Nöropatik ağrı nedir?

Nöropatik ağrılar doku ağrılarından farklı olarak, hudut sisteminin rastgele bir yerindeki hasardan ya da hastalıktan kaynaklanan ağrılardır. Münasebetiyle yanlış alarm çalıyor, bir yerinizi jilet kesmiyor lakin kesiyormuş üzere bir acı duyuyorsunuz. Ya da yanıyor üzere olduğunu söylerler mesela şeker hastaları ayaklarının altının yandığını söylerler. Nöropatik ağrı, insanları hayattan kopartmasına karşın yanlışsız tedavi edildiği taktirde kurtulmanın da mümkün olduğu bir ağrıdır.

Olağan bir ağrıda yani doku ağrılarında ise sağlam bir hudut sistemi bize ağrı hissini duyurur zira alarmın çalması için alarmla sistem ortasında kablonun sağlam olması gerekir. Örneğin, jiletle eliniz kesilirse, sonlar jiletle kesilme hissini beynimize duyurur.
Allodini ise, pamuk üzere yumuşak bir cisimle bile kişinin bedenine dokunulduğunda jilet kesiyor hissine kapılarak yanlış bir alarm üzere reaksiyon vermedir.
Fantom ağrı (hayalet ağrı) ise kesilen bir organın yerinde olduğu sanılarak ağrı duyulmasıdır.
Nöropatik ağrının sıklığını bilmeme nedenimiz diyabet üzere birtakım hastalıklardaki nöropatik ağrılara bakacak olursak yüzde 1-2 üzere bir sıklık görülüyor lakin bu tahminen de yüzde 10’lara kadar çıkabiliyor zira birçok şey nöropatik ağrıya dönebilmektedir. Mesela hudut sıkışması, bel fıtığı ağrıları ilerlediğinde ve hudut hasarı yaptığında kronikleştiğinde bunlar da nöropatik ağrı yapmaktadır. Empati yapmak sıkıntı lakin hem yanar hem donar olduğunu hissedenler de var zira ikisi de yanlış alarm, bu çeşit ağrılar nöropatik ağrılar ve bunlar kronik ağrılardır. Bu ağrılar, insanları hayattan koparan ağrılardır.
Vücudumuzun her yeri sonlarla kaplı olduğu için bedenimizin her yerinde nöropatik ağrı olabilir. Mesela şeker hastalarında en fazla ayaklar ve ellerde ağrılar görülür. Hastanın ayağı yanıyor, uyuşuyor, karıncalanıyor ve hastalık ilerledikçe ağrının ellere de yayıldığını söylüyor. Doku ağrılarından farklı olarak nöropatik ağrılar gece ortaya çıkar ve artar. Üstüne üstlük yalnızca ağrı değil uykusuzluk ve buna bağlı olarak gelişen öbür meselelerde ortaya çıkabiliyor. Hem Tip-1 hem de Tip-2 diyabette rastlanmakla birlikte yeniden de nöropati tip-2’lerde biraz daha fazla. Nedeni ise, şeker hastalığında şekerin mühleti ve glisemi seviye dediğimiz şekerin yüksekliği nöropati gelişmesi için bir risk faktörü. 10-15 yıldır diyabetli olan birisi, 2-3 yıldır diyabeti olan birisine nazaran daha yüksek bir riske sahiptir. Tip-1 diyabette ise insülin kullanılıyorsa şeker seviyesi yeterli denetim ediliyor demektir ve şekeri denetim ediyorsanız nöropati gelişimi daha düşüktür.

Karıncalanma da bir nöropatik ağrıdır mesela bacak bacak üstüne attığınızda bir mühlet sonra karıncalanma hissedersiniz ve bacağınızı indirirsiniz lakin nöropatik ağrı hastaları bunu devamlı yaşar. Kaşınma da nöropatik ağrı semptomu olabiliyor, çıldırtıcı bir kaşıntı olabilir. Bu bir doku sıkıntısından kaynaklanmayıp sonun yanlış alarmından kaynaklanıyorsa bunu susturamıyorsunuz. Ağrıyı önlemek için, hastalığın ismini hakikat koyup yanlışsız tedavi uygulamak gerekiyor.

Nöropati hastalığını çok uygun tanıyan kişi hastalardır. Karıncalanma nöropatik ağrı için âlâ bir şikâyettir. İğnelenme, karıncalanma, uyuşukluk fakat rahatsız edici bir uyuşukluktur, yanma olabilir. Donma, kişi direkt acı hissediyor olabilir jilet kesiği ya da çivi batması üzere hissedebilir. Elektrik çarpması üzere bir acı hissedebilir bunlar doku hasarında olmaz. Sizi nitekim elektrik çarpmıyorsa bu bir hudut ağrısıdır bunun dışında kaşınma üzere de seyrek belirtiler olabilir. Çok değerli bir belirti vardır biz buna allodini diyoruz, kişinin dokunulduğunda acı hissetmesidir. Olağanda bir beşere pamukla dokunduğunuzda acı hissetmez lakin nöropatik ağrıda hudutlarda sınırlar o kadar karışıyor ki; hudut aldığı şeyi yanlış yere iletiyor. Beyin pamuğu jilet sanıyor, beyinde jiletle kesiliyormuş üzere bir acı hissediyor. Bu nöropatik ağrıda çok tipiktir.
Tedavide de sorunun isminin yanlışsız konulması çok değerli. Hastaya birinci sorumuz şudur, “ağrı kesici uygun geliyor mu?” Hasta, “çok uygun geliyor” dediğinde orada bir aksilik var demektir. Ağrı kesici nöropatik ağrıya uygun gelmez lakin beraberinde bir doku sorunu varsa ağrılara o da katkıda bulunuyorsa biraz yeterli gelebilir. Yalnızca nöropatik ağrıyı geçiren ilaçlar var ve öbür hiçbir ağrıya tesiri olmayan ilaçlardır. Yanlışsız ve düzgün kullanıldığında bu ilaçlar son derece başarılıdır.
Lakin bu ağrılara yol açan nöropatiyi de tedavi edelim dediğimizde etyoloji için birtakım tetkikler yapıyoruz ancak bütün bu tetkikler olağan bile çıksa, hastanın söz ettiği ağrılar nöropatik ağrı tipi ise ve yerleri de hudut dağılımına uyuyorsa, yalnızca bu kadarı teşhis koymak için ve tedaviye başlamak için kafidir.

Yorum bırakın

E-posta hesabınız yayımlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir