Beyincik metastazları

Tüm beyin tümörlerinin % 25′ i metastaz denilen bedenin diğer organındaki birincil kanser hastalığının beyefendisine yahut beyinciğe yayılmasına metastazik beyin tümörleri ismi verilmektedir.

Tüm beyin metaztazların yaklaşık % 20-30’u ise beyincik metastazları teşkil etmektedirler. Bilhassa Akciğer, göğüs, mide ve barsaklar, idrar yolları, deri ve başka kas kaynaklı kanserler beyinciğe yayılım yapma özelliğindedirler. Beyincik matastazlarının yaklaşık % 40-50 si soliter (nodül) lezyonlar iken öbür % 50-60 ise mikst (kistik, soliter) olma eğilimindedirler. Büyük kistik beyincik tümörleri etrafında küçük soliter lezyonu olanlar. Von Hippel-Lindau hastalığı olabilir. Beyincik metastazları bir ileri yaş hastalığıdır. Bedenin birincil organ kanserleri ekseriyetle ileri yaşlarda görüldüğü için bunların beyefendisine yayılmasıda ileri yaşlarda daha sık görülmektedir. Çocukluk çağınde beyincik metastazları daha ender görülür.

Beyincik metastazları klinik şikayet ve bulguları

Beyincik metastazlarının birçok bedenin birincil organındaki kanser hastalığı nedeniyle bir biçimde (ya ameliyat olmuş yada biopsi yapılmış) böylelikle primer hastalığı bilinerek beyin cerrahisi kliniğine sevkedilirler. Bu hastalar ekseriyetle birincil organ hastalığı nedeniyle öteki bölümlerce ameliyat, radyoterapi ve kemoterapi seçenekleriyle kombine yahut tek, tek tedavi gören hastalardır. Çok nadiren beyincik metastazlarının primer hastalığı bilinmeden beyin cerrrahi polikliniklerine yahut acile gelirler.

Şikayet ve bulgular

Bu hastalarda öncelikle beyincikteki basınç artmasına bağlı baş içi basıncı artmasıyla baş ağrısı, bulantı ve kusma, çift görme, dengesizlik, baş dönmesi öncü şikayetlerdir. Baş ağrıları başlangıçta geceleri olurken tümör büyüdükçe gündüzleride devamlı hale gelir. Sabah bulantıları beyincik lezyonlarında karekteristik olarak sık görülmektedir. Artan baş içi basıncı sonrası çift görme ve bazen bulanık görme üzere göz şikayetleri barizdir. Gözlerde basınç artması (papil ödemi) görülür. Baş içi basınç artmasına ( KİBA) bağlı 6. kranial hudut felci takriben bu hastaların % 15’de görülmektedir. Trunkal (gövde) ataksi sıktır. Serebellar uyum bozuklukları, tremor, dismetri görülür. Nistagmus daha az sıklıkla görülür. Serebeller fits daha ender görülen bir tablodur.

Beyincik metastazlarında teşhis

Tüm beyincik tümörlerinde olduğu üzere beyin görüntüleme tekniklerinden ilaçlı beyin Magnetig Rezonans (MR) tekniği bu lezyonların teşhisinde epeyce değerli muteber noninvazif bir test prosedürüdür. Bunun dışında ilaçlı beyin Bilgisayarlı Tomografi (BT) tekniği kimi beyincik tümörlerinde (örneğin epandimom, kistik serebellar astrositomlar) üzere tümörlerde lezyonda kalsifikasyonların olup olmadığını gösterilmesinde MR tekniğine göre ek ek bilgiler sunmaktadır. Primer organ hastalığı araştırmak için PET-CT epey değerli bilgiler sunmaktadır. Bu türlü metastazlı hastalarda sistemik labratuvar testlerinden tümör belirteçleri epeyce ek bilgiler vermektedir. Sonuç olarak bir beyincik metastazı düşünüldüğünde bunların teşhisi günümüzün ileri teşhis sistemleriyle çok çabuk, süratli, emniyetli bir halde konulmaktadır. Bu türlü bir beyincik metastazı düşünlenlerde öncelikle tümörün herniasyon riski nedeniyle hastalar süratli bir halde değerlendirilmelidir. Hastayı genel ve sistemik olarak düşünülülerek onkolojik kuruldan (radyasyon onkoloğu, medikal onkolok nöroşirüjyen) tartışılarak sonra hastanın sağ kalım güzel bir biçimde tartışıldıktan sonra tedavi şeçeneklerini planlanması gerekmektedir. Zira beyincik metastazları malesef beyin metastazları üzere hastalara onkolojik tedavileri için yeteri kadar vakit tanımamaktadır. Zira beyincik metastazları daha süratli beyin herniasyonuna girmektedirler.

Tedavi

1:Tıbbı tedavi

A:Kemoterapi

B.Radyo terapi

1:Gelenksel radyoterapi

2:Sterotaksik radyoterapi

2:Cerrahi tedavi

3 Kombine tedavi

A: Cerrahi tedavi

B: Radyoterapi

C: Kemoterapi

Beyincik metastazları cerrahi tedavisinde ameliyat kararı alınırken bir çok soruyu cevaplamak gerekmektedir. Primer organ hastalığı biliniyor ve soliter tek lezyonlar bilhassa büyük çapta ( >3 cm) ve beyin herniasyon riski olanlarda hastanın genel sistemik sıhhat durumu uygun olanlar ve 3 aydan fazla sağ kalımı olanlarda beyincik amaliyatı kararı alınmalıdır. Fakat genel sıhhat durumu çok yetersiz ve makûs olanlar ve sağ kalımı çok kısa olanlar cerrahi tedavi kararı alınmamalıdır. Primeri bilinmeyen beyindeki lezyonun şayet histopatalojisi bilinmeyor ise cerrahi tedavi kararı alınmalıdır. Bu türlü hastalarda ameliyat sonrası beyincik metastazı kesinleştirlenler ameliyat sonrası onkolojik tedaviye (radyoterapi ve kemoterapi) alınmalıdır. Beyincik metastazları cerrahi tedavisinde temel hedef tümörü tamamı çıkartılmalıdır. Tamamı alınan beyincik metastazlarında ameliyat sonrası onkolojik tedaviye verilmelidir.

Sonuç olarak

Beyincik metastazları amaliyat öncesi onkoljik kurulda tartışılaması gerekir. Beyincik metastazı amaliyatı kararı alınanlarda hastalar açısından epeyce sanslıdır. Zira beyincik hastalıkları beyin hastalıkları üzere olmayıp hastaya malesef öbür alternatif onkolojik tedavileri tamamalama fırsatı vermemektedir. Malesef onkolojik tedavileri yarım kalmaktadır. Ameliyat hayat kuratıcı bir seçenek olup zira hastalar birincil hastalığından değil beyincikteki metastazından mevt kaçınılmazdır. Ayrıyeten günümüzde deneyimli ellerde beyincik metastaz ameliyatlarında kokulacak bir durum olmayıp bu cerrahın deneyimiyle hayli pareleldir. Beyincik anotomisi beyin anotomisiden epey farklı olup çok deneyim gerektirmektedir. Benim beyincik metastaz ameliyatlarından son 20 yıldır hiç vefat görülmedi. Beyincik metastazı tamamı muvaffakiyet ile alınırsa hasta ek nörolojik defisit olmadan birincil hastalığın sağ kalım süresiyele hayatta kalacaktır.

Yorum bırakın

E-posta hesabınız yayımlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir