Her unutkanlık alzheimer mı?

Kişinin etkinliklerinde kısıtlılığa yol açan ve beynimizin en değerli fonksiyonlarından biri olan bellek bozukluğu sonucu ortaya çıkan bir sorun unutkanlık olarak isimlendirilir. Yaşlılarda bunama hastalığının birinci bulgusu olabileceğinden ötürü bilhassa ciddiye alınması gerekir. Yaşlanma ile şahıslarda ölçülü bir unutkanlık olması olağandır, endişelenmeye gerek yok, “Yaşla-ilintili unutkanlık” ismi verilen bu durum ilerlemediği sürece rastgele bir hastalığa yol açmaz. Ancak bu tip hastaların periyodik olarak takip edilmesi gerekir, zira bu unutkanlık, şayet ilerleme gösteriyorsa, önemli hastalıkların habercisi olabilir.

Daha genç yaşlarda görülen unutkanlığın nedeni ise sıklıkla psikiyatrik sıkıntılardır. Günümüzde kent ve çalışma hayatının getirdiği gerilim, depresyon beyin fonksiyonlarından dikkatin toplanması ve denetim etmeyi bozarak unutkanlık yapar. Ayrıyeten birtakım vitamin eksiklikleri, guatr hastalıkları, beyin tümörleri, beyin damarındaki tıkanmalar, beyin kanamaları, MS ve daha bir çok hastalık da kendisini unutkanlıkla gösterir. Unutmamamız gerekir ki devam eden bir unutkanlık tıbbi olarak araştırılmayı hak etmektedir.

Yaşlılıktaki hangi unutkanlık durumlarında endişelenilmelidir?

Yaşlılıktaki her türlü unutkanlık bir beyin ve hudut cerrahisi uzmanı, nörolog, psikiyatrist ve geriatrist tarafından görülüp değerlendirilmelidir.

Unutkanlığı giderek artan, unutkanlık dışında yol bulamama, aritmetik yapamama, içe kapanma, canlı hayaller görme üzere ek bulguları olan, ailesinde Alzheimer hastası olan, felç geçiren, önemli kaza geçiren şahıslarda unutkanlık daha ciddiye alınmalıdır. Bilinen bir nörolojik hastalığı olan (örnek olarak beyin damar hastalığı, Multipl Skleroz, epilepsi gibi) yahut öteki tıbbi hastalıkları olan ( şeker hastalığı, kalp krizi, rastgele bir kanser üzere ) bireylerdeki unutkanlığın altında mevcut hastalıklar yatabildiğinden daha ihtimamlı ve detaylı bir inceleme gerekir.
Unutkanlık nasıl kıymetlendirilir?

Öncelikle tabip, kişinin şikayetlerini dinler, tüm hikayesini alır ve hastayı düzgün bilen bir yakını ile konuştuktan sonra unutkanlığın günlük hayattaki tesirini anlar. Hastayı en düzgün bilen yakını her vakit aileden birisi olmak zorunda değildir. Kimi durumlarda bu kişi, bir komşu, meskendeki bakıcı bayan, mahalledeki bakkal üzere öbür birisi de olabilir.

Akabinde “nöropsikolojik testler” ismi verilen ve kişi ile yüz yüze ona sorular sorma, çizimler yaptırma ve kimileri bilgisayar başında tuşlara basma formunda yaptırılan bir ekip testler ile unutkanlığın tipi ve şiddeti ölçülür. Bu testlerin akabinde tabip gerekli görürse beyin tomografisi, EEG, lomber ponksiyon, SPECT,PET, kan-idrar tetkikleri üzere ek tetkikleri isteyebilir. Beyin MRG incelemesi bilhassa az rastlanan lakin unutkanlığa yol açabilecek öteki nedenleri dışlamada epey faaldir. Kimi durumlarda B12 ve folik asit üzere kolay vitamin eksiklikleri, guatr üzere hastalıklarda unutkanlık yapabileceğinden bunlara yönelik kan testleri de yapılmalıdır. Bütün tetkikler ile birlikte doktor bir klinik tanıyı koyar.

Olağan Basınçlı Hidrosefalisi olan hastalarda da unutkanlığın ön planda olduğunu unutmamalıyız ve kesinlikle ayırıcı teşhis tarafından daha sonra pişmanlıklar yaşamamak ismine bir beyin ve hudut cerrahisi uzmanından da görüş almalıyız.

Alzheimer Hastalığı ve Unutkanlık

Alzheimer hastalığı bunama yapan hastalıklar içinde en sık izlenen bozukluk olup birinci bulgusu unutkanlıktır. Vakit içinde bu unutkanlığa istikamet bulamama, giyinememe, idrar tutamama ve çeşitli davranış bozuklukları eklenir.

Alzheimer hastalığı şimdi nedeni tam aydınlatılamayan formda beyin hücrelerinin programlanandan daha erken ölmesi nedeniyle olmaktadır ,yaşla bir arada her bireyde beyin hücre mevti olmaktadır lakin Alzheimer hastalığında bu süreç çok süratli ve erken olmaktadır. Hücre vefatıyla birlikte beyin yavaş yavaş küçülür. Alzheimer hastalığı bulaşıcı bir hastalık yahut kanser değildir.

Bu hastalık için en kıymetli risk faktörü ileri yaşlı olmalarıdır. Günümüzde tüm dünyada süratle artmakta, 65 yaş ve üstü şahıslarda sıklıkla görülmektedir. Alzheimer hastalığının görülme sıklığı yaş ile artmaktadır (65 yaş üstü 100 şahıstan 8’inde Alzheimer hastalığı görülmektedir). Yaşlanma kaçınılmazdır. Günümüzde Türkiye’de 230 bin civarında Alzheimer hastası olduğu düşünülmektedir ve bu sayı ileride maalesef artacaktır. Genç nüfusun giderek yaşlanacağı bir ülke olarak Türkiye’de 30-40 yıl sonra bu hastalığın en kıymetli sıhhat sorunu olacağını söyleyebiliriz. Mevcut tedavilerin erken devirde tesirli olmasından ötürü ve çeşitli hami önlemleri almak maksadıyla hastalıkta ERKEN TEŞHİS çok kıymetlidir.
Hastalık için en değerli risk faktörleri ise Yaş (değiştirilemez faktör), geçmişte depresyon (değiştirilebilir faktör), damar hastalıkları (Kalp krizi, tansiyon yüksekliği, kolestrol yüksekliği vb gibi) değiştirilebilir faktörler, geçmişte önemli baş travmaları, düşük eğitim seviyesi.
Korunmak için ne yapmalıyız?

Genel sağlımıza dikkat etmeliyiz.

Sağlıklı yaşlanmalıyız.

Tansiyon yüksekliği, kolestrol yüksekliği üzere kalp hastalığı riskleri bunama için de risk faktörü olduğundan denetim altına aldırmalıyız.

Zihinsel aktivite yapmalıyız. Bulmaca, su doku çözmeli, kitap okumalıyız.

Nizamlı yürüyüş yapmalıyız ve bedenimizi zinde tutmalıyız.

Sistemli beslenmeliyiz. Katı yağlar yerine sıvı yağlar tüketmeliyiz, daha çok yeşil sebzeli yiyecekler yemeliyiz.

Bilhassa depresyon üzere psikiyatrik hastalıklar varsa tedavi olmalıyız.

Çok alkol tüketmemeliyiz.

Sigara içmemeliyiz.

Unutkanlık olduğunda “yaşlılıktandır” demeyip bir tabibe başvurmalıyız.

Olağan Basınçlı Hidrosefalisi olan hastalarda da unutkanlığın ön planda olduğunu unutmamalıyız ve kesinlikle ayırıcı teşhis tarafından daha sonra pişmanlıklar yaşamamak ismine bir beyin ve hudut cerrahisi uzmanından da görüş almalıyız.

Yorum bırakın

E-posta hesabınız yayımlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir