Beyincik sarkması ve türleri

19. yüzyılın sonlarında 1860 yıllarında Alman Patolog Chiarı kendi ismini verdiği beyincik ve beyin dokularının sarktığı 4 çeşit doğumsal anomaliyi tanımlamıştır.

Tip 1: Beyincik sarkması beyinciğin alt kısımlarının uzunluğunda omurilik kanalı içerisine sarkmasıdır.

Tip 2: Beyincik sarkması beyinciğin alt kısımları yanında beyincik kendisinin uzunluğunda omurilik kanalı içerisine sarkmasıdır. Bu tip sarkmada birlikte bel bölgesinde myelomeningosel kesesi bulunmaktadır.

Tip 3: Beyincik sarkmasında ise boyun bölgesinde myelomeningosel kesesi ile beraberinde beyin yapılarının kese içerisine bulunmasıdır.

Tip 4: Beyincik sarkmasında ise beyincik dokularının gelişmemesi yanında orta beyin dokuları da sarkmıştır .

Tip- 1 Beyincik Sarkması:

Bu tip sarkmanın ana özelliği beyinciğin en uç kısımları omurilik kanalı içerisine sarkmasıdır. Bu hastalıkta Beyin Omurilik Sıvısının (BOS) hem beyin, hemde omurilik kanalında dolanımı bozulması sonrası beyin içerisinde basınç değişikliklerine ve baş içi basıncının aralıklı artmasına yol açmaktadır.

Sarkmanın oluşumunda İleri Sürülen nedenler;

1:Kafa içi basıncı ile omurilik kanalı ortasındaki basınç farkı nedeniyle bu anomali oluşmaktadır.

2: Beyincikteki yapışıklılara bağlı olarak beyin suyunun dolanımın bozukluğu kelam mevzusudur.

3:Yaygın gelişimsel bozukluğun sonucu beyincik dokuları uzamıştır.

Tip-1 Beyincik Sarkması:

Tip- 1 beyincik sarkması ekseriyetle gençlik çağında daha sık görülmektedir. En sık görülme yaşı 20-30 yaşlarıdır. Bayanlarda erkeklere göre daha sık görülmektedir. Çocukluk çağında ise çok az görülmektedir.

Klinik Şikayetleri ve Bulguları:

Beyincik sarkması en sık şikayetleri bilhassa aralıklı artan baş içi basıncı sonrası baş, ense, boyun ve omuzlardaki ağrılardır. Baş ağrısı bilhassa geceleri uykudan uyandıracak usuldedir. Baş ağrısı ekseriyetle bulantı bazende kusma ile birlikte görülebilir. Baş ağrısını ense bölgesindeki bazen omuzlara gerçek yayılan ağrıları ve sertlikler takip eder. Ağrı vakit zaman olur bazen ise hiç olmaz bunun nedeni ise beyinsuyunun sirkülasyonundaki aralıklı tıkanmadır.. Ayrıyeten omuz, bel yahut bacak ağrıları görülür bu ağrılar yansıyan stilde değildir. Ense, omuzlar ve kollardaki ağrı ve basınç yahut baskı hissi en sık şikayetleridir. Bu ağrı şikayetlerini baş dönmesi dengesizlik takip eder. Artan baş içi basıncının yansıması olarak gözlerde bulanık görme, çift görme, gözlerin ardında ağrı ve basınç hissi işığa ve güneşe bakamama şikayetleri görülür. Nörolojik bulgular hadiselerin % 70 inde görülen bilhassa motor ve duyu bozuklukları kollarda yahut bacaklarda görülür, bu bulgular omurilik sonu içerisinde kisti (sirengomyeli) olanlarda besbellidir. Bundan diğer % 30- 40 oranında dengesizlik görülen kıymetli bir şikayettir. Daha az sıklıkla % 15-25 oranında yutma zahmeti, konuşma bozukluğu, nistagmus, ve beyincikteki hudutların felçleri görülür. Beyincik bir istikrar merkezi olduğu için beyincik baskı altında olduğu için bilhassa ince hareketler yahut koordine hareketler bazende ellerde titremeler görülür. Çocukluk ve ergenlik çağı ilerleyici omurga eğriliklerinin (skolyozların) % 30 unda beyincik sarkmasıyla birlikte görülür.

Teşhis

Bu hastalığın teşhisinde günümüzün en düzgün teşhis sistemi Magnetik Rezonans Görüntülemedir (MR). MR incelemesinde beyinciğin alttaki kısımları omurilik kanalına uzanmasıdır. Lakin bu sarkma ölçüsü çok kıymetli değildir. Zira beyincik sarmasındaki sebeb olaylar farklı olduğundan örneğin 3 mm lik bir sarkma bile beyincik sarkması şikayet verirken, 8 mm lik sarkma şikayet vermeyebilir. Bu hastalığın beraberinde (küçük posteriör fossa, platibazi, atlanto-oksipital asimilasyon yahut baziler invaginasyon) üzere doğumsal anomaliler eşlik edebilir. Bu nedenle boyun bölgesinin 3 boyutlu Bilgisayarlı Tomografi ile bu hastalıkların birlikte bulunup bulunmadığı dikkatlice araştırılmalıdır. Beyin tomografi sinde beyinciğin ve omurga kemikleri ayrıntılıca incelenir. Bu teşhis usulü Cerrahi planlamada epeyce kıymetlidir. Ayrıyeten beyin içerisinde beyin suyu dolanımı için beyin BOS dinamiği gözden geçirilmelidir. Beyincik sarkmalarıın % 50-60 ında omurilik hudut içerisinde kist (sirengomyeli) birlikte görülmektedir.

Ayırıcı Teşhis

Bu hastalar ekseriyetle hastanelerde bir çok değişik kliniklerde tetkik ve tedavi edilirler Bu hastalıkların kimileri;

Baş ağrısı nedeniyle nöroloji polikliniklerine tetkik ve tedavi edilir.

Baş dönmesi başlığı altında öncelikle vertigo diye araştırılır.

Boyun fıtığı nedeniyle beyin cerrahi ortopedi fizik tedavi ve ağrı polikliniklerinde araştırılır.

Depresyon başlığı altında psikiyatrı kliniklerince tedavi edilir.

Uyku apnesi başlığı altında ve teneffüs sorunu nedeniyle göğüs hastalıkları tetik edilir.

Bazen göğüs ağrısı nefes darlığı nedeniyle kardiyoloji klinikleri tarafından tetkik edilir.

Bulantı şikayeti ile gastroentroloji kliniklerince tetkik edilir.

Nöroloji klimiğince demyelinizan (multipl skleroz) hastalık tanısı tetkik ve tedavi edilirler.

Tedavi

Bu hastalığın tedavisi cerrahidir. Malesef bu hastalığın ilaç tedavisi yoktur. Tedavide ana soru bu hastalık şikayet veriyor mu, yoksa vermiyor mu bu sorunun yanıtı çok kıymetlidir. Cerrahi tedavinin emeli, boyun bölgesinde baskı altındaki beyinciğn rahatlatılması ve beyin suyunun dolaşımnı düzeltmektir.

Beyincik ameliyatı yapmadan evvel önden baskı nedenleri; baziler invaginasyon, platibazi, C-1 asimilasyonu yeterlice tanımlanmalıdır. Bu durumda ağız yoluyla öndeki bası kaldırıldıktan sonra enseden cerrahi teşebbüs düşünülmelidir.

Çocukluk çağı beyincik sarkamalarında cerrahi kararı çok dikkatli olunmalıdır. Bu yaş kümesinde beyincik sarkaları teşhisi çoğunlukla rastlantısal bulgudur. Bu yaş kümesi olgularında cerrahi tedavi konusunda kesin bir fikir birliği yoktur.

Erişkin kümesi beyincik sarkamaları ameliyat sonuçlarında bilhassa enseden suboksipital kraniektomi, C-1 laminektomi ve duraplasti yapılan olguların takriben % 100 şikayetlerde güzelleşme, kisti (sirengomyeli) olanların ise yapılan cerrahi tekniğe nazaran değişen oranlarda % 80-90 kiste küçülme ve şikayetlerde iyileşlemeler görülmektedir.

SONUÇ

Beyincik sarkması genelikle bir doğumsal hastalıktır oluşumunda bir mekanik blok sonrası beyicinkteki baskı ve BOS dolanımı engellenmesi kelam mevzusudur. Ekseriyetle genç erişkin yaşında değişik subjektif yahut objektif şikayetleri vardır. Bu şikayetler ortasında en sık olanları baş ağrısı, boyun ağrısı ve omuzlarda ağrı sıktır. Hastaların %60 ında beraberinde omurilik içerisinde kist bulunur. Teşhisde boyun MR altın standart olup beyincik alt kısımları omurilik kanalı içerisine uzanmıştır. Beyincik sarkması tedavisi cerrahidir. Cerrahi tedavide suboksipital dekompresyon, duraplasti en sık yapılanıdır. Şayet cerrah ameliyat esnasında ense bölgesindeki, varsa kemik,baskıları kaldırırsa yahut beyincik içerisisndeki BOS dolanımını engelleyen nedeni ortadan kaldırısa cerrahi tedavinin sonuçları harikadır Bu türlü durumlarda beyincik sarkması şikayetlerin tama yakın güzelleşmektedir. Şayet beyincik sarkmasının nedeni ortadan kaldırılmazsa malesef şikayetlerde düzgünleşme beklenmemelidir. Bu türlü başarısız durumları ayırıcı teşhiste bulanan
hastalıkaları başka beyincik hastalalıklarını ve / yahut yapılan cerrahi tekniği tekrar gözden geçirilmelidir.

Yorum bırakın

E-posta hesabınız yayımlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir