Bel fıtıklarında tedavi yöntemleri 

Bel fıtığının öbür ismi lomber disk hernisidir. Teknolojinin ilerlemesine paralel olarak insanların haraket aktivitelerinin azalması, bel ağrılı hastaların sayılarının artışındaki en kıymetli nedenlerden biridir.Lomber disk hernisi en sık iş gücü kaybına neden olan hastalıklardan birisidir. Bel denilen bölge 5 adet lomber ismi verilen omurgadan oluşur ve bunların her biri L1 ‘den L5 ‘e kadar numara alır. Yapılan çalışmalar insanların %80’ninin hayatının her hangi bir evresinde bel ağrısından şikayetçi olduklarını göstermektedir. Bel ağrılarının en sık nedeni bel fıtığıdır.

Beden tartısının büyük kısmını lomber omurgalar taşır. Bu nedenle fıtık bel bölgesinde daha sık görülür. Lomber bölgede bu oran %95 hastada L4-5 ve L5-S1 ortasındaki bölgelerdedir. Hastaların %90’ında hiç bir tedavi yapılmaksızın bir ay içerisinde ağrı şikayeti geçtiği ya da azaldığı için birçok hasta tabibe başvurmaz. Bel ağrılı hastaların tüm ömürleri boyunca bel fıtığı olma riski %5’dir.

Bel fıtığı oluşması için risk faktörleri, genç-orta yaş, erkek cinsiyet, ailesel yatkınlık, çevresel faktörler, geçirilmiş travma ve sigara içmek sayılabilir. Yaşla birlikte bel ağrısı sıklığında artışla birlikte bel fıtığı oluşma oranında azalma görülmektedir. Nedeni diskin yapısında bulunan sıvı kaybının olması ve sertleşmesidir. Çevresel faktörler; çok mekanik zorlama, sedanter hayat, tekrarlayan vibrasyonel tesirlere maruz kalma formunda özetlenebilir.

Bel fıtığında en sık şikayet ağrıdır. Hastalar aykırı bir hareketle yahut travma sonrası apansız ya da bizatihi yavaş yavaş ortaya çıkan bel ağrısından yakınırlar. Kişinin bel hareketlerini kısıtlayıcı nitelikte olan bu ağrı bizatihi ya da yatak istirahati ve medikal tedavi ile 2-3 hafta içerisinde geriler. Nadiren de olsa direkt bel bel ve bacak ağrısı formunda bir hikaye de olabilir. Güzelleşmeyen bel ağrısına bacak ağrısı eklenir. Bir çok hasta bacak ağrısını, baskı altındaki hudut köküne ilişkin duyusal dağılım alanında tanım eder. Ağrı hareketle, öksürmekle, hapşırmakla, ıkınmakla artar, yatak istirahati ile azalır.

Ağrıya eşlik eden ikinci bulgu sıklıkla bacaklarda olan uyuşmadır. Uyuşukluk bası altındaki hududun vazife yaptığı yerdedir. Kuvvet kaybı ise daha az karşılaşılan bir şikayetdir. Bel fıtığının ileri periyotlarında refleks kayıplarıda ortaya çıkmaktadır.

Teşhis usulleri içinde manyetik rezonans (MR) görüntüleme en sık tercih edilen sistemdir. Kapalı yerde kalma korkusu olan ve kemik yapılara ilişkin patoloji düşünülen hastalarda lomber CT tercih edilebilir. Bel kaymaları ve kırık kuşkularında direk grafidende yararlanılmaktadır.

Bel fıtıklarında tedavi teknikleri iki kısma ayrılabilir:

1- Konservatif tedavi

2- Cerrahi tedavi

Lomber disk hernisine bağlı ağrıların doğal seyrinde hastaların büyük bir çoğunluğunda bir kaç ay içerisinde ağrılar kaybolur. Bu da birinci basamak tedavinin konservatif olma gereğini ortaya koyar. Konservatif tedavi en az 6 hafta en fazla 6 ay olmalıdır. Bu tedavi mühletince kısa yatak istirahati, ağrı kesici ve kas gevşetici uygulanması, akabinde evvel pasif hareketler daha sonra ise kademeli olarak idman programları uygulanmalıdır.

Bel ağrılı hastaların sık başvurduğu öteki bir formül ise korse kullanmaktır. Lakin kas zayıflığına neden olduğu için günümüzde kullanımı önerilmemektedir.

Şayet hastada ilerleyici kuvvet kaybı, konservatif tedavinin fayda sağlamaması, tekrarlayan ağrılar, tekrarlayan nörolojik defisit, dar kanal yerinde fıtık varsa yahut hastanın toplumsal hayatı ileri derecede etkileniyor ise cerrahi tedavi düşünülmelidir. Şayet hastada, idrar yahut gaita kaçırma, düşük ayak (ayak bileğini çekememe) üzere bir bulgu varsa 24 saat içerisinde cerrahi tedavi uygulanmalıdır.

Cerrahi teknikler

– Standart lomber diskektomi

– Lomber mikrodiskektomi

– Artroskopik mikrodiskektomidir.

Kaynak

Türk Nöroşirürji Derneği Yayınları, Temal Nöroşirürji Kitabı

Yorum bırakın

E-posta hesabınız yayımlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir