Dar spinal kanal

Tarif: Omurilik kanalındaki kemik yapılarının, ligamenlerin kalınlaşması yahut disk dokusun bozulması üzere nedenlere bağlı olarak spinal kanalın ön art çapının daralmasıdır.

Dar spinal kanal genel karekteristikleri

Birinci kere 1947 tanımlan dar spinal kanal doğumsal, sonradan ve gelişimsel olarak 3 farklı başlıkta gelişebilir. Ekseriyetle yaşlı nufusunda olmak üzere orta yaş bireylerde görülebilir. Her iki cinsde eşit sıklıkla görülmektedir. Omurilik kanalını kemik, ligamen kalınlaşması ve disk yırtılması üzere nedenlerin tek yahut birlikte oluşabilir. Dar spinal kanal santral ve lateral olmak üzere omurilik kanalını etkileyerek iki farklı bölgede görülebilir. Bu hastalık primer, sekonder ve kombine dar spinal kanal olmak üzere 3 alt kümeye ayrılır. Primer (birincil) dar kanal çoklukla doğuştan omurganın yapısal anomalileri yahut doğum sonrası gelişimsel iskelet deformitelerine bağlı ortaya çıkar. Doğuştan dar spinal kanalı olan hastaların omurgaların pedikülleri kısa ve faset eklemleri içe dönük olması bu hastalığın oluşumunda kıymetli bir nedendir. Ayrıyeten, bu hastalarda spinal kanalın sagittal çapının 10 mm altında olduğu, gelişimsel dar kanalı olan hastaların ise, spinal kanal çapının olağan olmasına karşın, laminaların kalın, fasetlerin ve ligamenlerin hipertrofik, posterior longitudinal ligamenin kireçlemesi üzere nedenlerden ötürü, omurga kanalı çapı daralmaktadır.
Doğuştan omurga kanal darlığı en sık akondroplazi üzere iskelet sistemi hastalıklarında görülürken, sonradan dar kanal görülenlerde, ligamen kalınlaşması, disk dejenerasyonu ve artiküler spondilolizis nedeniyle ortaya çıkmaktadır. Edinsel dar kanalın en sık nedeni ise dejeneratif spondilozisdir.

Dar kanal şikayet ve bulguları

En sık şikayeti dar kanal şikayet bel ağrısı ve bilhassa yürüme esnasında ortaya çıkan bacaklarda uyuşmalardır. Bu ağrılar ve uyuşmalar bilhassa hastanın duruş konumu ile ortaya çıkmaktadır. Omurganın ön araka çapının daralması sonrası omurliğin içerisindeki sonlara bilhassa geriye eğilmede sıkışması sonrası sonlara az kan gitmesi sonrası ortaya çıkmaktadır. Bu karekteristik şikayeti hastalar bilhassa yol yürümekle bel ve bacağında ağrı ve uyuşmalar ortaya çıktığını bu yüzden bir süre oturup dinlenmek zorunda kaldığını sonra tekrar yürüyebildiğini anlatır. Bu karekteristik şikayete nörojenik intermittan klaudikasyon ismi verilir.
Bu şikayetin oluşumunda omurilik hudutlarına hareket sonrası az kan gitmesi sorumludur. En sık nörolojik bulgu ise motor güşsüzlük ve uyuşukluktur. Nadiren ise idrar kaçırma ve tutamama üzere şikayetler görülebilir.
Dar spinal kanal sıklık sırasına nazaran lomber 4-5, 3-4, 2-3 bölgelerinde görülmektedir. Dar spinal kanal mutlak ve nisbi darlık olmak üzere iki grubda incelenmektedir. Omurilik kanalının ön art çapı 10 mm nin altındakilere mutlak dar kanal denilmektedir.

Dar spinal kanal tanısı

1: Direkt dinamik lumbosakral grafiler
Ayakta fleksion lumbosakral yan grafi
Ayakta ekstansion lumbosakral yan grafi
Ayakta olağan lumbosakral yan grafi
Bu dinamik grafiler bilhassa dar spinal kanalı taklid eden hastalıklar (Bel kaymaları,bel instabiliteleri, birtakım romatizmal hastalıklar (ankilozan spondilit) Dar kanaldan ayırd etmede hayli yardımcı fikirler sunmaktadır.

2: Lomber Bilgisayarlı Tomografi (BT) tekniği bilhassa kemik yapılardaki gerek tümöral gerekse dejeneratif (kireçlemeleri) olayları daha uygun göstermektedir. Bundan öteki omurga kaymalarındaki doğuştan yahut sonradan kemik yapı kırık ve öbür lezyonları epeyce yeterli göstermektedir. Ayrıyeten doğuştan omurga kanalındaki anomalileri göstermektedir.
3: Lomber Magnetik Rezonans görüntüleme (MRG) tekniği bilhassa omurilik hudutları ve çevresel elamanlardaki hastalıkları ve omurga kanalındaki darlıkları 3 boyutlu olarak güzel bir halde imaj vermektedir
4: EMG: dar kanal ile karışan hastalıklardan periferik nöropatileri ayırd etmede epey yardımcı bilgiler sunmaktadır.

Dar spinal kanal ayırıcı teşhis

1: Lomber spondiloliztezis (bel kaymaları)
2: Periferik hudut nöropatileri
3: Periferik damar yetmezlikleri

Dar spinal kanal tedavisi

Kanal darlığının teşhisinde öncelikle âlâ bir anemnez, kâfi bir nörolojik kıymetlendirme ve görüntüleme teknikleri hayli değerlidir. Öncelikle hastanın şikayetleri ve nörolojik şikayet ve bulguları görüntüleme teknikleri ile uyumlu olup olmadığı dikkatlice değerlendirilmelidir. Yanlışsız teşhis tedavi muvaffakiyetini etkileyen en değerli faktördür. Dar kanal tedavisi iki seçenek vardır:

1: Konservatif tedavi
2: Cerrahi tedavi

Bu iki tedavi formunda hangisinin uygulanacağı tartışmalı olmakla birlikte hastalığın doğal seyri için yapılan az sayıda çalışmada olguların % 15’inde şikayetlerde ilerlemeler gözlenmiştir. Mutlak cerrahi endikasyonun olmadığı durumlarda öncelikli olarak konservatif tedavinin uygulanması ve bu tedavinin başarısız olduğu olgularda cerrahi tedavinin yapılması daha çok tercih edilmesi gereken sistemdir.
Konservatif tedavide (istirahat, analjezik, myorelaksan ve fizik tedavi teknikleri uygulanmaktadır.

Cerrahi tedavi

Progresif nörolojik defisit ve sfinkter bozukluğu olan dar spinal kanal olgularında mutlak cerrahi endikasyonu oluşturmaktadır. Cerrahi tedavide en sık uygulanan metot, hudut kökü dekompresyonu ile birlikte hemilaminektomi yahut laminektomidir. Öbür cerrahi tedavide seçenekleri tek yahut iki taraflı laminotomi, laminoplastidir.

Sonuç

Dar spinal kanalı olguların hakikat teşhisi konulan ve kâfi spinal kanal dekompresyonu yapılanlarda ağrı şikayeti tama yakın düzelmektedir. Dar spinal kanalın dekompresif cerrahi tedavi sonrası hastalarda işlevsel fayda sağlanma oranı % 70-75 civarındadır.

Yorum bırakın

E-posta hesabınız yayımlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir