Spinal tümör

Tarif: Omurgaların primer kendisinin, etrafındaki kas dokularının, ligamentlerinin, omuriliğin içerisindeki hudut hücrelerinin ve zarlarından kaynaklanan âlâ yahut makûs huylu lezyonlara omurilik tümörleri ismi verilmektedir.

Hastalığın genel karekteristikleri ve görülme sıklığı;

Omurik tümörleri (OT) santral hudut sistemi tümörlerinin yaklaşık olarak %10-25 ini teşkil ederler. Toplumda görülme sıklığı ise 100000/2-10. Gerek omurgaların gerekse omurilik tümörlerinin görülme sıklığı tümörün cinsine ve yerleşimine nazaran değişmektedir. Örneğin bedenin öteki bir organından omurgaya yayılım gösteren metastatik tümörlerin % 95 omuriliğin dışından (ekstadural) yerleşirken, % 4 ise omuriliğin içerisinde (intradural) yerleşir. Bu metastatik tümörler çok nadiren ise omuriliğin içerisinde intramedüller yerleşebilirler. Genel bir kural olmamakla birlikte omurliğin içerisinden ve zarlarından yahut hududun kendisinden kaynaklanan tümörler düzgün huylu tümörlerdir.

Omurga ve omurilik tümörlerinin sınıflandırması

1: İntradural yerleşimliler,
A: İntradural-ekstramedüller,
B: İntradural-ektramedüller,
2: Ekstradural yerleşimliler
A: Primer omurga tümörleri,
B: Sekonder (metastatik) omurga tümörleri.

Omurga ve omurilik tümörlerinin şikayet ve bulguları;

Bir spinal tümör ister omurga içerisinde isterse dışarıda olsun tümörün yerleşimine nazaran öncü şikayet muhakkak olarak bel, sırt ve boyun ağrısı formunda ağrı yakınması ile doktora başvururlar. Ağrı başlangıçta kafa içi basıncını artıran hareketlerden öksürme, ıkınma, hapşırma ile artar istirahatle rahatlar. Hastalık ilerledikçe ağrı istirahatle bile rahatlamaz. Metastatik spinal tümörlerdeki ağrı ise çoklukla başlangıçta istirahat esnasında ortaya çıkarken hastalık ilerleyince devamlı hale gelir. Ağrı başlangıçta tıbbı ağrı kesicilerle düzelirken sonra devamlı ve kişinin aktivitesini engelleycek kadar ve tıbbı ilaçlara dirençli hale gelirler. Bu devirdeki hastayı birinci gören tabip bu ağrı şikayetini genelikle yeterli huylu dejeneratif (bel, buyun fıtığı) hastalıklar diye algılayıp tedavi planlar. İkinci olarak tümörün büyüklüğü, yerleşimine nazaran duyusal ( parestezi), motor (kuvetsizlik), sfinkter (idrar, mesane) ve otonom şikayetler ortaya çıkmaya başlar. Burada tablo omuriliğin yarı kesi yahut tam kesi tablosu şikayetleri ortaya çıkar.

İntradural-ekstramedüller tümörler

Bu tümörler tüm spinal tümörlerin % 40 ını teşkil ederler. Bu tümörlerin % 90 âlâ huylu olup, %10 ise makus huylu yahut metastatik tümörlerdir. İntra dural tumörlerin % 70 menengiom yahut schwannoma üzere yeterli huylu tümörlerdir.

Menengiomalar:

Spinal menengiomların çoklukla güzel huyludurlar. Beyindeki menengiomalar üzere omurilik zarlarından kaynaklanırlar. Tüm spinal intradural tümörlerin % 25- 48 oluştururlar. 50- 60 yaşlarında en sık görülürler. Bayanlarda daha sık olup, 4-5/1 oranında görülürler. En sık torakal % 67-84, % 14- 27 servikal (boyun), % 2-14 lomber (bel) bölgesinde yerleşirler. Ekseriyetle intradural yerleşimli iken, % 3-9 oranında ekstradural, %5-14 inradural ve ekstradural yerleşimli olabilirler. Ağrı en sık şikayeti olup, bunu duyu, motor, sphinkter şikayetleri takip eder. Bu tümörlerin teşhisi epey kolay olup günümüzün gelişmiş teşhis formüllerinden Magnetik rezonans (MR) çarçabuk teşhisi konulmaktadır. Öncelikle muayeneyi yapan doktor aklına bir omurilik yahut omurga tümörü öntanısı aklına getirsin. Bu tümörlerin tedavisi ise epey kolay ve yüz güldürücüdü ve başarılıdır. Cerrahi tedavide emel tümörü kaynaklandığı yerden tamamını çıkartmaktır. Çok nadiren habis menengiomlar tipleri vardır. Bunlarda tekrarlama riski olup bunlara radyoterapi eklenir. Spinal menengiom cerrahisi komplikasyonları cerrahın deneyimine nazaran epey düşüktür.

Schwannoma/ Nörofibroma

Hudut kılıfı tümörleri olup genel nufusda 100 000/ 0.3-0.5 üzere az görülen tümörlerdir. 30-50 yaşlarında sıktır. Bayan erkek oranı birebirdir. En sık torakal bölge olmak üzere burayı servikal ve lomber bölgeyi seçer. Bu tümörler de menengiomlar üzere yavaş yavaş büyürler başlangıçta ağrı bunu motor güçsüzlük ve duyu, sfinkter, sikayetleri takip eder. Bu tümörlerin teşhisi de tıpkı menengiomlar üzere hayli kolay ve çabuk olarak MR sayesinde konulmaktadır. Tedavisi cerrahi çıkartmadır. Ameliyatında en kıymetli konu orijinlendiği hudut kökünü hakikat tanıyıp bu kökle birlikte tümörün tamamını çıkartmaktır. Nüksler çoklukla kısmı çıkartmalar sonucunda kaçınılmazdır. Cerrahi muvaffakiyet cerrahın deneyimi ile yakından ilgilidir. Sonuç ekseriyetle harikadır.

İntradural- İntramedüller Tümörler

Bu gurub spinal tümörlerin ise % 45 ını astrositomlar, % 35 epandimomlar teşkil ederer. Bu yerleşimde olanlar tüm spinal tümörlerin % 20-30 unu, çocuklarda ise % 40-50 sini teşkil ederler. Bunlarda öteki hemanjioblastomlar ve kalıntı tümörlerinden (dermoid, epidermoidler, teratomlar, lipomlar), ayrıyeten nöronal tümörlerden (oligodendrogliom, ganglogliomlar) bu yerleşimde görülen tümörlerdir. Bu yerleşlimli tümörlerde başlangıç şikayet ağrı bunu motor, duyu, sfinkter şikayetleri takip eder.

Epandimomlar

Erişkinlerin en sık intramedüller tümörleri olup, çocuklarda ise ikinci sıklıkla görülen spinal tümördür. 30-40 yaşlarında sık görülür. Erkek/ bayan oranı 2/1 formundadır. En sık lombo-sakral bölgeyi seçerken burayı servikal ve torakal bölge takip eder. Başlangıç şikayeti ağrıdır bunu duyu, sfinkter ve motor bulgular takip eder. Bu hastalar kliniğe ekseriyetle ilerlemiş evrelerde gelmeketedir. Bunun nedeni hastanın şikayetlerini yeterli tanımlayamaması, güzel bir spinal kord muayenesi yapılamaması ve en kıymetlisi ise uygun tetkik yaptırılmamasıdır. Bütün bunlara karşın günümüzün gelişmiş MR tetkikiyle bu tümörlerin teşhisi hayli kolaydır. Spinal epandimomların bir psödö kapsülülü olduğundan total çıkartılmaları mümkündür total rezeksiyon yapılanlarda nüks görülmemekle birlikte kısmı rezeksiyon yapılanlarda tekrarlama riski vardır. Epandimomlarda ışın tedavisine hassastırlar. Kemoterapi tartışmalı olamakla bereber birtakım olgularda uygulanmaktadır.

Metastatik Spinal Tümörler

Omurga en sık metastaz yeridir. Akciğer, göğüs, prostat, böbrek, tiroid, gastroentestinal bölge ve lenfomala üzere primer kanserler omurgaya sirayet ederler. Metastatik tümörlerin % 60 erkelerde, % 40 bayanlarda görülür. 40- 60 yaşları ortasında en sık görülme yaşıdır. Metastazlar en sık lomber bölgeyi burayı torakal ve servikal bölge takip eder. Spinal metastazların % 95 ekstradural yerleşimli iken % 4 intradural-ekstramedüller ve % 1 ise intarmedüller yerleşimlidirler. Hastalar şikayetler çoklukla kısa sürelidirler en sık şikayet yeniden ağrıdır. Bu ağrının niteliği istirahat esnasında olması öbür spinal tümörlerden ayırıcı özelliğidir.Ağrı şikayetini yarım kord kesisi yahut tam kord kesisi üzere tablolar çok yakından takip ederler. Tedavide öncelikle primer tümörün hayat müddeti ile yakından ilgilidir. Primer tümörün tipi omurgadaki tutulum biçimi ve sayısı öbür beden organlarının durumuna nazaran karar verilir. Kemik sintigrafisi ve PET- CT lezyonun genişliği tedavide göz önünde bulundurulmalıdır. Tedavide cerrahi, radyoterapi, ve kemoterapi seçenekleri tek başına yahut birlikte uygulanmakta
dır. Cerrahiye alınanlarda yalnızca tümör dekompresyonu kâfi olamayıp omurganın stabilizasyonu birebir seansda planlanmalıdır.

Yorum bırakın

E-posta hesabınız yayımlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir