Beyincik sarkması nedir? Tanıdan tedaviye bilinmesi gerekenler!

Beyincik sarkması kafatasınan alt kısmındaki bir açıklıktan beyinciğin omurilik kanalına gerçek sarkmasıdır. Ağır tiplerinde çocuklarda öteki doğumsal anomalilerde birlikte görülür. Beyincik sarkmasının tıbbi ismi Chiari malformasyonudur. Tip 1, 2, 3 ve 4 farklı tipi vardır.

Beyincik sarkmasıyaşamı tehdit eder mi? Beyincik sarkmasının en hafif tipleri ameliyat edilmeden izlenebilir. Hastada belirti ve bulgu yoksa bir tedaviye de gerek yoktur.

Beyincik sarkmasının en kıymetli yan tesiri omurilik içerisinde kist gelişmesidir. Bu hastaların bacaklarında güçsüzlük, el kaslarında erime ve güç kaybı olabilir. Bu durum hastaların üçte ikisinde görülür.

Beyincik sarkması Chiari Malformasyonu Tip 1 de bir çok kişi kendisinde bu türlü bir anomalinin olduğunun farkında değildir. Bu hastaların çoğunluğunun hiçbir yakınması yoktur. Belirti ve bulgusu olmayan bireylerin tedaviyede gereksinimi yoktur. MR incelemelerinde binde bir oranında görülür.

Boyun ağrısı, baş ağrısı, istikrar sıkıntıları, güçsüzlük, baş dönmesi, çift görme, yutma zahmetleri, yürüme zahmeti, uyku apnesi, horlama görülebilir. Omurga eğrilikleride sıkça görülür. Omuz ve boyun ağrıları, kulak çınlaması sıkça bildirilir. Sistemsiz kalp atımları bile bildirilmiştir.

Klinik tablo çocukluk evresinde, ergenlikte çoğunlukla görülür. Lakin erişkinlerde de görülme sıklığı epey fazladır.

Beyincik sarkması Chiari Malformasyonu beyinciğin omurilik kanalına gerçek sarkmasıdır. Dar bir bölgede beyin sapı ve omurilik sıkışır. Ayrıyeten beyin omurilik sıvısı dolanımı bozulur. Bu da omurilik içerisinde kist oluşmasına –syringomyeli neden olur. Omurilik içerisinde kist – siringomiyeli – boyun omuriliğinde olması durumunda el kaslarında erime gözüküyor.

Omurilik içerisinde kist – siringomiyeli – olması durumunda kesinlikle beyincik sarkması açısından araştırma yapılmalıdır.

Beyincik sarkması tanısı nasıl konulur?

Kişinin yakınmaları ve muayene bulgularına ek olarak incelemeler yapılmalıdır. Beyincik sarkması Chiari Malformasyonu ve Omurilik içerisinde kist – siringomiyeli –tanı koymak için manyetik rezonans beyin ve boyun incelemesi birinci adımdır. Beyin omurilik sıvısı akımı ve dinamiği incelemesi çok değerlidir. Beyin omurilik sıvısı akımı ve BOS dinamiği BOS AKIM MR – SİNE MR ile incelenir. Ayrıyeten kraniyovertebral bileşke anomalisi var mı diye de araştırma yapılması gerekir. Bunun için kraniyovertebral bileşke direkt grafileri ve bilgisayarlı tomografi incelenmesi gerekir. Omurgada gelişebilecek deformiteler açısından skolyoz garfileride çekilmelidir.

Beyincik sarkması tanısı ve BOS akım Mr incelemesi!

Sine Mr yahut BOS akım Mr incelemesinde beyin omurilik sıvısı sistolik ve diastolik dinamiği vardır. Chiari malformasyonlu ve önemli foramen magnum darlığına yol açmış olgularda bu dinamik bozulur ve beyin omurilik sıvısı geçebildiği yerde “Jet akım” ismiyle anılan yüksek süratte geçiş yapar. Ameliyattan sonra beyin sapı etrafında olağan akım başlar.

Beyincik sarkması Tedavisi?

Beyincik sarkmasının tedavisi vardır. Tedavi edilmesi gereken olgularda ameliyat tek tahlildir. Ameliyatın maksadı sarkan beyincik kısmının omurilik başlangıcına yaptığı baskıyı azaltmaktır. Hastalarda birden fazla ameliyat ihtiyacı doğabilir.

Ameliyatta omurilik ve beyin sapını rahatlatacak kemik yapıların alınması ve beyincik ve omurilik zarının açılması gerekir. Bazen yalnızca kemik yapıların alınması bile kâfi olabilir. Ameliyatın ismi foramen magnum dekompresyonudur. Foramen magnum kafatsının omurilik kanalına açılan açıklığının ismidir. Kafatasının bu açıklığının art kısmı ve birinci omurun art kısmı ameliyat ile alınır ve bu bölgenin genişlemesi sağlanır. Ameliyatın bundan sonraki sürecinde beyincik ve omurilik zarlarının açılması gelir. Dış zar duranın açılması kâfi olabilir. Fakat beyin omurilik sıvısı dolanımının sağlanamadığı görülürse iç zar araknoidde açılabilir. Kimi olgularda fonksiyonsuz olduğu düşünülen sarkmış beyincik kısmı bile çıkartılabilir. Ameliyatın son kısmında vücuttan yahut sentetik alınmış bir yama ile beyincik-omurilik zarı – durayı kanalı genişletecek biçimde kapatmaktır.

Ameliyatın hedefi beyinciğin sarkmasına bağlı gelişen beyin sapı ve omurilik basısına bağlı gelişen nörolojik kötüleşmeleri ve beyin omurilik sıvısı dolanım bozukluğunun önüne geçmektir. Yapılan sürecin ismi foramen magnum dekompresyonu ve “sisterna magna remodelling” dir.

Ameliyattan sonra 2-3 gün ortasında hastaneden çıkış yapılır. Hastaların büyük çoğunluğu bu ameliyattan fayda görür. Lakin bir küme hastada omurilik içi kistin kalıntı belirti ve bulguları sürer. Ekseriyetle 1-2 yıl ortasında beyin omurilik sıvısı bilhassa omurilik içerisinde olağanlaşmaya başlar. Bunu BOS AKIM MR – Sine MR ile anlayabiliriz.

Yorum bırakın

E-posta hesabınız yayımlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir