Bel ve bacak ağrıları

I- AĞRI , UYUŞUKLUK VE KUVVET KAYBI

II- KRONİK BEL AĞRISIIII-

III- AKUT BEL AĞRISI

A- Radikülopati (Belden bacağa yayılan ağrı)

B- Siyatik ağrısı

C- Belde kas spazmları

D- Belde zorlanma ve burkulma

E- Travma

a-Kırıklar

b- Ligament yaralanmaları

I- AĞRI, UYUŞUKLUK VE KUVVET KAYBI

AĞRI

Bir ağrı duyduğumuzda bu, bedenimiz boyunca taşınan sinyallere cevaben beynimizde oluşan bir algıdır. Bu sinyaller ağrının kaynaklandığı yerden yollanan sinyallerdir. Bu sinyaller, sonlar ve omurilik boyunca beyne iletilir ve orada ağrı olarak algılanır.

Farklı ağrı tipleri

Birtakım ağrıların kökeni nöropatik başkaları ise nosiseptiftir. Bunu bilmek değerlidir, zira, her ağrı tipinin tedavisi farklıdır. Nöropatik ağrı hudut dokusundaki hasar sebebiyle oluşur. Bu ağrılar yanma yahut bıçak saplanması üzere hissedilir. Bu tip ağrılara örnek hudut sıkışması sonucu oluşan ağrılardır. Nosiseptif ağrılar ise hudut sistemi dışında olan yaralanmalara bağlı ağrılardır. Bu ağrılar künt ağrılardır. Bu ağrılara örnek artirit ağrılardır. Birtakım hastalarda bu ağrıların her ikisi de görülebilir.

Kronik ve akut bel ağrısı

Kronik bel ağrısı çoklukla belde yahut bacağa hakikat inen derin, acıyan, künt yahut yanıcı ağrı formunda tanımlanır. Hastalar bacaklarında uyuşukluk, sızlama yahut yanma hissedebilirler. Kronik bel ağrısı olan hastalar günlük aktivitelerini zahmetle yaparlar ya da yapamazlar. Kronik bel ağrıları çok uzun sürmeye eğilimlidir ve standart tedavilere karşılık vermez. Bu tip ağrılar çok evvelce olmuş bir yaralanmaya bağlı olabileceği üzere hala devam eden bir hastalığa da bağlı olabilir.

Akut bel ağrısı çoklukla epey keskin ağrı yahut künt ağrı halinde tanımlanır. Çoklukla belde derin ağrı biçiminde hissedilir ve bir bölgede daha şiddetli olabilir. Akut ağrı aralıklı olabilir, ama çoklukla daimdir ve şiddeti değişebilir.

Bazen, akut bel ağrısı yaralanma yahut travma sebebiyle olabilir. Ancak sıklıkla bilinen bir sebep olmaz. Akut bel ağrısı, şiddetli bile olsa 6-8 hafta içerisinde güzelleşme gösterir yahut geçer.

Akut bel ağrısı şiddetli ve bacağa yayılan halde ise bel fıtığı sebebiyle olabilir.

Bel ağrısı olan tüm hastaların yarısında travmaya bağlı akut ağrı vardır. Akut bel ağrısının tedavisi genelde kısa periyodiktir ve başarılıdır. Fizik tedavi, takip ve kollayıcı tedbirlerle bu hastalar birkaç hafta içerisinde tüm işlevlerini kazanırlar. Bir yıl içerisinde üç kezden fazla akut ağrı görülen yahut işlevsel aktivitelerini bariz olarak etkileyen uzun süren bel ağrısı atakları olan hastalar, kronik ağrı gelişme eğilimindedirler.

Mekanik bel ağrısı

Akut ağrının bir tipidir. Hareketle artar ve öksürmeyle kötüleşir. Bu tip ağrı çoklukla istirahatla rahatlar. Mekanik ağrı bel fıtıkları ve gerilim kırıklarında görülen ağrılardır. Bu durumdaki hastalarda öne gerçek eğilme ekseriyetle ağrıya sebep olur. Ayrıyeten duruş hali, öksürük, esneme ve hareket omurga kaynaklı ağrıları tesirler.

UYUŞUKLUK

Uyuşukluk hudut ikazlarının ciltten beyne düzgün olarak taşınamaması durumunda ortaya çıkar. Bel sorunu olan hastalar bacaklarında ya da ayaklarında uyuşukluk hissedebilirler. Bu periferik hudut sisteminde yahut santral hudut sisteminde rastgele bir hudut hasarı olduğunu gösterir.

Uyuşukluğun en sık görülen spinal (omurilik) sebepleri;

Radikülopati: Bel fıtığı sebebiyle sıkışan hudut.

Stenoz (darlık): Spinal kanalın daralması.

Multiple skleroz

İnme (stroke)

Uyuşukluğun en sık cerebral (beyin) sebepleri;

İnme(stroke)

Nöbet

Konjenital anomaliler

Konküzyon (concussion)

KUVVET KAYBI

Kuvvetsizlik ihtarların beyinden kaslara uygun formda iletilememesi durumunda oluşur. Kasın kendisinde sorun olması durumunda da kuvvetsizlik görülebilir. Kas kuvvetsizliği şeker hastalığı ve gibisi bir sistemik soruna bağlı değilse, kuvvetsizlik bir hudut yahut kas sorunu nedeniyle olabilir.

Kişinin genel duruşu, yürüyüşü, adım boyutu ve yürürken kollarını sallama derecesi ve ölçüsü belde pek çok kası tesirler. Bariz bir şikayete sebep olmayan küçük bir yaralanma, kişinin bu yaralanmayı yürürken farklı yollarla kompanse etmesine neden olur. Kişinin bu yaralanmayı kompanse etmek için günlük aktivitesinde yaptığı küçük ve büyük düzenlemeler bazen bel ağrısına kadar uzanan ardışık tesirlere neden olabilir.

Kas kuvvetsizliğinin sebepleri;

Miyopati (Myopathy)

Miyopati, kasları, çoklukla tüm beden kaslarını etkileyen sistemik bir durumdur. Pek çok miyopati tipi vardır, bunların birtakım sebepleri; diyabet, enfeksiyonlardan ve otoimmün hastalıklardan kaynaklanan başka endokrin bozukluklar, toksik ve herediter sebeplerdir. Miyopatilerin birçok birinci olarak gövdeye yakın kaslarda, üst ekstremitelerde (kollar), pektoral kasda (omuz kası), ve uyluk kaslarında görülür.

Miyopatisi olan şahıslar merdiven çıkmakta zorluk çekebilir, dizleri istemsiz olarak bükülebilir ve rutin günlük işlerini yapmakta zahmet çekebilirler.

Kas kuvvetsizliğinin en sık nörolojik sebepleri;

İnme (stroke)

Omurilik yaralanması

Periferik hudutlarda yaralanma yahut hasar

Miyopati

Osteoporoz-osteoartirit

II- KRONİK BEL AĞRISI

Şayet medikal ve/veya cerrahi tedavilere karşın 6 aydan daha uzun müddetten beri ağrınız var ise kronik ağrınız var demektir. Kronik ağrı daha evvelden olan ve uygunlaşan bir yaralanma sebebi ile yahut bel ve/veya bacak ağrısı, kanser ağrısı ve nöropatik ağrı üzere hala devam eden bir rahatsızlık nedeni ile olabilir.

Amerika’da toplumun %15-33’ünde yahut 70 milyon şahısta kronik ağrı görüldüğü kestirim edilmektedir. Kronik ağrı sebebi ile çalışamaz ve/veya bakıma muhtaç hale gelen kişi sayısı, kanser ve kalp hastalıklarına nazaran daha fazladır. Kronik ağrının sebep olduğu medikal harcamalar da bu iki hastalığın toplamından daha fazladır.

Kronik ağrının nedenleri ve tedavisi

Ağrı bir süreçtir. Derimizdeki ve başka dokulardaki reseptörler sonlar aracılığı ile omuriliğimize sinyaller yollar. Bu sinyaller daha sonra beyefendisine iletilir. Ağrı duyusunun algılandığı yer, ağrının olduğu yer değil, beynimizdir. Yani şayet sinyallerin beynimize ulaşmasına pürüz olunur ise ağrı hissetmeyiz. İlaçlar ve öbür prosedürler ile pek çok kişinin ağrısını geçirmek mümkündür. Ama, bazen ağrıları kesmek mümkün olmaz yahut ağrıyı kesen metodun yan tesirleri sebebi ile bu sistemi kullanmak mümkün olmaz. Bazen de şu nedenlerden ötürü hasta ağrı çekmeye devam edebilir;

Birtakım hastalar ağrıları olduğunu söylediklerinde makus bir hasta üzere algılanacaklarını düşündüklerinden ağrılarını söyleyemezler.

Birtakım hastalar ise ağrıları nedeni ile daima ilaç kullandıklarında bağımlı hale geleceklerini düşündüklerinden ağrı
kesici kullanmazlar. Lakin uygun biçimde kullanıldığında ilaçlara bağımlılık seyrek görülen bir durumdur.

Birtakım hastalarda ağrıdan bahsetmeyi bir zayıflık olarak algıladıkları için ağrılarını söylemezler yahut uygun tedaviyi aramazlar.

Unutulmamalıdır ki günümüzde ağrı tedavisi için pek çok yeni sistem vardır. Geçmeyen bir ağrınız olduğunda kesinlikle hekiminize müracaat edin.

Kronik bel ve bacak ağrısı, araknoidit, dejeneratif disk hastalığı, epidural fibrozis, başarısız bel cerrahisi sendromu, bel fıtığı, osteoporozis (kemik erimesi) ve dar kanal üzere spinal hastalıklardan kaynaklanabilen bel ve /veya bacakta hissedilen ağrı olarak tanımlanır. Ağrı ekseriyetle beldedir, lakin uyluk, baldır yahut ayağa yayılabilir. Etkilenen bölge dokunmaya hassas yahut ağrılı olabilir ve hareket ile ağrı artabilir. Bu tip ağrı bıçak saplanır üzere, yanma hissi üzere yahut künt bir kas acısı üzere olabilir

Kanser ağrısı

Kanser ağrıları çoklukla iki guruba ayrılır:

Nosiseptif ağrı: Nosiseptif ağrı dokuda olan hasar sebebi ile olur. Bu ağrılar ekseriyetle, keskin, sızlayıcı yahut zonklayıcı şekilde tanımlanır. Bu ağrılar sıklıkla tümör yahut kanser hücrelerinin çok büyüyerek kanserli bölgenin etrafındaki bölgeleri doldurması sonucu sebebi ile görülür. Bu ağrılar ayrıyeten kanserin kemiğe, kaslara yahut eklemlere yayılması yahut organların yahut kan damarlarının tıkanması sonucu da olabilir.

Nöropatik ağrı: Hudutlarda hasarlanma olduğunda görülen ağrıdır. Sona yahut hudutlara basan tümör sebebi ile görülebilir. Bu ağrı çoklukla yanıcı olarak tanımlanır, uyuşukluk eşlik edebilir.

Ağrılı nöropatiler

Ağrılı nöropatiler, sonlarda hasar sonucu şiddetli kronik ağrıya neden olan nörolojik hastalıkların oluşturduğu genel bir kümedir. Ağrılı nöropatiler, beslenme bozukluğu, alkolizm, toksinler, enfeksiyonlar yahut otoümmin sebeplerde yahut böbrek yetersizliği yahut kanser üzere hastalıkların nedeniyle olabilir. Bununla birlikte olguların 1/3’ünde nöropatinin sebebi saptanamaz.

Ağrılı nöropatinin pek çok sebebi olmakla birlikte hepsinde ağrı, yanma, kuvvetsizlik ve uyuşukluk şikayeti geneldir. Bu belirtiler çoklukla elde ya da ayakta olur. Tedavi, şayet biliniyor ise, altta yatan nedene yöneliktir. Ağrı, çoklukla ağızdan alınan ilaçlarla tedavi edilir. Bununla birlikte, nöropatik ağrıda ağrıyı kesmek için, genelde epilepsi ilacı olarak bilinen, hudut hassaslığını azaltan kimi ilaçlar kullanılabilir.

III- AKUT BEL AĞRISI

A- Radikülopati (Belden bacağa yayılan ağrı)

Hekimler radikülopati terimini hudut kökünde olan bir soruna bağlı olarak kolunuzda yada bacağınızda olan ağrı, uyuşukluk, sızlama ve karıncalanmayı tanımlamak için kullanılır. Hudut kökleri, omuriliğin kısımlarıdır ve hudut mesajlarını tüm omurilik düzeylerinde bedene taşırlar. Radikülopati ekseriyetle bir fıtığın sonu sıkıştırması sonucu olur. Lakin, hudut kökünde irritasyon ve inflamasyona neden olan dejeneratif değişiklikler sonucu da görülebilir. Radikülopatisi olan hastada kolda yahut bacakta sıkışan hudut köküne bağlı olarak, değişik bölgelerde uyuşukluk ve kuvvetsizlik görülebilir. Hudut kökleri bir yahut birden fazla düzeyde; tek taraflı yahut çift taraflı bası altında kalabileceği için belirtiler ve bulgular buna nazaran değişiklik gösterebilir. Her hudut kökü bedenin belirli bir bölgesinde yayıldığı için muayenedeki bulgular ile sıkışan hudut kökü yahut köklerini saptamak mümkün olabilir.

Belirtiler

Lomber (bel) radikülopatinin en sık belirtisi siyatiktir. Bu belinizden kalçanıza, bacağınıza hakikat yayılan bir ağrıdır. Duyu ile ilgili belirtiler, kuvvet kaybı ile ilgili belirtilerden daha sıktır. Kuvvet kaybı olması hudut sıkışmasının daha şiddetli olduğunu gösterir. Ağrının kalitesi ve tipi çok değişken olabilir. Radikülopati bası altında olan sonun alanında dokunmaya çok hassaslık (hipersensivite) yahut hissizlik yaratabilir. Uyuşukluk, sızlama ve karıncalanma üzere belirtiler, bilhassa bacakta kuvvetsizliğin bel ağrısı ile birlikte olması sorununuzun önemli olduğunu gösterir ve kesinlikle doktora görünmeniz gerekir.

Teşhis

Radikülopatinin bir çok sebebi vardır. Radikülopatiye neden olan durumun saptanması için birinci yapılması gereken, bel ve bacak bölgesine farklı bir ihtimam gösterilerek yapılacak sistemik bir muayenedir. Hekiminiz muayenede belinizin esnekliğine, hareket açıklığına ve rastgele bir sonun sıkıştığını gösterecek bulguların olup olmadığına bakacaktır. Bu gayeyle kas kuvvetlerinize, duyunuza ve reflekslerinize bakılacaktır.

Bel ağrısı ile doktora müracaat eden hastalara ekseriyetle birinci olarak direk röntgen grafileri çekilir. İleri tetkikin gerekmesi durumunda Manyetik Rezonans Görüntüleme (MRG) yahut ve ya Bilgisayarlı Tomografi (BT) çekilebilir. MRG bilhassa hudut ve disk üzere yumuşak dokuların değerlendirilmesinde çok yararlı olduğu için, hudut kökünün nerede sıkıştığının saptanmasında çok yararlı bir tetkiktir. BT ise bilhassa kemik yapıların değerlendirilmesinde çok yararlı bir tetkiktir. Bu nedenle omuriliğin ve hudut köklerinin etrafını saran kemik yapıların değerlendirilmesinde çok yararlıdır.

Ameliyata ihtiyaç olabilecek bir durum saptanmadığında, ekseriyetle BT yahut MRG çekilmesine gerek duyulmaz. MRG ekseriyetle, teşhisin tam kesinleştirilemediği medikal tedavilerin şikayetleri geçirmediği ve cerrahi planlamanın yapılması gerektiği durumlarda çekilir.

Tedavi

Teşhisiniz konulduktan sonra hekiminiz sizinle tedavi seçeneklerini görüşecektir. Kas kuvvetsizliğine neden olan hudut sıkışması olamayan hastalarda tedavi, ekseriyetle non-steroid anti-inflamatuar (NSAI) ilaç kullanımı, istirahat ve fizik tedaviyi içerir. Yumuşak bir bel yahut boyun korsesi belin yahut boynun dinlenmesini sağlamak için kısa vadeli olarak verilebilir.

Radikülopatili hastalarda cerrahi, erken devirde, yalnızca kas kuvvetsizliğine neden olmuş hudut sıkışması olan hastalarda uygulanır. Zira, kas kuvvetsizliğinin olması, yalnızca ağrının olduğu durumdan çok daha önemli bir durumdur, sonun yaralandığını gösterir. Bu nedenle öncelikle sonun üzerindeki basının kaldırılması gerekir.

B- Siyatik ağrısı

Siyatik ağrısı kalça ve uyluktan başlayan ve bacaktan aşağıya gerçek yayılan ağrıya verilen isimdir. Bu ağrıya sıklıkla bel ağrısı da eşlik eder. Bel ağrısı bacak ağrısından daha şiddetli yahut az olabilir. Gerçek siyatik ağrısı, siyatik hududunun oluşumuna katılan hudut köklerinden birinin bel fıtığı sebebi ile sıkıştırılması sonucu oluşur. Bel ağrısının bu tipi başka bel ağrısı yaratan nedenler ve durumlardan daha seyrek görülür. Örneğin, sportif aktiviteler, cümbüş aktiviteleri ve ağır işler bel ve bacak ağrısına neden olabilir ve çoklukla kazara siyatik tanısı alırlar. Bu iki tip ağrının birbirinden ayrılması değerlidir. Gerçek siyatik ağrısı hudut sıkışmasına bağlı olarak görülür iken ikinci tip ağrı kas-iskelet sistemindeki zorlama ve burkulmalar sonucu görülür.

Bulgu ve Belirtiler

Gerçek bel ağrısının en sık belirtisi, eşlik eden bel ağrısından çok daha şiddetli olabilen, uyluk gerisi, baldır ve ayağa yayılan ağrıdır. Hastaların ekseriyetle kalçadan başlayan ve ayağa hakikat inen, orta ya da şiddetli ağrıları vardır. Gerçek siyatik ağrısının dizin altına kadar yayıldığını bilmek değerlidir. Hastaların ekseriyetl
e birkaç gün yahut hafta evvel başlayan bel ağrıları vardır. Daha sonra bacak ağrıları bel ağrılarından daha şiddetli hale gelir, hatta bazen bel ağrısı büsbütün kaybolabilir. Bununla birlikte, uzun müddetli siyatik ağrısı olan hastalarda, ağrı kalça ve bacağın ardına lokalize olabilir.

Sıklıkla siyatik ağrısının başlangıcında bir travma yahut zorlayıcı bir hareket yoktur. Ayakta durmak, oturmak, ağır kaldırmak, hapşırmak ağrıyı arttırabilir. Yatmak çoklukla en denetimli konumdur.

Teşhis ve Tedavi

Tam bir fizik muayene ve hastalık hikayesinin alınması siyatik teşhisinin konulmasında birinci yapılması gerekendir. Daha sonra siyatik teşhisini doğrulayabilmek için hudut kökü germe testleri yapılabilir. Bu hedefle bacağınız düz bir formda kaldırılarak siyatik hudut gerilemeye çalışılabilir yahut beden belirli durumlara sokularak ağrının tekrarlayıp tekrarlanmadığına yahut artıp artmadığına bakılabilir.

Pek çok hastada bu ağrı tabiatıyla geçer, medikal yardım gereken hastalara çoklukla kısa müddetli istirahat, hareket kısıtlaması ve non-steroid anti-inflamatuar (NSAI) ilaçlar verilir. Fizik tedavi, germe ve kuvvetlendirme antrenmanlarından oluşan bir mesken programı hastanın bir an evvel günlük aktivitesine dönmesinde hayli yararlıdır. Çok şiddetli ve dayanılmaz ağrıları olan yahut tetkiklerinde bel fıtığı saptanan hastalar için cerrahi seçenekler vardır. İlerleyen nörolojik defisitleri ve ağrısı olan hastalar, kas kuvvetsizliği olmadan yalnızca ağrısı olan hastalara nazaran cerrahiden daha çok yarar görürler.

C- Belde kas spazmları

Bedenin doğal ve gözetici yanıt sistemlerinden biri olan kas spazmı, kas liflerinin yaralanmaya cevaben yahut kasın kendisinde yahut sonda olan inflamasyona cevaben olan, istemsiz ve uzamış kasılmasıdır. Beldeki kas spazmları omur, disk ve bağlar üzere alttaki omurga yapılarının hasarı yahut yaralanmasının işareti olabilir.

Kas spazmının belirtisi, yaralanmanın yerine bağlı olarak, uzunluğunda yahut belde, şiddetli kas gerginliğinin eşlik ettiği, akut boyun ve bel ağrısıdır.

Kas spazmları değişik nedenlerden olabilir: Omurgaya yahut omurgayı destekleyen kas ve dokulara ani yahut uzamış bir travma yahut spinal hudutlarda bası yahut irritasyona neden olabilecek öteki tip mekanik rahatsızlıklar nedenler ortasındadır.

Kas spazmı nasıl tedavi edilebilir?

Konutta Tedavi

Pek çok durumda, şayet altta yatan önemli bir medikal sorun yahut omurga rahatsızlığı yok ise kas spazmları konservatif bir tedavi ile birkaç gün yahut hafta içerisinde geçebilir. Ancak, şayet aşağıdaki şikayetler var ise çabucak doktora müracaat etmeniz gerekir:

İdrar ve /veya büyük abdestini tutamama.

Bacaklarda yahut kollarda kas kuvvetsizliği olması. Yürüyüşün bozulması. Yürünebilen aranın gitgide azalması.

Bacaklarınıza yahut kollarınıza yanlışsız inen ağrı ve/veya uyuşukluk olması.

Uzandığınızda berbatlaşan ağrı olması yahut geceleri sizi uyutmayan ağrı olması

Ateş, kilo kaybı yahut öbür hastalık belirtileri ile birlikte olan ağrı olması.

Şayet bunlardan hiç biri yok ise ağrılı kaslarınızı gevşetmek için ve soruna sebep olan inflamasyonu azaltmak için kendi kendinize yapabileceğiniz şeyler vardır.

Çoğunlukla bu türlü bir durumda çabucak yatak istirahatı yapılması gerektiği düşünülür. Ancak bu, o kadar yanlışsız bir uygulama değildir. Olağan günlük aktiviteye daha düşük bir tempoda ve yaralanmaya sebep olan hareketten kaçınarak devam etmek daha uygundur. Yani uzun müddet yatmaktan kaçınmalıdır.

Yaralanmanın olduğu birinci 72 saat içerisinde, yaralanmanın olduğu kas üzerine, gün içerisinde pek çok defa, 20 dakika mühlet ile soğuk uygulama yapılabilir. Soğuk inflamasyonu ve şişmeyi azaltır, dokuyu uyuşturur ve yaralanan bölgede ki hudut ikazlarını yavaşlatır. Ama, soğuk uygulamasını 20 dakikadan uzun yapmak yanlışsız değildir. Zira kaslardaki gerilmenin ve dokudaki inflamasyonun artmasına neden olabilir.

Birinci 72 saatten sonra, kas gerginliğini azaltmak ve kan akımını arttırmak için sıcak uygulama yapılabilir. 72 saat beklemek, başlangıçtaki şişme ve inflamasyonun azalması içindir. Sıcak uygulama dehidratasyon ihtimali olduğu için kuru sıcak ile değil ıslak sıcak ile yapılmalıdır. Yani içerisine sıcak su doldurulmuş bir cismin yaralanan yere uygulanması yerine, sıcak su ile ıslatılmış bir havlunun konması, sıcak duş alınması yahut jakuziye girilmesi daha doğrudur.

Aspirin, ibuprofen, acetaminophen yahut naproxen sodyum üzere non-steroid anti-inflamatuar ilaçların kullanımı ağrı, şişlik ve sertliği azaltabilir.

Kısa müddetli olarak yumuşak nesil yahut korse kullanımı, inflamasyonlu dokuları yahut omurga yapılarını hareketsizleştirerek, kas spazmının azalmasına yardım edebilir. Lakin, jenerasyon ve korseler uzun müddet kullanıldıklarında kasları zayıflattıkları için bundan kaçınılmalıdır. Aksi takdirde daha sonra, kas zayıflığı nedeni ile daha kolay yaralanma olur.

Şayet şikayetleriniz birinci 72 saatin sonunda besbelli olarak gerilemediyse kesinlikle hekiminize müracaat edin. Zira şikayetlerinizin altta yatan sebebi önemli bir durum olabilir.

Masaj tedavisi bedenin kas, bağ dokusu, tendon, ligament ve eklemleri üzere yumuşak dokularına basınç yahut vibrasyon uygulama sistemidir. Kasları gevşetmek, ağrıyı rahatlatmak, dolanımı düzeltmek ve tansiyonu azaltmak için uygulanabilir.

Fizik tedavi esnasında, sıcak ve soğuk uygulama, ultrason, hidroterapi ve masaj üzere farklı tedaviler, kas ağrısı ve gerginliğini azaltmak için birlikte kullanılır. Ultrason uygulamasında kasların içerisine düşük ve yüksek frekanslı dalgalar, kasları ısıtmak ve kan deveranını arttırmak için yollanır. Tedavi edici ve germe antrenmanları, kas kuvvetini tekrar sağlamak ve hareket açıklığını sağlamak için uygulanabilir.

Tekrar Yaralanmayı Önlemek

Boynunuzun ve belinizin tekrar yaralanmasını engellemek için, omurganızı destekleyen, kas, tendon ve ligamentlerin kuvvetinin ve esnekliğinin sağlanması ve sürdürülmesi kıymetlidir. Bunu şu yollarla sağlayabilirsiniz;

Nizamlı olarak, belinize çok yük bindirmeyen ve eklemlerinizi zorlamayan, bisiklet sürme, yüzme ve yürüme üzere, sporlar yapabilirsiniz. Şayet dışarıda spor ve idman yapma bahtınız yok ise konutta yürüyüş bandı yahut kondisyon bisikleti kullanabilirsiniz.

Esnekliği sağlamak ve devam ettirmek için hafif germe antrenmanları yapılabilir. Germe birebir vakitte, kaslara olan kan akımının düzenlenmesine de yardımcı olur.

D- Belde zorlanma ve burkulma

Sıkıntı bir iş gününden, ani bir hareketten yahut yaralanmadan sonra ağrıyan bir belde, kaslar ve ligamentlerde zorlanma yahut burkulma vardır. Eğilme, bükülme ve ağır yük kaldırma esnasında bele yüklenme olur. Bilhassa de bel kasları zayıf olan bireylerde, bu nedenle yaralanma olabilir.

Omurgayı saran kaslar, çok gerildiklerinde, çok ağır yük altında kaldıklarında, bu kaslarda küçük yırtıklar oluşmasına neden olacak biçimde hareket edildiğinde, belde çoklukla zorlanma olur. Ligamentlerin ve kasların yırtılması sonucu, çoklukla, kaslarda şişme ve ağrılı spazma neden olan, kas içerisine mikroskobik kanamalar olur. Sıklıkla, yaralanan kaslar dokunmaya hassas hale gelirler. Ağrı ve spazm bedenin size, bir kasın yaralandığını ve daha fazla kullanılmaması gerektiğini söyleme biçimidir. Sonuç olarak, akut ağrının bu devrinde yaralı kası kullanmaktan kaçınmalı, istirahat etmeli, soğuk yahut sıc
ak uygulama yapmalı ve spazmı rahatlatmak için hafif masaj yapılmalıdır.

Zorlanmış bir beldeki yaralanma değişik hallerde olabilir; omurgayı destekleyen ve hareket ettiren kaslar yaralanmış olabilir; omurları birbirine bağlayan ve faset eklemleri etrafında güçlü bir kapsül oluşturan bağlar kısmen yırtılmış yahut hafif kaymış bir disk ağrının sebebi olabilir. Bu durumların her birinde, insan bedeni ekseriyetle kendi kendine güzelleşebilir.

Bel zorlamaları ve kas spazmları çok sık görülür ve maalesef bu tip yaralanmaları çabucak güzelleştirecek bit tedavi yoktur. Bununla birlikte, bel zorlanmalarının birçok non-steroid anti-inflamatuar ilaçlar, kısa vadeli istirahat ve yavaş yavaş olağan aktiviteye dönme biçiminde bir tedavi ile başarılı olarak tedavi edilebilir. Germe ve kuvvetlendirme idmanlarından oluşan bir fizik tedavi programı, hastaların daha çabuk iyileşmelerine yardımcı olur.

Belinizde zorlanma olduğunda aşağıdaki şikayetler gelişir ise çabucak bir doktora müracaat etmeniz gerekir:

İdrarınızı yahut büyük abdestinizi tutamıyorsanız

Bacak kaslarınızda kuvvetsizlik, yürümenin bozulması, yürüyebildiğiniz aranın giderek azalması

Öksürme, hapşırma ve oturma sırasında artan, bacağınızdan aşağıya hakikat yayılan ağrı ve uyuşukluk olması

Gece sizi uyandıran yahut uzandığınızda artan ağrı

E- Travma

Spinal travmadan bahsedildiğinde, omurganın kemik yapılarında, yumuşak dokularda ve/veya hudut yapılarında bir yaralanmadan bahsedilmektedir. Bir beyin cerrahının spinal travmada en çok ilgilendiği şey, omurgada bir instabilite olup olmadığı, nörolojik bir yaralanmanın varlığı yahut mümkünlüğünün olup olmadığıdır.

Omurganın stabilitesi kemik yapılarda ve ligamentlerde bozulmalar olduğunda bozulur. Omurgada instabilite gelişmesi, omurganın olağan yükleri taşıyamamasına, kalıcı deformitelere, şiddetli ağrıya ve birtakım olgularda önemli hudut yaralanmalarına neden olabilir. Sıklıkla, instabilite omurganın kemik modüllerinde oluşan kırıklar sonucu gelişir.

Travma olgularında kırık ve çıkık birlikte olur ve epeyce instabil bir omurganın oluşmasına neden olabilir. Beyin cerrahı daha fazla nörolojik defisitin ve ilerleyici deformitenin oluşmasını engellemek için, instabil bölgeye müdahale ederek mekanik stabiliteyi sağlamaya çalışır.

Travma sonrası görülen yaralanmalar;

Kırıklar

Ligament yaralanmaları

Kas-iskelet yaralanmaları

a-Kırıklar ;

Kompresyon kırıkları

Bel bölgesinde en çok görülen kırıklar, ekseriyetle düşme sonrası gelişen kompresyon kırıklarıdır. Bu kırıklar direk grafiler ile tespit edilebilir. Kompresyon kırıklarının büyük kısmı, istirahat, ilaç tedavisi ve fizik tedavi ile tedavi edilebilir.

Patlama kırıkları

Patlama kırıkları omurganın ön ve orta kolonda yetersizliğe neden olan, güçlü kompresif yüklenme sonucu oluşur. Patlama kırıklarında omurun uzunluğu epeyce azalır.

Bu kırıklar instabildir ve acil müdahale gerektirir.

Fleksiyon-kompresyon kırıkları

Fleksiyon- kompresyon kırıkları çoklukla T1 ve L1 düzeyinde olur. Anterior kolonun yetersizlik derecesi, kompresif gücün şiddetine bağlıdır. Bu kırıklarda omur yüksekliğinde biraz azalma olur, lakin orta ve art kolon sağlamdır. Bu kırıklar stabil kabul edilir.

Fleksiyon-distraksiyon kırıkları

Bu kırıklar çoklukla arabalardaki emniyet kemerleri sebebi ile olur. Bu kırıklarda omurganın her üç kolonunda da yetersizlik gelişir. Hem kemikte, hem bağlarda, hem de diskte yaralanma olabilir. Bu kırıklar instabil kabul edilir ve acil müdahale gerekir.

Kompresyon- torsiyon- translasyon kırıkları

Kompresyonun tesirleri omur cisminin kenarlarında olur iken, torsiyonel ve translasyonel kuvvetler omur cismini yahut diski ve ligamentleri tesirler.

b- Ligament yaralanmaları;

Beden zayıf durumda iken kaslar çok gerilmeye tahammül edemez yahut ligamentlerde yırtılma olur. Her iki durumda belde zorlama ve burkulmaya neden olur. Bu olduğunda ligament ve eklemleri daha fazla ziyandan korumak için spazm, yaralanan bölgedeki kasları hareketsiz hale getirir.

Ligament yaralanmaları travmatik olaylardan sonra olur ve yaralanmanın şiddetine bağlı olarak düzgünleşme 6-12 haftayı bulabilir. Yaralanmada ligament zorlanmış, burkulmuş yahut yırtılmış olabilir. Bu durumların her birinin tedavisi farklıdır.

Bel eklemlerini denetim eden ligamentler kaza sonucu düşme yahut kayma sonucu hasar görebilir. Bel burkulması pelvis ligamentlerinin gerilme hasarlanmasından kaynaklanır. Beldeki burkulma sebebi, ayak bileği burkulması sebebine çok emsal ve tedavi ve güzelleşme süreci benzeridir. Pelvik ligamentlere sert dayanak uygulanması ligamentleri, onarılırken ve tekrar güçlü hale gelirken, daha fazla zorlamaktan korur.

Bel burkulması olan bir hastanın günlük aktivitesini sürdürme mümkünlüğü, ayak bileğinde burkulma olan bir hastanın yürüyebilmesinden daha muhtemeldir. Bunun en kıymetli sebebi ayak bileğinde ligamentlerin sert bir bandaj ile desteklenememesindendir. Ancak, unutulmamalıdır ki beldeki ligament hasarının tehlikesi bedenin rastgele bir yerindekinden çok daha fazladır.

Bel ligament yaralanmalarının en sık sebepleri

Uzun bir mühlet ayakta kalmak zorunda kaldığımızda sıklıkla beden tartımızı bir bacağımızın üzerine bindiririz. Bunu yaptığımızda beden ağılığımızın üçte ikisi pelvisimizin bir tarafındaki ligamentlere biner. Bu kolay hareket omurganın halinin bozulmasına ve duruş bozukluğuna neden olur. Sonunda bu ligamentler önemli bir bel yaralanmasındaki kadar ziyan görebilir.

Berbat duruş önemli ligament hasarına sebep olabilecek öteki bir kolay harekettir. Uzun mühlet sırada beklemek, bir partide ayakta durmak ve alışveriş yapmak yorucudur. Pek çok kişi bu türlü bir durumda fark etmeden, bu yorgunluğu telafi etmek için bir yana yanlışsız eğilir. Bunu yaptığımızda tüm beden yükümüz pelvis ve belimizdeki ligamentler çekmeye başlar. Bunu daima yapmak yıllar içerisinde ziyan verir. Bu ligamentlerin daima gerilmesine ve gevşemesine neden olur ve sonunda bu ligamentler eklemlerinizi uygun formda denetim edemez. Bu ayakta durmanın yarattığı kolay zorlanmanın rahatsızlık, hatta ağrı oluşturmasına neden olabilir.

İş ortamında yaptığımız kaldırma, eğilme ve dönme hareketleri de ligamentleri daima ve tekrarlayan bir zorlanmaya maruz bırakabilir. Şayet ligamentler çok gerilir ise bel eklemleri uygun durumda daha uzun mühlet tutulamaz ve bu önemli bel burkulması ile sonuçlanabilir.

İdman belimizdeki kasları güçlendirmek ve ligament yaralanmalarını önlemek için âlâ bir yol olmasına karşın, sportif aktiviteler ligament yaralanmalarının ve bel zorlanmalarının en sık sebebidir. Belimiz zorlanmaya karşı hassastır ve güçlenmek için idmana gereksinim duyar, ancak, bu idmanlar eklemlerimiz için ziyanlı olabilir. Bilhassa çok hareketler ve zorlamalar gerektiren sporlar vakitle hasar verebilir.

Kilo, belde ligament zorlanmasına neden olan bir öbür etkendir. Bilhassa de karın bölgesindeki çok kilo ziyanlıdır ve olağandışı duruşa neden olur. Yağları yakan aerobik antrenmanlar, kas oluşturan kuvvet idmanları ve yoga üzere idmanlar kilonuzu denetim etmeye yardımcı olur.

Yorum bırakın

E-posta hesabınız yayımlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir