Omurga ve omurilik tümörleri!!

Spinal tümörler, SSS tümörlerinin yaklaşık %20’sini oluşturur. Intradural ya da extradural olarak sınıflandırılırlar. Intradural olanların %84’ü omurilik dışında (extrameduller) ve %16’sı da içindedir (intrameduller). Intradural tümörler çabucak hemen her vakit primer SSS tümörleridir. Buna rağmen extradural tümörlerin çoğunluğu ya metastatik ya da primer kemik tümörleridir. Intradural omur neoplazmalarının birden fazla uygun huyludur/habis değildir ve ekseriyetle cerrahi olarak çıkarılabilirler. Omurilik içinde görülen tümörler (intradural, intrameduller) güçsüzlük, spastisite ve duyu kaybı meydana getirme eğilimlidirler. Extramedullar lezyonlar kord basısı yaparak uzun trakt (üst motor nöron) arazları ile birlikte hudut kökü (alt motor nöron) basısından kaynaklanan radiküler ağrı ile de kendilerini gösterirler. Conus medullaris bölgesini tutan lezyonu olan hastalarda mesane ve kalın bağırsak işlevlerinde erken periyotta kayıp görülür, cauda equinasında lezyonu olan hastalarda öncelikle bacak ağrısı ve sonrasında geç devirde sifinkter bozuklukları ortaya çıkar.

spinal tümörlerin kesin tanısı için belirleyici olan MRG’dir.

Nörilemom ve Nörofibrom

Tipik olarak yeterli huyludurlar. Bunlar en yaygın görülen omurilik tümörleridir ve yaklaşık tümünün %30’unu oluştururlar. Ekseriyetle intradural, ekstramedüller yerleşim gösterirler. Bunların %13’ünü komşuluğundaki nöral foramenden extradural olarak uzanım gösterek; klasik “dumbell” tümör biçimini alırlar. %14’ü büsbütün extraduraldir. Extradural olan komponentleri ilgili forameni genişletme eğilimindedir. Tedavisi, cerrahi olark tümörün çıkarılmasıdır. Birden fazla olan nörofibromlar von Recklinghausen nörofibromatosisiyle birlikte görülür. Bu üzere durumlarda, yalnızca semptomatik tümörler çıkarılmalıdır.

Meningioma

Meningiomlar omurilik tümörlerinin %26’sını oluştururlar, güzel huylu ve ekseriyetle intradural, extramedullerdir . %15’i extradural olarak görülürler. 2/3’ü thorasik bölgede ortaya çıkar ve olguların %80’ini 40-60 yaş kümesindeki bayanları tesirler. Cerrahi olarak çıkarılmaları tercih edilen tedavidir.

Ependimom

Spinal kordun santral kanalının ependimal hücrelerinden gelişirler ve bu intramedüller tümörler tüm spinal kord tümörlerinin % 13’nü oluşturu. Erkeklerde daha sık görülür. Yaklaşık %60’ı conus medullaris bölgesinde bulunur. Ependimomlar cerrahi müdahaleyle çıkarılmalıdır. Âlâ sonlu olmaları ekseriyetle total olarak çıkarılmalarına imkan sağlar. Tamamının alınması mümkün olmadığı vakit çoklukla radyasyon tedavisi uygulanır.

Astrositom

Bu glial tümörler astrositlerden kaynaklanırlar ve sıkllıkla intramedullerdirler. İnsidansları spinal ependimomlarınınkiyle çabucak hemen birebirdir. İnfitratif yapıları nedeniyle büsbütün çıkarılmaları nadiren mümkündür. Düşük gradeli astrositomlar nüks ettiği taktirde ekseriyetle tekrar ameliyat edilirler. Radyasyon tedavisi malign astrositomlar için uygulanır ancak ekseriyetle yalnızca palliatif maksatlıdır. Omurilik astrositomlarını yavaş büyümelerine karşın, prognozları ekseriyetle berbattır.

Lipom

Lipomlar spinal tümörlerin %10’unu oluştururlar ve genelde spina bifida ve ciltaltı bir lipomla birlikte görülürler. Benign olsalar da spinal korda yapışma eğilimi gösterdikleri için çoklukla parsiyel olarak çıkarılırlar. Bunlara radyoterapi gerekli değildir ve mortalite oranı düşüktür.

Dermoid

Dermoidler konjenital lezyonlardır ve ekseriyetle lumbosakral bölgede bulunurlar. Çoklukla deri yüzeyine uzanan bir sinüs traktıyla birlikte görülürler ve enfeksiyonla karşımıza çıkabilirler. Tedavileri sinüs traktı ile birlikte cerrahi olarak çıkarılmalarıdır. Omuriliğe uzanan modülleri ekseriyetle çıkarılamaz. Uzun vadede prognozları düzgündür.

Metastatik Tümör

Spinal neoplazilerin %25’e kadar varan bir kısmı metastatik orijinlidir ve büyük çoğunluğu extradural yerleşim gösterir. Sıklıkla primerleri; göğüs, akciğer, prostat ve böbrektir. Primer odak bilinmiyorsa yahut nörolojik bozulma süratliyse, tedavi biyopsi ile birlikte cerrahidir. Aksi taktirde, lokal radyoterapi tercih edilmelidir. Başka extradural malign tümörler, lenfoma, myelom, plazmasitom, chordoma ve osteojenik sarkomı içerir. Bariz kemik harabiyeti yahut cerrahi dekompressyon sonucu omurga stabilizasyonu bozulabilir, bu türlü durumlarda sıklıkla anterior yahut posterior yolla cerrahi stabilizasyon gereklidir.

Periferik Hudut Tümörleri

Periferik hudut sistemi; periferik ve kranial sonlar, spinal kökler ve otonomik hudut sistemininden oluşur. Tümörler bunların rastgele birinden gelişebilir. En yaygın görülen tümörler aşağıda tartışılmıştır. Daha az görülen tümörler: gangliogliomlar, nöroblastomlar, pargangliomlar, chemodektomlar ve feokromositomalardır.

Schwannom

Bu tümör aksonların myelin kılıfını yapan, prıferik hudutların Schwann hücrelerinden oluşur. Schwannomlar, köken aldıkları hududu itme eğilimindedirler ve bu yüzden genelde ağrısız kitleler olarak karşımıza çıkar. Büyümeyer devam ederlerse, hududun dağılımına uyan bölgelerde ağrıya neden olabilirler. Büyüdükçe hudut işlevlerini bozarlar. Çoklukla duyu hudutlarında ortaya çıkarlar lakin motor sonlarda de bulunabilirler. Tedavisi cerrahidir. Köken aldıkları hudut çoklukla korunur. Kimi durumlarda, yeniden de, tümörün büsbütün alınması halinde ana sonun değerli ölçüde kesilmesini gerektirebilir. Sonun çok kıymetli bir işlevi varsa, sonu korumak için tümörün bir kısmının bırakılması tercih edilmektedir. Bu kabul edilebilir bir sistemdir zira bu tümörlerde malign transformasyon enderdir.

Nörofibrom

Nörofibromlar schwannomlardan farklı olarak, sonun kendisinden geliştikleri için köken aldıkları sonunu sarıp sıkıştırırlar. Çoklukla deride görüldüklerinden, orijin aldıkları sonunun tespitini zorlaştırırlar. Von Rechinghausen nörofibromtosiziyle birlikte görüldüklerinde çoklukla birden fazla bulunurlar. Tek bir lezyon mevcutsa tedavisi cerrahi olarak çıkarılmasıdır. Birden fazla tümör mevcutsa, yalnızca semptomatik olanlar alınmalıdırlar. Şayet sonun işlevi kritikse tümörün sona tutunan bir kısmı bırakılmalıdır. Schwannom olaylarının bilakis, nörofibrom görülen hastalar, bu tümörlerin malign transformasyon gösterme oranının yüksek olması nedeniyle, yakın takibe alınmalıdır.

Malign Hudut Kılıf Tümörü

Bu tümörler tipik olarak 30 yaş üzerinde görülürler. Seçilecek tedavi radikal ve geniş bir cerrahi eksizyondur. Kas ya da yumuşak doku yayılımına dair bulgu varsa ilgili ekstremitenin amputasyonu önerilir. Bu tümörler çoklukla radyasyon tedavisine dirençlidirler.

Yorum bırakın

E-posta hesabınız yayımlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir