu sorunu aşmak için sıkca kısa aralıklar verilmesi faydalı olur. Tıpkı formda boyun, omuz ve kol adalelerinin rutin bir biçimde rahatlatılması da kıymetlidir.

El aletlerinin seçimi kıymetlidir. El aletinin tutulan kısmı elinizin büyüklüğü ile orantılı olmalıdır.

Elinizi ağır biçimde kullanmanızı gerektiren yeni bir iş ögrendiğinizd
e, elinize bu yeni işe alışması için vakit tanıyın. Bu tıpkı bir atletin bir yarışa hazırlanmasına yahut öbür atletik müsabakalara misal.

Ellerin istirahati için kâfi aralıklarla molalar verilmelidir.

Şayet eldiven giyiyorsanız ellere uygun ölçülerde olmalıdır. Çok büyük olursa nesneyi tutmak için gerekli harcanacak güç daha fazla olacak, çok sıkı olursa elleri sıkıştıracaktır.

Yorum bırakın

E-posta hesabınız yayımlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir