Yaşam kalitesi

Ülkemizin de 1948’den beri üye olduğu Dünya Sıhhat Örgütü’nün 1980’li yıllardaki temel prensibi “yaşama yıllar katın” iken, yani maksat insan ömrünü mümkün olduğunca uzatmak iken; 2000’li yıllardaki bu maksat “yıllara ömür katın” olarak değiştirilmiş, yani uzayan insan hayatının kaliteli olmasını sağlamak ve hayat kalitesi artırmak hedeflenmiştir. Sahiden de, günümüzde bir çok insanın maksadı birebirdir: Sağlıklı bir yaşlılık.

Bizim de beyin cerrahları olarak, yaptığımız ameliyat planlarında hastanın tedavi edilmesi kadar; ameliyattan sonraki ömürlerini insan onuruna uygun ve etkin bir formda geçirebilmeleri de göz önüne alınmaktadır. Kimi vakit bir beyin tümörünün hepsini çıkarmak üzere argümanlardan bu yüzden kaçınıyoruz, yani gerekirse hastayı tekrar tekrar ameliyat ederiz ancak kâfi ki hayat biçimine değerli bir makûs tesirde bulunmayalım. Yani “kaş yaparken göz çıkarmamak” gerekiyor.

Spor Yapmalı mıyım?

Spor, sıhhat için kural. Bunu biliyoruz. Pekala lakin hangi spor ve nasıl spor yapmalı? Bu çok kıymetli bir soru! Şayet uzun bir spor geçmişiniz yoksa, bir yakınızın tavsiyesi ile yahut başınıza nazaran spora başlarsanız; faydadan çok ziyan göreceğinizi bilin. Futbol, basketbol, tenis, voleybol üzere ağır sporlar; aslında muhakkak bir yaştan sonra lakin seçkin atletlere nazaran işler. Aman ha çivi çiviyi söker diye kendinizi zorlamayın. En faydalı spor olduğu söylenen yüzme bile, şayet düzgün bir tarzla yüzemiyorsanız; yani düzgün bir yüzme eğitimi almadıysanız en azından boynunuza ziyan verecektir. Ya da rastgele bir spor salonundaki, eğitiminin ne olduğu meçhul bir spor koçunun sizi ziyan görünceye kadar zorlayabileceğini hiç unutmayın.

Şayet hekiminiz size idman önerdi ise, bu idmanları başlangıçta kesinlikle fizyoterapist eşliğinde öğrenin ve onların tavsiyelerinin dışına asla çıkmayın. Zararın neresinden dönülse kardır…

Ergonomi Nedir?

Rahat olun! Lakin her yerde, her zaman! Yani demek istediğim o ki, otururken-yatarken- çalışırken bile. Pekala bu mümkün mü? Evet, zira unutmayın; hayatın merkezinde siz varsınız, her şey size nazaran düzenlenmiş olmalı. Masanızın emeli sizin üstünde rahat çalışmanız, yoksa göze güzel görünmesi değil. Sandalyenizin maksadı ise sizin üstünde rahat oturmanız, öteki bir emeli yok. Yatağınız da o denli, otomobilinizin koltuğu da. Hepsi ergonomik olmalı, yani size tam uygun olmalı.

Günümüzün, odağına insanı almış uygar toplumlarında bu türlü en azından. En rahat biçimde çalışabileceğiniz, dinlenebileceğiniz bir ortamın nasıl olması gerektiği aslında ergonomi bilimi tarafından belirlenmiş durumda. Size düşen ise, patronunuzdan bu özelliklere sahip ofis mobilyası istemek ya da konutunuza eşya satın alırken üreticinizden bu standartlara uygun eserler temin etmesini istemek. Tüm iş kazalarının dörtte birinin bir şey taşırken olduğu biliniyor. Tartı kaldırırken ve taşırken olan kaza riskini; yükün ağırlığı, yatay ve dikey uzaklıkları, asimetri açısı, kaldırma frekansı, kavrama klasifikasyonu ve çevresel değişkenler belirliyor. İşyeri doktorunuzdan sizi bu mevzularda eğitmesini isteyin. Mesela gün içinde 2 saatten fazla ayaklara dayanak vermeden oturmak, beli bükerek yahut eğerek çalışmak, diz çökerek çalışmak; yahut daima eller ve kollar baş hizasının üzerindeçalışmak belinize kalıcı ziyan verir. Şunu da sakın unutmayın, bel fıtığı sıkıntılarının üçte biri ve boyun fıtıklarının da hatırı sayılır bir çoğunluğu; aslında meslek hastalığı kümesine giriyor ve pek çok uygar ülkede artık işçi-işveren ortası tazminat davalarının konusu oluyor.

Yorum bırakın

E-posta hesabınız yayımlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir