Lomber kanal darlığı

Omurlar, belimizi oluşturan kemiklerdir. Omurga kanalı omurların ortasından geçer ve bacakların gücünü ve hissini sağlayan hudutları içerir. Omurlar ortasında diskler ve omurganın faset eklemleri bulunur.

Yaşlandıkça, diskler daha az süngerimsi ve daha az sıvı dolu bir hale gelirler. Bu durum diskin yüksekliğinin azalması ve sertleşmiş diskin omurga kanalına gerçek çıkıntı yapması ile sonuçlanır. Artritler, omurganın faset eklemlerinin kemik ve bağlarının kalınlaşıp genişlemesine ve bunların omurga kanalı içine itilmesine neden olabilir. Bu değişiklikler lomber omurga kanalının daralmasına yol açar.

BELİRTİLER NELERDİR?

Belirtiler varsa, bunlar, ağrı yahut bel ağrısıyla bir arada yahut bel ağrısı olmaksızın bacaklarda uyuşukluk yahut krampı içerebilir. Bacaklarda güçsüzlük oluşabilir. Nadiren, bağırsak ve/veya idrar torbası sorunları meydana gelebilir.

Belirtiler, uzun müddet ayakta durma yahut yürüme ile daha da berbatlaşabilir. Belirtiler görünüp kaybolabilir ve var olduklarında da ciddiyetleri değişiklik gösterir. Öne eğilmek yahut oturmak omurga kanalındaki genişliği arttırır ve ağrının azalmasına yahut büsbütün yok olmasına yol açabilir.

NASIL TEŞHİS EDİLİR?

Hekiminiz bir hastalık hikayesi alacak ve fizik muayene yapacaktır.

Daralmış disk ve/veya kalınlaşmış faset eklemlerini gösterebilen röntgenler istenebilir. Omurga yapılarının daha detaylı bir değerlendirmesi için manyetik rezonans görüntüleme yapılabilir yahut gibisi halde detayları görmek için bilgisayarlı aksiyal tomografi (BAT) taraması ve/veya bir lomber myelogram önerilebilir.

Bu çalışmaların her biri mevcudiyet, yerleşim, omurga kanalı daralması ve hudut kökü sıkışması hakkında bilgi verebilir.

NE ÜZERE TEDAVİLER UYGULANIR?

Hekiminiz, ağrıya neden olan durumun lomber kanal darlığı olduğunu tespit ederse, çoklukla evvel cerrahi olmayan tedavileri uygulamaya çalışacaktır.

Bu tedaviler, şişliği azaltmak için anti-enflamatuar ilaçları (ağızdan yahut enjeksiyonla) yahut ağrıyı denetim etmek için ağrı kesicileri kullanmayı içerebilir.

Daha olağan bir hayat halini sürdürmek yahut devam ettirmek hedefiyle kuvvetinizi, dayanıklılığınızı ve esnekliğinizi arttırmak için fizik tedavi verilebilir.

Epidural kortizon enjeksiyonu üzere omurga enjeksiyonları verilebilir.

İLAÇLAR VE AĞRI TEDAVİSİ

Hekiminiz, tedavi planınızın bir modülü olarak bir ilaç yahut birkaç ilaç birden kullanabilir. Ağrıyı denetim etmek için kullanılan ilaçlar, analjezikler –ağrı kesiciler- olarak isimlendirilir. Birçok ağrı, aspirin, ibuprofen, naproksen yahut asetaminofen üzere reçetesiz ilaçlarla tedavi edilebilir. Nonsteroidal anti-enflamatuar ilaçlar yahut NSAID’ler olarak bilinen birtakım analjezikler, oluşabilecek şişme ve enflamasyonu azaltmaları için de kullanılırlar. Bu ilaçlar ortasında, aspirin, ibuprofen, naproksen ve çok çeşitli reçeteli ilaç yer almaktadır. Hekiminiz size anti enflamatuar ilaçlar verirse, mide rahatsızlığı yahut mide kanaması üzere yan tesirleri dikkatle takip etmelisiniz. Reçeteli yahut reçetesiz NSAID’lerin uzun müddetli kullanımı, rastgele bir muhtemel sorunun gelişmesi nedeniyle hekiminiz tarafından takip edilmelidir.

Diğer ağrı kesicilerle geçmeyen yahut NSAID’ların dindiremediği devamlı ve önemli bir ağrınız varsa, hekiminiz kısa bir periyot kullanmanız için kodein üzere birtakım narkotik ağrı kesiciler yazabilir. Yalnızca size reçete edilen ölçüde ilaç alın. Daha fazla doz, daha süratli iyileşmenize neden olmaz. Mide bulantısı, kabızlık, sersemlik hissi ve uyku hali üzere yan tesirleri vardır ve kullanımları bağımlılıkla sonuçlanabilir. Tüm ilaçlar, yalnızca belirtildiği halde alınmalıdır. Almakta olduğunuz rastgele cins bir ilacı –reçetesiz satılanlar dâhil- doktora söylediğinizden emin olun ve şayet hekiminiz size ilaç yazarsa, bu ilacın sizde nasıl tesir gösterdiğini ona bildirin.

Anti-enflamatuar tesirli diğer ilaçlar da vardır. Kortikosteroid ilaçlar – ağızdan yahut injeksiyonla- çok güçlü anti enflamatuar tesirleri nedeniyle daha önemli bel ve bacak ağrısı için bazen reçete edilirler. NSAID’ler üzere, kortikosteroidlerin de yan tesirleri olabilir. Bu ilaçların riskleri ve faydaları konusunu hekiminizle konuşmanız gerekir.

Hekiminiz, gabapentin üzere (aslında nöbet geçiren beşerler için geliştirilmiş olan) ilaçları, bacaktaki belirtiler –özellikle uyuşukluk, karıncalanma, yanma ve kramp usulü ağrılar- için reçete edebilir. Gabapentinin birkaç aylık kullanımının birtakım hastalarda yürüme toleransını arttırdığı ve ağrıyı azalttığı gösterilmiştir. Bu ilaç düşük dozda başlatılabilir ve hekimin talimatı doğrultusunda, hastanın dayanabildiği kadar arttırılabilir.

Aşikâr birtakım omurga enjeksiyonları yahut “bloklar”, ağrı belirtilerini rahatlatmak için kullanılabilir. Bunlar, epidural alana (omurga sonları etrafındaki alan) yahut faset eklemlere yapılan kortikosteroid enjeksiyonlarıdır ve bu tekniğin özel eğitimini almış bir tabip tarafından uygulanmalıdır. Birinci enjeksiyona verilen karşılığa nazaran, daha sonraki günlerde birkaç takip prosedürü gerçekleştirilebilir. Enjeksiyonlar çoğunlukla kapsamlı rehabilitasyon ve tedavi programının bir kesimi olarak yapılmalıdır.

CERRAHİ OLMAYAN TEDAVİ

Omurga kanalı darlığının belirtileri çoğunlukla aktiviteden uzak durmakla sonuçlanmaktadır. Bunun sonucunda ise esneklik, kuvvet ve kardiyovasküler dayanıklılık azalır. Bir fizik tedavi yahut antrenman programı ekseriyetle esnekliklerini tekrar kazandırmak için sıkı kaslara germe idmanları ile başlar. Esnekliği devam ettirebilmeniz için sık sık germe yapmanız tavsiye edilebilir. Dayanıklılığı geliştirmek ve hudutların kan dolanımını arttırmak için sabit bisiklet yahut bir koşu bandında yürüyüş üzere kardiyovasküler (aerobik) idman buna ek edilebilir. Hudutların kan dolanımının güzelleşmesi, kanal darlığının belirtilerini hafifletecektir.

Sırt kaslarınız, karın ve bacaklarınız için de size özel güçlendirme antrenmanları verilebilir. Esneklik, kuvvet ve dayanıklılık en güzel hale getirilirse, günlük aktiviteler daha az uğraştırıcı olabilir. Terapistiniz ve hekiminiz, ya kolay araç gereçler kullanarak konutta yahut bir antrenman salonunda uygulayacağınız daima bir idman programını hayatınıza en uygun formda nasıl katacağınız konusunda size tavsiyelerde bulunabilirler.

Kanal darlığı olan kimi şahıslar için meskende düzenlemeler ve güvenlik hususları düşünülecektir. Tahminen çamaşır makinesi ve kurutucunun daha uygun bir yere taşınması gereklidir. Yatağın yanında bir komodin önerilebilir. Banyo güvenliği için gerekirse araç gereçler yazılabilir. Yemek hazırlama stratejileri, yürüyüş aktiviteleri ve güç korunumu tekrar gözden geçirilebilir. Bastonlar ve yürüteçler üzere yardımcı yürüyüş araçları önerilebilir.

Bariz yahut ilerleyici bacak zayıflığı gelişmedikçe yahut bağırsak yahut idrar kesesi sorunları ortaya çıkmadıkça, kanal darlığının kendisi yetişkinde tehlikeli bir durum arz etmez. Sonuç olarak tedavinin gayesi ağrının azaltılması ve hastanın işlevselliğini arttırmaktır.

Cerrahi olmayan tedaviler kanal darlığının kendisini düzeltmez; lakin uzun vadeli ağrı denetimi ve daha ağır tedavi gerektirmeksizin hayat işlevinde düzgünleşme sağlayabilir. Kapsamlı bir program, nezaret altında üç ay yahut daha fazla devam eden tedavi gerektirebilir.

CERRAHİ GEREKİRSE?

Cerrahi, cerrahi olmayan tedavi usulleri ile ağrısı geçmeyen küçük orandak
i hastalar için düşünülür. Cerrahi yeniden, ilerleyici bacak zayıflığı, bağırsak yahut idrar kesesi sorunları yaşayan bireylere de önerilecektir.

Kanal daralması, kemik kanalındaki daralma olduğundan, cerrahinin emeli sonların yer aldığı alanı arttırmak için kemik kanalın genişletilmesidir. Bu, lomber dekompresyon cerrahisi yahut laminektomi olarak isimlendirilir.

Gerekli olduğunda, cerrahi, bacak ağrısını dindirecek ve daha az emniyetli bir oranda da bel ağrısını geçirecektir. Hastaların birkaç hafta içinde birçok aktiviteye geri dönmesine müsaade verilir. Olağan aktivitelere dönüşte yardımı olması için, ameliyat sonrası rehabilitasyon önerilebilir.

Bazen, kanal darlığında omurlar birbiriyle bağlantılı olarak kayar yahut yer değiştirir (spondilolistezis). Omurlar ortasında olağandışı hareket (instabilite) oluşabilir. Bu tip olaylarda, ilgili omuru sabitlemek için baskıyı azaltmaya (dekompresyon) ek olarak omurga füzyonu cerrahisi gerekli olabilir.

Füzyon, füzyon süreci uygulanacak omurlar ortasına kemik dokusu, kemik yerine geçen bir gereç ve/veya araç yerleştirerek yapılmaktadır. Füzyon, önden (anterior yaklaşım) yahut geriden (posterior yaklaşım) gerçekleştirilebilir yahut hem anterior hem de posterior yaklaşımın ikisini de gerektirebilir. Cerrahi yaklaşımın seçimi, birçok teknik faktörden etkilenmektedir; çıkıntının (spür, diken?) alınmasının gerekliliği, hastalar ortasındaki anatomik varyasyonlar ve instabilitenin derecesi bunlar ortasında sayılabilir. Füzyon cerrahisinin muvaffakiyet oranı %65’ten fazladır.

Cerrahiden sonra, en az birkaç gün hastanede kalacaksınız. Hastaların birçok, altı aydan dokuz aya uzanan bir vakit içinde tüm aktivitelerine geri dönebilirler. Olağan ömür aktivitelerine geri dönmede rehberlik etmesi için çoklukla ameliyat sonrası bir rehabilitasyon programı verilmektedir.

Yorum bırakın

E-posta hesabınız yayımlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir