Multipl skleroz (ms)

Multipl skleroz(MS) beyin ve omurilikte demyelinizasyon denen hudut liflerinin kılıflarında yapısal bozulmalarla seyreden bir hastalıktır. Hudut liflerinin kılıfını oluşturan lipid (yağ) yapısındaki myelin hususunda bozulma sonrası yerini skleroz denen nedbelere bırakması ile hastalık ortaya çıkar..Myelin kılıfın hasarı hudut liflerinin hudut sistemindeki ikazların iletiminde aksamalara yol açar. Hasarlı bölgelere plak ismi verilir. Bu plaklar hudut sisteminin pek çok yerinde oluşabilir ve hudut mesajlarının yapılamamasına dolayısı ile o merkezle ilgili işlevlerde bozulmalara yol açar .Bulaşıcı değildir. Hastalığın kesin nedeni bilinmemekle birlikte myelin kılıfın hasarında bağışıklık sistemindeki olağandışı bir davranışın, yani myelin kılıfa yabancı doku üzere hücum kelam bahsidir. Lakin bu atağın nedeni şimdi bilinmemektedir. Kalıtsal değildir. Nedeni şimdi kesin olarak bilinmemektedir.20-40 yaşlar daha sıktır. Bayanlarda erkeklerden iki kat daha fazla görülür. Ilıman iklim neslinde daha sık rastlanmaktadır. En fazla görüldüğü bölge Kanada ve Kuzey Avrupa’dır.

Hastalar sıklıkla hudut sistemi ile ilgili belirtilerin başlamasından haftalar, aylar evvel yorgunluk, halsizlik, kilo kaybı, kas ve eklem ağrıları tanımlar.Belirtiler saatler, günler, yada haftalar içinde nadiren de yıllar içersinde sinsi bir biçimde gelişebilir.

Hastalık tablosu ataklar halinde gelir tabiatıyla yada tedavi ile geriler lakin her atakta klinik tablo biraz daha ilerler. Yıllar boyunca uzun bir seyir gösterir. Periyot dönem şiddetlenmeler olur. Bunlar bazen mevcut bulgulara yenilerinin eklenmesine sebep olur. Şiddetlenmeleri çoklukla düzelme periyotları (remisyonlar) izler bu remisyonlarda hasta nüks öncesi duruma dönebildiği üzere geriye birtakım sakatlıklarda bırakabilir. Her MS birebir olmaz. Kimi şahıslarda birkaç önemli atak görülür yahut hiç görülmez, bunun yanında belirtilerin daima kötüleştiği ve vakit içinde sakatlığın ortaya çıktığı hastalarda vardır.

Biçimi ne olursa olsun MS seyri sırasında rastgele bir devirde duraklayabilir

Belirtiler beyin yada omuriliğin hangi bölgesini etkilemiş olmasına bağlı olarak değişiklikler gösterir.Halsizlik, karıncalanma, hissizlik, istikrar kusuru, çift görme, görme bozukluğu, istemsiz göz hareketleri, titreme, yüz , kol yada bacakta kuvvetsizlik (felç), konuşma bozukluğu, hafıza sorunları, cinsel fonksiyon bozuklukları, idrar yapmada sorunlar mevcut olabilir. Bu belirtilerden bir yada birkaçı bir ortada görülebilir.

Hastalığın teşhisinde MR çok kıymetli bir prosedürdür. Ataklar sırasında myelin harabiyetinin olduğu MS plaklarının görülmesi epey değerlidir. Remisyon periyodunda plaklar kaybolur.

Ayrıyeten belden alınan Beyin Omurilik Sıvısının (BOS) incelenmesinde; oligoklonal band, myelin asıllı protein, immün globulin G indeksi üzere ölçümlerde olağan dışı kıymetler bulunması beyinde bağışıklık sistemi ile ilgil ibir sorunun olduğuna işaret eder. Ayrıyeten Uyarılmış Potansiyeller olarak isimlendirilen bedenin rastgele bir yerinden verilen ikaza merkezi hudut sisteminin verdiği karşılığı ölçen bir test uygulanarak hastalığın tanısı konur.

MS in bilinen bir aktif tedavisi mevcut değildir. Lakin atakların sıklığını ve şiddetini azaltan kortizon tedavisi en bilineni ve sık uygulananıdır. Fakat son yıllarda kimi tedavi sistemleri ile hastalığın ilerlemesinin yavaşlatılması, sakatlık oranının azaltılması mümkün olabilmektedir.

Bunun yanında ortaya çıkan bulguların tedavileri yapılabilir (felçlerde fizik tedavi vb.).

Yorum bırakın

E-posta hesabınız yayımlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir