Okul öncesi çocukluk çağı düşmeleri ve kafa travmaları

Beyin travmaları, kıymetli bir halk sıhhati sorunudur. Çoklukla trafik kazaları, düşmeler, darplar ve spor yaralanmaları sonucu gelişir. 45 yaş altı yetişkinlerde ve çocuklarda en sık hastaneye müracaat nedenleri ortasındadır. Baş travmaları, her vakit ağır travmalar usulünde olmamakta, bazen değersiz üzere görülen yahut çok kısa periyodik şuur kaybına neden olup düzelen, yapılan tetkiklerde önemli bir birincil hasarın görülmediği hafif baş travması olarak da sınıflandırılmaktadır. Son yıllarda bu bahiste yapılan çalışmalarda; Tekrarlayan travmaların beyefendisinin yüksek işlevlerinde hasar oluşturabileceği ve zeka işlevlerini etkileyebileceği argüman edilmektedir. Burada dikkate edilmesi gereken tek tek ufak travmalar değil daima ve yenileyen travmalardır. Ayrıyeten hepimizin deneyimi hiç bir çocuktan düşemeden büyümez. Burada ayrımı âlâ yapmak gerekir. Okul öncesi periyot çocuklarında düşmeler ve baş travmaları anne ve babaların sık karşılaştı problemlerdir. Bu devri 2 yaş öncesi ve 2-7 yaş ortası olarak ikiye ayırarak incelemek yanlışsız olur.

İki yaş öncesi periyotta bebeğimiz daha yeni yürümeye başlamış, beyefendisinin ve kasların işlevleri şimdi oluşmuş ve olgunlaşma devam etmektedir. Yatarken, otururken ve yürürken kendini muhafaza, tehlikelerden uzak durma yetisine ve reflekslerine sahip değildirler. Yaşına uygun olarak, yattığı yerde dönebilir, emekleyebilir, oturabilir, takviye alarak yahut almadan yürüyebilir. Bunları yaparken yattığı, oturduğu yerden düşebilir, yürürken istikrarını kaybedip yada ayağı takılıp düşebilir. Bu yaş kümesinde baş yetişkinlere oranla çok büyük, kafatası kemikleri daha gereğince olgun ve sert değildir, travma direk olarak beyin dokusunda hasar oluşturabilir. Buna karşılık tabiat bu zayıflığı, beyefendisinin elastikiyet ve esnekliğini ileri derecede artırarak azaltmaya çalışmıştır. Bu yaş kümesinde başa gelen darbelerde, kafatası güya bir pinpon topu üzere davranıp çöker ve sonra çabucak eski halini alır, alttaki beyin dokusuda son derece elastik olduğu için bunu en az hasarla atlatmaya çalışır. Lakin tüm bunlar aşikâr snırlar içinde gerçekleşir. Şayet tavma gereğince şiddetli ise, savunma sistemleri kâfi gelmez, kemik ve beyin dokusunda çeşitli seviyelerde hasar ve kanamalar ortaya çıkabilir.

Travma geçirmiş yahut geçirdiğinden kuşku edilen bebekte, biz doktorlar olarak bir kadro işaretleri ararız. Çocuğun yaşı, düştüğü yükseklik, yer, düşme suratı birinci planda travmanın ciddiyeti konusunda bir fikir oluşturur. İkinci evrede bu olaydan sonra çocukta oluşan değişimler, şuur kaybı, uyku hali, kusma yahut olağan olmayan her şey bizim dikkatimiz çeker. Üçüncü evrede muayene ve gerekirse radyolojik bulgular bizi sonuca götürür. Her vakit birinci 24 ve 48 saat kıymetlidir ve başlangıçta çocuk büsbütün olağan olsa da sonradan yeni bulgular ortaya çıkabilir. Bu nedenle travma sonrası 24-48 saat çocuğun ya ailesi tarafından yada gereğinde hastanede tabip tarafından takibini ve bu müddet sonunda tekrar denetimi öneririz.

Pratik olarak bu türlü bir olayla karşılaşıldığında, şayet çocukta olağan dışı kusma, uyku hali yahut şuur kaybı varsa, gözle görülür bir şişlik, morarma mevcuttsa ve kasılma nöbeti olmuşsa, travmanı şiddetine bakılmaksızın süratle tabibe götürülemesi gerekir. Şuuru kapanmış çocuklarda başın geriye yatırılıp, lisanın bir kaşık gerisi ile bastırılması çok değerli olan hava yolunu açık tutacak son derece yararlı bir süreçtir. Şiş olan yere soğuk tatbiki hem kanamayı hemde şişliği azaltır. Bu sırada vakit en büyük düşmandır ve süratli lakin panik yapmadan davranmak gerekir.

Bu çeşit travmalardan korunmak için :

1- Konutta çocoğun başına kadar olan aradaki sert, keskin, sivri ve kenarları olan eşyaların uzaklaştırlması yahut etraflarının yumuşak lastik yahut sünger ile kaplanması,

2- Tabanın yukşak ve kalın halı misal gereçlerle örtülmesi,

3- Çocuğun tırmanıp üzeriden düşebileceği eşayaların örneğin sandalyalerin kapatılması,

4- Yatağının yanlarında muhafaza bariyerlerinin olması yahut yatağın yere yakın yapılması

5- Mümkün olduğu kadar çocukların nezaret altında kalması,

6- Yürürken bilek dahil elinde tutulması

üzere tedbirler yararlı olacaktır. İki ve 7 yaş ortası düşmeler çocukların daha hareketli, kas yapılarının daha güçlü olması nedeni ile bebeklik çağı düşmelerinden daha farklıdır. Bu periyotlar de balkon, pencere, ağaç üzere yerlerden düşmeler daha sıktır ve iç organ hasarları ile eklem kırık ve çıkıklarıda olabileceği daha önemli sonuçlanırlar. Kafatası kemikleri bu yaş kümesinde artık sertleştiği ve esnekliğini kaybettiği için kırık, çatlak, çökme ve beyin dokusunda hasar riski artmıştır. Bebeklerden farklı olarak kendilerini daha düzgün söz ettikleri için takipleri daha rahattır. Travmanın şiddeti, travma sonrası devir, klinik bulgular ve takip bebeklerde olduğu üzeredir. Bu yaş kümesinde üstte tedbirlere ek olarak;

1- Kapı ve pencelerin açık tutulmaması, önlerinde üzerine çıkabileceği eşya ve öbür materyallerin uzaklaştırlması,

2- Bisiklet ve gibisi araçları kullanırken kask, dizlik ve disrseklik kullanması, uygun olacaktır.

Yorum bırakın

E-posta hesabınız yayımlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir