Endoskopik disk cerrahisi

Endoskopik cerrahi artık tüm cerrahi alanlarda yaygın olarak kullanılmaya başlamıştır. Öbür cerrahi kısımlarda kullanımı daha eskidir. Mide ve safra kesesi cerrahisinde, birden fazla bayan doğum ameliyatlarında, üroloji ve KBB ameliyatlarında cok yaygın olarak kullanılmaya başlandıkdan sonra hudut cerrahisinde kullanımı 1990’lı yıllardan sonra olmuştur. Endoskopik disk cerrahisi (endoskopik bel fıtığı ameliyatı- kapalı bel fıtığı ameliyatı), cerrahi olarak minimal invazif bir usuldür. Endoskopi sözü eski yünanca’da endo (iç) ve scopien (izleyerek görme) sözlerinden türetilmiştir. Günümüzde bilhassa omurga hastalıklarında cerrahi açıdan birinci secenek olarak tercih edilmeye başlamıştır. Ülkemizde de birkaç merkezde yapılan bu ameliyat dünyada büyük yaygınlık kazanmıştır. Ameliyat iki farklı teknikle yapılmaktadır. Merkezimizde her iki teknik de hastanın ihtiyacına nazaran uygulanabilmektedir. Ameliyatın uygulanabilmesi için özel endoskopik cerrahi aletler ve uygulayacak cerrahın bu mevzuda eğitimli ve memleketler arası sertifika sahibi olması gereklidir.

Hangi Hastalara Uygulanabilir?

Endoskopik disk ameliyatı bel fıtığı nedeniyle ameliyat olması gereken tüm hastalara uygulanabilir. Lakin bel fıtığının yanısıra hastada bel omurlarının kayması, kanal darlığı üzere ek durumlar var ve bunların da düzeltilmesi gerekiyorsa o vakit endoskopik disk ameliyatı yerine mikrocerrahi yapılması gereklidir.
Her yaş kümesine uygulanabilir. Bilhassa yaşlı ve diabet, hipertansiyon üzere öbür meseleleri olan hastalarda ameliyat sonrası düzgünleşme müddetinin çok kısa olması büyük avantaj sağlamaktadır. Ayrıyeten teşebbüse bağlı ek anatomik hasara yol açmaksızın fıtıklanmış disk modülü alınmaktadır. Böylelikle hastaların hastanede kalma ve işe dönüş mühletleri kısalmaktadır.
Mikrocerrahi sonrası nüks gelişen hastalarda ikinci ameliyatlarda ameliyat bölgesindeki yapışıklıklar nedeniyle komplikasyon riski yüksektir. Endoskopik disk ameliyatı ise nüks nedeniyle ikinci sefer ameliyat olması gereken tüm hastalarda itimatla uygulanabilir.

Kısaca Cerrahi Teknik:

Yalnızca teşebbüs yeri açısından farkı olan iki başka teknik vardır. Posterior interlaminar teşebbüste bel bölgesinin tam ortasından, posterolateral transforaminal teşebbüste bel bölgesinin yan tarafından cilt kesisi yapılır. Posterior interlaminal teşebbüs ve posterolateral transforaminal teşebbüs olmak üzere iki tekniğin ana farkı, teşebbüs yerleri ve teşebbüs sırasında endoskobun geçtiği beden alanlarıdır. Her iki teknikde de yaklaşık 0.5 (yarım) santimetrelik bir cilt kesisi yapılır. Bu kesiden radyolojik denetim altında 4 mm çapındaki endoskop fıtıklaşmış bölgeye sokulur. Akabinde sisteme endoskopi ünitesi bağlanır. Endoskop içinden tıpkı diz artroskopisinde olduğu üzere daima fizyolojik serum verilir ve verilen serum ameliyat alanının net görülmesini sağlayarak dışarı çıkar. Endoskop içinde girilen bölgeyi aydınlatan bir ışık kaynağı, manzarayı kaydeden bir kamera ve içinden aletlerin geçmesini sağlayan bir kanal vardır. Cerrah endoskobun içindeki kamera aracılığıyla ekrandan omuriliği, hudutları ve fıtıklaşmış diski görerek fıtıklaşmış diski özel aletlerle çıkartır. Diskin tümü bozulmamışsa yalnızca fıtıklaşmış ve bozulmuş kısım çıkartılır. Kalan kısım ise özel Radyofrekans aletiyle yakılarak sağlamlaştırılır. Böylelikle kalan diskin işlevlerinin devam etmesi sağlanmış olur.

Avantajları:

• Ameliyat yaklaşık 0.5 cm lik bir kesiden yapılır. Cerrahiye bağlı anatomik hasarın az olması nedeniyle ameliyat sonrası erken periyotta fazla bir bel ağrısı yoktur.

• Cerrahiye bağlı kan kaybı, enfeksiyon ve ameliyat alanında oluşabilecek kan birikimi riski daha azdır.

• Yan yerleşimli fıtıklara ulaşım daha kolaydır. Ayrıyeten birden fazla disk arası tek bir kesi ile denetim altına alınabilir.

• Ameliyat sonrası hastanade kalış ve işe geri dönüş mühleti kısadır. Kısa hastanede kalış mühleti maliyeti de düşürür.

• Mikrocerrahi ameliyatlarında kemik ve bağ dokusunun çıkartıldığı alanlarda kasların omurilik zarına yapışması sonucu ortaya çıkan (epidural fibrozis) ameliyat sonrası kronik bel ağrıları görülmez

• Yandan yapılan teşebbüsler (posterolateral transforaminal) hasta istek ederse lokal anestezi ile yapılabilir. Lakin biz tüm olgularda genel anesteziyi tercih ediyoruz. Zira uygun ve efektif lokal anestezi uygulansa bile hastanın az da olsa ağrı duyması ve ameliyathane ortamının hasta üzerinde ki negatif tesiri nedeniyle genel anestezinin hastanın bilhassa ruhsal rahatlığı açısından kıymetli olduğunu düşünüyoruz.

• Mikrocerrahi sonrası nüks eden hastalarda emniyetle uygulanabilir.

Dezavantajları:

• Tecrübeli ve gerekli eğitimlerden geçerek sertifika almış cerrahlar tarafından yapılabilir.

• Ameliyat için yüksek teknoloji gerektiren ekipmanların kullanılması gereklidir.

Bel fıtığının yanısıra kanal darlığı omur kayması ve doğumsal yahut edinsel anatomik bozukluğu olan hastalarda uygulamada zahmetler yaşanabilir.

Sorular:

Endoskopik cerrahi ne demektir?

Endoskopik cerrahi, bedenin rastgele bir yerinde oluşan hastalığı tedavi etmek için ufak bir delik açarak hasta bölgeye ulaşmak ve gelişmiş manzara sistemleri kullanarak hasta bölgeyi bir ekrana taşımak tekrar gelişmiş mercek sistemlerde kullanarak görme alanını büyüterek cerrahi süreç yapmaktır. Bu süreç halk ortasında kapalı ameliyat olarak da bilinir.

Nöroşirurjide hangi ameliyatlar endoskopik cerrahi ile gerçekleştirilmektedir?

Endoskopik cerrahi omurga hastalıklarında giderek daha sık bir halde kullanılmaktadır. Yeni geliştirilen tekniklerle boyun fıtğı ameliyatları endoskopik yapılmaya başlanmıştır. Uzun vakittir uygun olgularda bel fıtığı ameliyatları, hudutların omurgadan çıktığı olukların genişletilmesi endoskopik mikrocerrahi ile yapılmaktadır. Ayrıyeten endoskopinin göğüs kafesinde kullanılması ile birlikte sırt omurga hastalıklarının cerrahi tedavisinde de kullanılmaktadır.

Endoskopik ameliyat her hastaya uygulanabilir mi?

Hastanın bel fıtığı olması kuralıyla her hastaya uygulanabilir. Yalnızca omur kayması nedeniyle vida ve plakla stabilizasyon gereken ve kanal darlığı nedeniyle kanal genişletme ameliyatı gerektiren hastalara uygulanmaz.

• Neden iki farklı teknik kullanılmaktadır?

Belin yan tarafından teşebbüsle uygulanan transforaminal teknik yaygın olarak kullanılan tekniktir. Fakat kalça kemiğinin olağandan üstte olduğu hastalarda bilhassa L5-S1 arası için transforaminal yolu kullanmak olanaksız olabilir. Bu durumda belin ortasından kesiyle interlaminar teknik kullanılmaktadır.

İki teknik ortasında ne fark vardır?

Teşebbüs yeri dışında transforaminal teknik istek eden hastalarda ya da kalp, böbrek hastalıkları üzere nedenlerle anestezi alması sakıncalı hastalarda lokal anestezi ile uygulanabilir. İnterlaminar teknik ise yalnızca genel anestezi altında uygulanabilir.

Endoskopik ameliyatlardan sonra hastanede yatış mühleti ne kadardır?

Genelde bir gece hastanede tutulan hastalar sonraki gün taburcu edilmektedir.

• Ameliyattan sonra birebir yerde bel fıtığının nüksetme talihi var mıdır?

Bel fıtığı ameliyatı dünyada 3 farklı sistemle uygulanmaktadır. Açık cerrahi, mikrocerrahi/mikroendoskopik cerrahi ve tam kapalı endo
skopik cerrahi. Her 3 formülde de ameliyat edilen binlerce hastada ameliyat sonrasında ortalama %5 oranında ameliyat arasında nüks olduğu saptanmıştır.

Hangi metot uygulanırsa uygulansın nüks oranı değişmemektedir. Fakat öteki usullerde nüks eden hastalarda yeni ameliyatta komplikasyon oluşma riski endoskopik ameliyatlara nazaran daha yüksektir. Bu nedenle endoskopik ameliyatta nüks gelişse bile ikinci ameliyatın komplikasyon riski yok denecek kadar azdır.

Mikrocerrahi ya da açık yolla ameliyat edilmiş ve yine bel fıtığı oluşmuş hastalarda endoskopik ameliyat uygulanabilir mi?

Nüks etmiş tüm olaylarda endoskopik teşebbüs inançla uygulanabilir. Mikrocerrahi uygulanan hastalarda ameliyat sonrası gelişen yapışıklıklar nedeniyle ikinci ameliyat sürekli daha güç ve komplikasyon riski daha yüksektir. Bu nedenle bu tıp hastalarda endoskopik ameliyatlar komplikasyon riski olmaksızın yapılabilir.

Yorum bırakın

E-posta hesabınız yayımlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir