Boyun fıtığı nedir?

Boyun fıtığı nedir?

Boyun fıtığı boyun omurları ortasındaki disk denen kıkırdaksı dokunun bir travma yada bir zorlama sonrası yırtılarak ve tıpkı bir diş macununun tüpün dışına çıkması üzere yerini terk ederek sonlara (genellikle kola giden hudutlara daha az olarakta omuriliğe) baskı yapması sonrası ortaya çıkan bir hastalıktır.

Omurlar ortasındaki disk denen yapılar gençlerde jel kıvamında olup etrafları sert bağ dokusu ile çevrelenmiştir. Orta yaştan sonra jel kıvamındaki disk su muhtevasını kaybederek kurumaya başlar. Böylelikle diskin yapısal bozulması ve bel fıtığı süreci başlamıştır. Suyunu kaybeden bu elastik doku sert kolay yırtılabilen bir dokuya dönüşür. Bir travma yada zorlama ile disk ve etrafındaki sert bağ dokusu yırtılır. Yırtılan çeperden içerdeki disk yapısı dışarı çıkarak omurga kanalında sonlara baskı yaparak ağrı ve uyuşukluk, kuvvetsizlik üzere bulgulara yol açar

Boyun ağrısı olan hastalar ne vakit boyun fıtığından kaygı etmelidir?

Boyun ağrısı yahut boyun kaslarında tutulmalar pek çok sağlıklı beşerde ortaya çıkabilir. Bu nedenle yalnızca boyun ağrısı boyun fıtığından şüphelenmemiz için kâfi değildir. Boyun ağrısına omuz, kol, önkol yahut el ağrısı eşlik ederse ve hele bu ağrıya el parmaklarında uyuşukluk yahut güç kaybı eklenmişse büyük olasılıkla boyun fıtığı mevcut diyebiliriz.

Boyun fıtığına neler sebep olabilir?

Çoklukla bir travma yada boyun omurlarını zorlayan çok bir gerilme bu hastalığa sebep olursa da temel sebep omurga etrafındaki kasların zayıflığıdır. Çünkü omurga etrafındaki adeleleri çok güçlü şahıslarda örneğin; haltercilerde ve güreşcilerde ayrıyeten mesleği daima ağır kaldırmayı gerektirenlerde boyun yahut bel fıtığı görülmez. Zira çok güçlü kaslar omurga etrafında takviye ve direnç oluşturarak diskin zorlanmasını ve yırtılmasını pürüzler. Gerçekte omurga etrafındaki kaslar kişinin doğal korsesidir. Bu korse ne kadar sağlam ve güçlü olursa omurga zorlama, ağır kaldırma yada travmalara karşı korunmuş olur.

Boyun fıtığı, çoklukla zayıf boyun adeleli insanların boyun omurlarını zorlayıcı bir kaza geçirmesi yahut ağır kaldırmalar sonrası ortaya çıkar

Ailevi olabilir mi ?

Boyun fıtığının ailevi geçiş şimdi ortaya konmamıştır. Lakin birtakım aile fertlerinde bel fıtığı ve boyun fıtığı sık olarak rastlanabilir.

Osteoporoz boyun fıtığına yol açar mı?

Osteoporoz boyun fıtığına yol açmaz. Osteoporoz büsbütün omurga kemik yapısını ilgilendiren kalsyum ( kireç ) kaybı ile ortaya çıkan bir hastalıktır.. Fıtık ise kemik yapı ile ilgili olmayan disk denen kıkırdaksı yapının hastalığıdır.

Boyun fıtığında hangi evrede , ne üzere şikayetler görülür?

Olayın ortaya çıktığı birinci günlerde, travma yada bir zorlama ile şiddetli boyun ağrısı uzunluğunda hareket kısıtlılığı ortaya çıkar. Hastalığın ileri safhalarında diskin yırtılarak bulunduğu yeri terk etmesi ve kola giden sonlara baskı yapması sonrası şiddetli omuz, dirsek, bilek yada tüm kola yayılan ağrı mevcuttur. Ağrı şiddeti fıtığın sonu sıkıştırma derecesine nazaran hafif yada dayanılmaz ağrılar formunda olabilir. Hududun ezilmesi ile ağrı dışında bilhassa ön kol ve el parmaklarında uyuşukluk, kuvvetsizlik görülebilir.

Teşhis için kullanılan yollar nelerdir?

Kol ağrısı mevcut şahısta boyun fıtığını teşhis etmede MR kesin tanıya götüren en kıymetli tetkiktir. Hudut basısının derecesini saptamak ve sondaki hasarı ortaya koymak için EMG (Elektromyografi) yapılır. EMG de hudut hasarı tespit edilmiş hastalarda ağrı olmasa dahi cerrahi tedavi gerekebilir. Bu nedenle MR da büyük fıtığı olupta ağrısı olmayan hastalarda operasyon kararını vermek için EMG değer taşımaktadır.

İlaç tedavisi faydalı mıdır?

İlerlememiş, hudut basısının az olduğu fıtıklarda yatarak istirahat, uzunluğuna sıcak uygulama veilaç tedavisi birinci denenmesi gereken tedavi metodudur. İlaç olarak antiromatizmal ağrı kesiciler ve adele gevşeticiler birlikte kullanılır. Ağrının şiddetli olduğu devirlerde enjeksiyon halinde birkaç gün tedaviden sonra hap biçiminde devam etmelidir. Ağrı ortadan kalktıktan sonra ilaca devam etmek anlamsızdır. Ağrılar tekrarladıkça periyot devir ilaç alınabilir.

Masaj, kaplıca faydalı olur mu?

Evet masaj ağrının değerli bir kısmına sebep olan kas spazmını çözerek ağrıyı azaltmada epey faydalı olur. Masaj uygularken cilde uygulanan antiromatizmal jellerde epey faydalı olacaktır. Kaplıcada bilhassa kireçlenmelerle birlikte olan kronik fıtıklarda rahatlatıcı olur.

Boyunluk hangi durumlarda tavsiye edilir?

Boyunluk hastalığın ağrılı devirlerinde ağrı azalana kadar (en fazla 15 gün) takılabilir. Uzun periyodik gereksiz yere kullanılan boyunluk zayıf olan adelelerin dahada zayıflamasına, böylelikle hastalığın ilerlemesine sebep olabilir.

Fizik tedavi nasıl uygulanır ? Aşikâr aralıklarla tekrarlanmalı mıdır?

Fizik tedavi, ilaç tedavisi ve istirahate karşın ağrıları devam eden hastalarda 2. basamak tedavi olarak uygulanır. Huduttaki baskının çok şiddetli olmadığı olgularda tedavi sağlanabilir. Lakin çok ilerlemiş hastalık durumlarında fizik tedaviden de fayda görülmeyebilir. Fizik tedavi ile ağrıları geçen hasta günlük ömründe da ağır kaldırma, boyun öne eğik ssatlerce kitap okuma yahut dikiş dikme, bilgisayar klavyesine eğilme, üzere boynu zorlayıcı durumlardan kaçınmalı, soğuktan korunma üzere kurallara uymalıdır. Günlük ömürde bu kurallara uymasına karşın periyot devir bilhassa soğuk ve rutubetli aylarda ağrıları nüksedebilir. Gerekirse ağrılı bu periyotlarda fizik tedavi tekrarlanabilir.

Boyun fıtığı olanların hangileri ilaç hangileri fizik tedavi ve hangileri de ameliyat edilir.

Boyunfıtğı olan hastaların 100 ünden 95 tanesi ameliyatsız tedavi< prosedürleri ile tedavi edilir. Birinci defa ağrıya maruz kalmış başlangıç fıtıklarda antiromatizmal ağrı kesiciler ve adele gevşetici ilaçlar uzunluğuna sıcak uygulama ve yatarak istirahat önerilir ve genellikle1-2 haftalık istirahatle ağrı geçer fakat kimi hastalarda düzgünleşme için 4 hafta istirahat gerekebilir. Bu mühlet zarfında ağrılarında değişiklik olmayan hastalarda fizik tedavi gündeme gelmelidir. 3 yada 4 hafta uygulanan fizik tedavi çoklukla hastaların ağrılardan kurtulmasına yardımcı olacaktır. Kimi hastalarda fizik tedavi başlanmasına karşın ağrı şiddetinde hiçbir değişiklik olmadığı üzere şiddetlenmeler olabilir. Bu hastalarda fizik tedavide ısrarcı olamamalı ve bir an evvel cerrahi uygulanmalıdır.

Boyun fıtıklarında boyun, sırt ve omuza yapılan iğnelerin faydası olur mu?

Önemli sırt omuz ve kol ağrısının olduğu boyun fıtıklarında sık olarak uygulanan bir sistemdir lakin hastanı bazen birkaç ay hatta bazende en fazla 3-5 gün rahatlamasına yol açar. Kalıcı bir tedavi değildir. Sanıldığı üzere kireçlenmeyi arttıran çok sakıncalı bir usul değildir, lakin hastanın kısa bir müddet rahatlamasını sağlayabilir.

Cerrahi uygulama nasıl yapılmaktadır.

Mirodiskektomi denen prosedürle boynun ön tarafında 3cm lik bir cilt kesisi ile omurlar ortasındaki yırtılan ve yer değiştirerek sonlara baskı yapan kıkırdaksı doku çıkartılır. Çıkartılan bu dokunun yerine şayet cerrah uygun görürse sentetik kimi dayanak dokul
arı (cage, disk protezi gibi) yerleştirebilir.

Cerrahi müdahale sonrası boyun sağlamlığında bir bozulma ortay çıkar mı?

Hayır. Hasta operasyondan çıktığında da boynu ameliyat öncesi kadar sağlamdır.

Cerrahi müdahale rahatsızlığın hangi etabında fayda sağlar? Muvaffakiyet talihi nedir ?

Cerrahi müdahale ilaç tedavisi ile dindirilemeyen şiddetli ağrılarda, yada kolda ve elde ortaya çıkan önemli kuvvet ve refleks kayıplarında uygulanmalıdır. Boyun fıtığı ameliyatları sanılanın tersine epey güzel sonuç veren ve düşük risklerle (%1 in altında) yapılan ameliyatlardır. Hastaların %90 ında hayli tatmin edici sonuç elde edilir.

Cerrahi tedaviden sonra fizik tedavi gerekir mi ?

Olağanda boyun fıtığı sonrası fizik tedaviye gerek yoktur lakin önemli kireçlenmelerle birlikte olan fıtıklarda ameliyat sonrası 1,5-2 aydan sonra uygulanacak fizik tedavi epeyce faydalı olur.

Boyun fıtığı ameliyatlarından sonra tekrarlamalar olabilir mi?

Olabilir %20 olasılıktadır. Hastanın boynunu zorlaması ve idmanları ihmal etmesi ile tekrar boyun fıtığı ortaya çıkabilir.

Hastanın kendi kendine yapacağı antrenmanlar nelerdir? ( Şema verilebilirse daha açıklayıcı olacaktır.)

Antrenman katiyen ağrısız devirde yapılmalı. Ağrılar mevcutken yapılan antrenmanlar ağrıların daha da şiddetlenmesine yol açabilir. İdman hareketleri ise: Evvel boynun her tarafa yapabildiği hareketleri yumuşak olarak yapma (Öne- geriye eğme, sağa-sola eğme, sağa sola başı çevirme) Ayrıyeten bu hareketleri bir dirence karşı itme biçiminde yapma. (Örneğin elinizi alnınıza koyduktan sonra başınızla elinizi iterek öne zorlama, eli başın gerisine koyarak başı geriye hakikat itme…)

Boyun fıtığı olan hastalar için yüzme en çok tavsiye edilen spordur. Spor salonlarında yapılan bilinçsiz antrenmanlar boyun fıtıklarının ilerlemesine ağrıların nüksetmesine sebep olabilir. Örneğin ağır kaldırarak yapılan beden geliştirme idmanları, mekik hareketleri boyun için hayli sakıncalı egzersizledir.

Ortopedik yatak ve yastıklar hastayı rahatlatır mı?

Ortopedik yastıklar hastanın yatarken rahatlamasını sağlar lakin tedavi edici tesirleri yoktur. Şayet hasta orta yükseklikte ve orta sertlikte (boyun kavsini doldurarak destekleyen) yastıklarda da rahat edebilir.

Boyun fıtığı kas güçsüzlüğü, kamburluk üzere öteki şikayetlere deneden olabilir mi?

İlerleyen boyun fıtıkları kol ve bacak adelelerinde güçsüzlük bu nedenle yürüyememe yahut düşmelere yol açabilir. Lakin kamburluk görülmez.

Bu rahatsızlıkla yaşayan şahıslara tavsiyeleriniz nelerdir?

İlerlememiş fıtığı olanlarda antrenmanların çok kıymetli olduğunu söyleyebilirim. Çünkü geliştirilen boyun adeleleri kişinin kendi korsesidir. Antrenmanlarla güçlendirilen adeleler sayesinde ağrılar daha azalacaktır.

İkinci olarak kolu aşağı çekecek biçimde ağır yük taşımalar (kilolarca yükün taşındığı pazar alışverişleri, valiz çanta taşıma vb)tekrarlayan ağrılara ve hastalığın ilerlemesine yol açar.

Son olarak da banyolu yada terliyken soğuğa ve klimaya maruz kalma hiç ağır kaldırma olmaksızın ağrıların nüksetmesine yol açar. Boyun fıtığı olan hastaların soğuktan boyunlarını müdafaaları gerekmektedir.

Soğuk ne kadar ağrı sebebiyse, sıcakta ağrıyı geçirmede o kadar tesirlidir. Bu nedenle boyun fıtığı olan hastalarda sıcağın her türlüsü (Sıcak havlu uygulama, sıcak kum, güneş banyoso, kaplıca) ağrıların geçirilmesinde faydalı olacaktır.

Boyun kırtlatmalar

Birtakım hastalar alışkanlık haline getirmişlerdir. Hatta kimileri kırtatma sonrası rahatladığını tabir eder. Lakin ani yapılan bu hareketler boyun eklemlerinin ve disklerin zorlanmasına, eklem ve bağların kirçlenmelerine yol açabilir. Yaralı olduğunu maalesef söyleyemeyiz.

Yorum bırakın

E-posta hesabınız yayımlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir