Bel fıtığı: ameliyat olmalı mıyım?

Çabucak çabucak her insan, hayatının birtakım devirlerinde bel ağrısından yakınır. 45 yaş altı çalışanlarda fizikî işlevleri kısıtlayan, sakat bırakan en sık neden bel ağrısıdır.

Bel ağrısının en sık karşılaşılan sebebi, belin ve bedenin yanlış kullanımına ve berbat duruşa bağlı yumuşak doku zorlanmasıdır. Beli en çok zorlayan hareketler; dizleri bükmeden öne eğilmek, ağır kaldırmak, kalçalar sabitken beli, kalçayı yahut gövdeyi döndürmektir.

Bel Fıtığı Nedir?

Omurga kolonunu oluşturan ve her birine omur denilen kemik yapıların ortasında düz ve yuvarlak, disk denilen; su ve kıkırdaktan oluşan, jelatinöz kıvamda, etrafı bir zarla sağlamlaştırılmış elastik yastıklar vardır. Kolon biçiminde üst üste dizilen omurlar ve ortalarındaki yastıklar beden tartısını taşıyabilmemizi sağlarken, birebir vakitte, omurilik ve hudutları hami bir zırh misyonu de üstlenirler. Yaş ilerledikçe kemiklerin ve bel kaslarının kuvvetinin azalmasıyla birlikte bu yastıkların su içeriği ve elastikiyeti de azalarak çarçabuk hasar görebilir hâle gelebilir.

Travma, ağır yük kaldırma, belin çok zorlanması yahut duruş bozuklukları, bu yastıkları çepeçevre saran kapsülün aşınarak küçük yırtıklar oluşmasına neden olabilir. Günün birinde bele çok yüklenme, aslında zayıflamış olan bu yastıkların ortasındaki jelatinöz kıvamındaki gerecin omurilik kılıfı ve sonlara yanlışsız fıtıklaşması ve baskı yapmasıyla sonuçlanır. Bu tabloya ‘bel fıtığı’ denir.

Bel Fıtığı Belirtileri

• Bazen yalnızca bel ağrısı

• Bel kaslarında spazm

• Bacaklarda tek taraflı yahut iki taraflı ağrı ve/veya his kusuru

• Bacaklarda değişik kas kümelerinde kuvvet kaybı

• İdrar ve/veya dışkı kaçırma, seksüel bozukluklar

• İlerlemiş olaylarda bacak kaslarında erime, incelme

Bel Fıtığında Bacak Ağrısının Özellikleri

• Bel fıtıklarında bacak ağrısı ekseriyetle tek taraflıdır.

• Birdenbire başlar yahut giderek artar.

• Ağrı devamlıdır yahut vakit zaman şiddeti azalabilir.

• Öksürme, hapşırma, uzun müddet ayakta durmayla ağrılar artabilir.

• Yürümekle yahut bele verilen değişik durumlarda ağrılar azalabilir.

Bel Fıtığının Teşhisi

Çoklukla hastanın hikayesi, yürüyüşü, ağrının başlangıcı, seyri ve dikkatli bir muayeneyle teşhis konulabilir. Lakin kesin teşhis ve başka hastalıklardan ayırt edilebilmesi için laboratuvar tetkikleri, röntgen, tomografi ve/veya Manyetik Rezonans (MR) tetkiklerinin yapılması gerekir.

Bel fıtığı tedavisinde en önemli gaye şunlardır:

• Bel, bacak ağrıları, uyuşukluk ve güçsüzlüğü tedavi ederek düzeltmek

• Hastayı; işini ve başka fiziki etkinliklerini yapabilir hâle getirmek

• Hastalığın tekrarlamasını ve bele daha fazla ziyan vermesini önlemek

Başlangıçtaki şiddetli ağrılar vakitle azalır ve hastaların %50’si birinci 1 ay içerisinde güzelleşirler. Büyük çoğunluğu da 6 ay içerisinde düzelirler. Hastaların yalnızca %10’unda cerrahi teşebbüs gerektiren önemli belirtiler ve muayene bulguları vardır.

Ne Vakit Ameliyat Gerekir?

Bel fıtığı olan hastaların yalnızca %5-10’unda ameliyat gerekebilir.

Cerrahi tedavinin hedefi; bel fıtığının hudut elemanları üzerindeki bası tesirini ortadan kaldırarak işlev kaybının önlenmesi ve/veya kaybedilmiş işlevin geri getirilmesidir.

• 4 haftadan uzun süren, ilaç tedavisi ve istirahat ile düzelmeyen inatçı bacak ağrısı (Siyatik ağrısı) varsa,

• Muayenede bacakta güç kaybı ve uyuşukluk varsa,

• İdrar ve büyük abdest yapamama yahut kaçırma varsa (Özellikle bu durum acil cerrahi teşebbüs gerektirir. Hasta saatler içerisinde ameliyat edilmediği takdirde kalıcı hasarlar meydana gelebilir. Bu hastaların birinci 48 saat içerisinde ameliyat edilirlerse %100’ü düzelirken, 48 saat sonra başvuran hastaların %65’i düzelmeyebilir ve kalıcı hasarlar meydana gelebilir.)

• Manyetik Rezonans(MR) görüntülemede hududa ve/veya omuriliğe bası yapan bel fıtığı tespit edilmişse cerrahi tedavi gerekir.

Cerrahi Tedavi Metotları Nelerdir?

Mikrocerrahi Diskektomi: Günümüzdeki en tanınan sistemlerden biri olup; mikroskop yardımıyla hudut dokularını olağan gözün görebildiğinden daha büyük görüntüleyerek, mirocerrahi aletlerle yapılan ameliyat tekniğidir. Esas avantajları; ameliyatın küçük bir cilt kesisiyle üç boyutlu görüntüleme altında hudut ve etraf dokulara minimal hasar verilerek yapılabilmesidir.

Mikroendoskopik diskektomi; video-kamera eşliğinde, çok küçük bir cilt kesisiyle bel kasları ortasından yerleştiren tüpler içinden geçirilen mikrocerrahi aletler ile yapılan ameliyat tekniğidir. En önemli dezavantajları; iki boyutlu imaj altında ve küçük bir bölgede süreç yapılırken bazen fıtık modülünün hepsinin çıkarılamaması yahut hudut elemanlarına baskının ortadan kaldırılamaması ihtimalidir. Mikrocerrahi diskektomiye karşı bir üstünlüğü yoktur. Hatta dezavantajları da bulunmaktadır.

Klasik Laminektomi-Makrodiskektomi Ameliyatları: Bel fıtığı cerrahisinde 1930’lu yıllarda uygulanmaya başlanan, günümüzde ise neredeyse terk edilmiş klasik ameliyat sistemidir. Mikroskop kullanılmadan yapılır. Cilt kesisinin daha büyük olması, hudut ve etraf dokulara ziyan verme ihtimali, düzgünleşme ve rehabilitasyon müddetinin uzun olması nedeniyle günümüzde çağdaş nöroşirürji kliniklerinde uygulanmamaktadır.

Ameliyat Nasıl Yapılır?

Mikrocerrahi diskektomi dediğimiz teknik günümüzdeki en tanınan ameliyat prosedürüdür. Bu ameliyat genel anestezi yahut gerekirse hasta uyutulmadan spinal, epidural anestezi atında yapılabilir. Belde fıtığın olduğu bölgede küçük bir cilt kesisi yapılır. Fıtığa ulaşabilmek için çok az ölçüde kemik alınarak mikroskop yardımıyla ameliyat bölgesi 25-40 kat büyütülür ve hudut dokulara ziyan vermeden fıtık çıkarılarak ameliyat sonlandırılır. Hastalar 4-6 saat sonra ayağa kaldırılarak yürütülür; tıpkı gün yahut sonraki gün de taburcu edilir.

Bel Fıtığı Ameliyatlarının Riskleri Nelerdir?

Üstte kısaca bahsedilen mikrocerrahi diskektomi günümüzde en fazla tercih edilen prosedür olup çoklukla hastalar tarafından uygun tolere edilir. Hasta memnuniyeti % 90’ın üzerindedir. Lakin az da olsa ameliyat sırasında hudut dokusu hasar görebilir, nüks ihtimali vardır, enfeksiyon ve ameliyat bölgesinde ikinci defa ameliyat olmayı gerektirebilen çok nedbe dokusu gelişebilir.

Ameliyatın Sonuçları Nelerdir?

Bel fıtığı şikâyeti olan ve ameliyat olması gereken hastalar hakikat vakitte ve uygun cerrahi prosedürlerle ameliyat edildikleri takd
irde muvaffakiyet oranı %90-95’tir. Lakin, ameliyat olması gerektiği hâlde ameliyat olmayan ve 3-6 ay sonra daha ağır şikâyetlerle başvuran hastalarda tedavinin muvaffakiyet oranı daha düşüktür. Bu hasta kümesinde ameliyat sonrasında bacaktaki his kusurları ve kuvvet kayıpları tam olarak düzelmeyebilir. Ayrıyeten, geç ameliyat olan hastalarda işine gücüne dönememe ihtimali daha fazladır.

Bel Fıtığından Korunmak İçin Neler Yapılmalıdır?

• Günlük hayat ve iş ortamında belinizi gerçek kullanın.

• Ayakta ve otururken duruşunuza dikkat edin.

• Ağır eşyaları hakikat bir formda kaldırın ve taşıyın.

• Yanlışsız uzanın, hakikat dönün, öne eğilirken yanlışsız eğilin.

• Yatağınızı düzgün seçin, hakikat ahenge konumunda uyuyun. Yatağa gerçek halde uzanıp kalkın.

• Tertipli idman yapın.

• Kondisyonunuzu düzgün tutun.

• Risk faktörlerinden mümkün olduğunca uzak durun.

Yorum bırakın

E-posta hesabınız yayımlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir