Kronik yorgunluk sendromu tanısı

Artık işin biraz makus tarafına geldik maalesef ki kronik yorgunluk sendromunun ortaya koyacak bir görüntüleme tekniği ya da bir kan testi yok ve bu sendromda görülen birçok şikâyet öbür hastalıklarda da görülebilir. Bu yüzden kişin semptomları ile bir arada bu semptomları oluşturan etkenleri ve patofizyolojiyi gözden geçirmek ve altta hangi neden yatıyorsa ona yönelmek en yanlışsız yoldur.

Size burada bir bilgi daha vereceğim kronik yorgunluk sendromu kayıtlarda bir düzensizlik (disorder) olarak geçmektedir. Her ne kadar bu söz Türkçe ye çevrilirken hastalık diye çevrilse de bu direk gerçek değildir. Zira hastalık tarifi, düzensizlik tarifinden biraz farklıdır. Düzensizlik, hastalıkta hem teşhis hem de tedavi vardır (literatürün kabul ettiği). Lakin düzensizlikte literatürün kabul ettiği net bir teşhis ya da net bir tedavi yoktur.
Bu sendromun teşhisini koyarken birden fazla şikâyet, fibromiyaljiden de vardır ve genelde hastalara fibromiyalji tanısı koyulur ancak kronik yorgunluk sendromu tek bir hastalıktan çok aslında sistematik bir çok hastalığın bütünüdür diyebiliriz. Ayrıyeten çağımızda lyme tanısı ile tıpkı kefeye konsa da aslında birçok farklılıkları vardır.

Patofizyolojik olarak mitokondriyal meseleler bilhassa aminoasit ve nitrojen matebolizması başta olmak üzere lipit sistemi ve karbonhidrat metabolizmasındaki sıkıntılar çalışmalar ile ortaya konulmuştur, bağırsak florası meseleleri çalışmalarla ortaya konulmuştur.
-Kişin şikâyetleri
-Kullandığı ilaçlar
-Hayat üslubu uyku, gerilim, beslenme
-Ruhsal durumu kişinin teşhisinde hayli büyük kıymet taşımaktadır.
Şayet üstte saydığımız semptomlardan kronik yorgunluk sendromu olduğunuzu düşünüyorsanız bu bahiste ehil bir doktora görünmenizde yarar var zira tedaviye ne kadar erken başlanırsa o kadar güzel sonuçlar alınır, ilerledikçe güzelleşme oranı da düşmektedir.

KİMİ GÖRÜŞLER KRONİK YORGUNLUK SENDROMUNU 4 ALT KISMA AYIRMAKTADIR;

1-Kronik yorgunluk ve immün, disfonksiyon (CFIDS) bu kümede başka şikâyetlerle bir arada laboratuvardan net olarak kan beyaz kürelerin düşüşü ve NK hücrelerinin düşüşü saptanmıştır.

2-Myaljik ensefolamyelit (ME) şikâyetlerde nörolojik problemler daha ağır basmaktadır. Birçok kişi benim de üstte belirttiğim üzere kronik yorgunluk sendormunu ve miyaljik, ensefalomyeliti birebir hastalık olarak görmektedir lakin birçok kesim de bu biçimde ayırmaktadır.

3-Adrenal yorgunluk (azalmış ya da disfonksiyonel) , kortizol laboratuvar testleriyle ortaya konulabilir. Uyku bozuklukları gerilim üzere birçok neden adrenal yorgunluğa neden olabilir. Yalnızca bu hususla alakalı detaylı bir yazım olacak.

4-Postural taşikardik sendrom (POTS) düşük tansiyon ve düşük nabız ile seyreden kardiyovasküler sıkıntılar olmaktadır, ve bu sonunda postural hipotansiyona neden olmaktadır. Postural, hipotansıyonda yatarken olağanken ayağa kalktığınızda tansiyon düşer.

***Birçok görüş mitokondriyal, disfonksiyonu kronik yorgunluğun temel nedeni olarak görmektedir ve buna nazaran teşhis yolları geliştirmeye çalışmaktadırlar.

BAĞIRSAK FLORASI VE KRONİK YORGUNLUK SENDROMU

Yapılan bir çalışmada kronik yorgunluk sendromu olan bireylerinin birçoklarında irritable bağırsak sendromu görülmüş ve çalışmada ikisi tıpkı anda olan ve olmayan kronik yorgunluk sendromu hastaları farklı başka incelenmiş. Ve iki hastalık arsındaki temas da incelenmiş.
Kronik yorgunluk sendromu olan 50 hasta ile 50 sağlıklı kişinin gaita örnekleri ve kan kıymetleri karşılaştırılmış.
Gaita tahlilleri yapıldığında kimi flora bakterilerinin kronik yorgunluk sendromu ile irtibatlı olduğu gösterilmiş. Bunlar;
1- Faecalibacterium
2- Roseburria
3- Dorea
4- Coprococcus
5- Clostridıum
6- Ruminococcus
7- Coprobacillus dur.

Başka tiplerde de IBS ile eşlik edip etmemesine nazaran değişkenlik görülmüş. IBS ve kronik yorgunluk sendromu bir arada olan hastalarda alistipes düzeylerinin arttığı faecalibacterıum düzeylerinin azaldığı görülmüş bağırsak florasında.
IBS olmadan olan kronik yorgunluk sendromunda ise kimi bacteriodes düzeylerinde artış, bacteiodes, vulgatus düzeyinde azalma görülmüş.
Antiinflamatuar bakteri suslarında azalma ve proinflmatuar bakteri suslarında artma görülmüş benzeri bir gaita tahlili çalışmasında. Yani bağırsak florası ile bu hastalıklar ortasında önemli bir ilişki vardır.

Gaita tahlillerine bakılarak kişinin ileride kronik yorgunluk sendromu geçirip geçirmeyeceğine dair fikir vermek mümkün olabilir demektedir birtakım görüşler. Bunlarla alakalı laboratuvar testleri kullanılmaya başlanmıştır.

Buradan çıkaracağımız sonuç bağırsak florası dengesizlikleri mümkün kronik yorgunluğun altındaki en değerli nedenlerden biri olabilir. Ancak bu floral istikrar neden bozuluyor ona odaklanmak tekrar en kıymetlisi olabilir. Yani beslenme yanlışları kronik toksisite gerilim üzere nedenler.

KRONİK YORUNLUK TEDAVİSİ

Adım adım kronik yorgunluk tedavisinde neler yapabileceğimizden bahsedeceğiz.
Şahısların tedavisinde temel mantık her kronik hastalıkta olduğu üzere alttaki nedenlere odaklanmaktır. Bu nedenler şahıstan bireye farklılık gösterebilir ve bir bireyde en önde odaklanılması gereken neden başkasında çok daha art sıralarda yer alabilir. Lakin temel olarak size adım adım bahsedelim bakalım neler yapmalıyız? Aslında size sayacağım bu sırayı benim öbür bütün yazılarımda da görebilirsiniz zira tüm kronik hastalıklara yaklaşım bu sırayla olmalıdır benim görüşünce. Ve bu değişiklikleri yaparken de patofizyolojik ve sistematik olarak birçok sistemi göz önünde bulundurmaktayım.
1-Diyet düzenlenmesi
2-Toksinlerden arınmak
3-Kronik gerilim idaresi
4-Hayat biçimi değişiklikleri
5-İnflamasyona odaklanmak
6-Mikroplara odaklanmak
7-Eksik vitamin ve mineralleri tamamlamak
8- Ruhsal sisteme odaklanmak ruhsal ve bedensel travmaları çözümlemek
9- Duygusal ve fikir sel toksinlerden kurtulmak

Düzgünleşme vakit alabilir ve bu yol güçlü bir yoldur fakat hoş sonuçlara ulaşmanız emek verirseniz mümkün.

1-DİYET DÜZENLENMESİ

Yanlışsız beslenme tüm kronik hastalıklarda en kıymetli adımlardan biridir. Yanlışsız diyet size hem iyileşmeniz için gerekli enzim ,mineral, fitokimyasal ve vitaminleri sunan hem de size ziyan veren ve inflamasyona neden olan besinlerden uzak bir diyettir. Sağlıklı biri hayat için bağırsak floramızı da destekleyecek formda ve sindirim problemlerine neden olmayacak biçimde beslenmeliyiz.
Hastalarımda ve kendimde kronik hastalıkları yenerken en çok sonuç aldığım şey bitki yüklü beslenmedir. Yapılan birçok çalışma da göstermiştir ki bitki yüklü bir beslenme sağlıklı bir bağırsak mikrobiyatası için elzemdir. Beslenmenizde neredeyse tabağınızın yarısını sebzeler ve yeşillikler oluşturmalıdır.
Kronik yorgunluk sendromunda beslenme
Bir grafik üzerinde olacak:

Başlık günlük bir beslenme değil mi nasıl olmalı?

• %40 Sebzeler
• %15 Meyveler
• %15 Hayvansal besinler
• %10 Baklagiller
• %10 Glutensiz tahıllar
• %10 Yağlı tohumlar

Bu oranlar şahıstan bireye değişebilir bunu bilhassa belirtmeliyim, bu yüzdeler kabataslak verilen oranlardır ve birden fazla hastada dağılımı konusunda değişiklik gösteriyor fakat en büyük çoğunluğa odaklanırsanız dünyada en çok kişiyi tedavi eden ve her türlü
hastalıkta muvaffakiyet oranı bilimsel çalışmalarla da ortaya konulan “bitki bazlı beslenme “de oranlar bu haldedir. Ve yıllardır hastalarımda mucizevi sonuçları bu biçimde almaktayım.

Hayvansal besin tercihlerimiz hür gezen organik yumurtalar balıklar ve merada otlanan hayvanların etleri olabilir ancak bu da beslenmemizde temeli değil yalnızca azamî %20lik bir kısmı oluşturmalıdır.
Meyveler baklagiller glutensiz tahıllar, yağlı tohumlar ise beslenmenizde hayvansal besinlerden önde olmalıdır.
Besin intoleransları burada tahminen de en çok dikkat edilmesi gereken noktalardan biri olabilir zira neredeyse tüm kronik hastalıkların altında intolerans tablosu bulunmaktadır.
Bir süre gluten ve süt eserlerinizi hayatınızdan çıkarmanızı ve eliminasyon diyeti yapmanızı öneririm. Eliminasyon diyeti ile alakalı detaylı yazı paylaşacağım.
Uzun vadeli açlıkların bu tip hastalara uygun olmadığı bilhassa belirtilmektedir. Güç metabolizmasındaki bozukluklardan ötürü o yüzden intermittan fasting ve açlıklar hastaların metabolizmaları düzeltilmeden asla ancak asla önerilmez bu hastalarda.

Kâfi su tüketimi sağlıklı bir hücresel işlev ve detoksifikasyon için olmazsa olmazdır. Toplumda ki hastalıkların bir kısmı kâfi su tüketimi sağlandığında önemli oranda azalabilir. Burada dikkat etmek istediğim bir husus var zerzevat ve meyvelerdeki su olağan sudan daha aktif ve enerjiktir hücre içinde. Kronik susuzluk olaylarında genelde zerzevat suları içmelerini ve meyve su halinde değil yiyerek bunu direk yemelerini söylüyorum.

2-TOKSİNLERDEN ARINMAK

Detoksifikasyon ile alakalı detaylı bir yazımız olacak fakat burada kısaca bahsedelim. Beden olağanda kendi detoksifikasyonunu kendi her gün her an yapmaktadır lakin kronik toksin yükümüz artarsa ve detoksifikasyon sistemlerin çalışmasını önleyen sistematik birtakım durumlar oluşursa( enfeksiyon vitamin mineral eksiklikleri gerilim vb.) toksinleri yeteri kadar atamayacağız ve bedenimizde biriken toksinler dokulara giderek buralarda hasar oluşturarak birçok hastalık ve semptoma yol açacaklardır.
Detoksifikasyonun birinci kuralı çevresel toksinleri azaltmaktır. Maruz kaldığımız her türlü kimyasalı elemine etmektir. Toksinler bedenimize ağız yoluyla, nefes yoluyla ya da cildimizden temas yoluyla gelmektedir. Birinci basamak toksinlerden uzaklaşmak ve hayatımzıdaki tüm toksin etkenlerden uzaklaşmak olmalıdır. İleri olaylarda medikal detoks formunda gerekli vitamin ve mineralleri başlayarak kişinin detoksifikasyon sistemlerini desteklemek ve detoksun 3 fazını desteklemek değerlidir.

3-KRONİK STRESS İDARESİ

Gerilim hastalıklar için adeta bir paradoks üzeredir. Gerilim hastalıklara neden olur hastalıklar gerilimse. En sonunda da olan size olur. Beden HPA hipotalamus, pituer adrenal aksı bozulur, adrenal yorgunluk oluşur. Bu bahisle alakalı da detaylı bir yazımız olacak burada yapılacak birinci şey gerilime neden olan etkenleri ortadan kaldırmak olacaktır. Bu işyerinizde bir sorun olabilir konutunuzda bir sorun olabilir ya da birçok dış etken olabilir. Biliyorum kolay değil bu söylediğim fakat gerilim devam ettiği sürece güzelleşmenin gerçekleşmesi pek mümkün değil.

Artık size bahsedeceklerim gerilimle başa çıkma tavsiyeleri;

-Sağlıklı uyku hem gerilimle başa çıkmak için değerlidir fakat tıpkı vakitte kronik yorgunluk sendromu tedavisinde en kıymetli yerlerden birini almaktadır. Kaliteli ve kâfi uyku birçok semptomu azaltabilir, sağlıklı çalışan bir bağışıklık sistemi için elzemdir. Karanlık lakin büsbütün zifiri karanlık, sessiz, teknolojik aletlerden uzak-uygun sıcaklıkta bir oda uykuya dalmak ve uykunun devamlılığını saplamak için kıymetlidir.
Bazen belli bir mühlet melatonin desteği göz önünde bulundurulabilir
-Kafanıza takılan ya da sizi gerilime sokan bir durumla karşılaştığınız anda ortamdan uzaklasın ve en az 15 dakika acık havada yürüyüş yapın. Döndüğünüzde gerilime neden olacak sorunun o kadar da büyük bir sorun olmadığını ya da bu gerilimle başa çıkabileceğinizi fark etme olasılığınız büyük.
-Gün içinde yaptığınız 10-15 dakikalık meditasyon ve nefes idmanı molaları, yoga molaları hayli yararlıdır
-Aynı anda birçok işi yapmayı bırakın. Bu sizi çok fazla gerilime sokacaktır. Her seferinde bir işi hallederek ilerlemek daha sağlıklı olacaktır.
-Hayatımızla alakalı en büyük sıkıntılardan biri sanırım “meli, malı “ eki olabilir. Yani kendimize daima sunu yapmalıyım bunu yapmalıyım bu bu türlü olmalı bu formda olmalı formunda kurduğumuz cümleler aslında epeyce sıhhatsizdir. Amaçlarımız olabilir ve bunlar için gayret gösterebiliriz fakat kendimizi makul kalıplara sokmak ve bunlara delice odaklanmak tahminen de çevresel gerilimlerden daha fazla etkilemektedir bizleri.

4-HAYAT ÜSLUBU DEĞİŞİKLİKLERİ

Biz hareket etmek için yaratılmış varlıklarken vakitle hepimiz kapalı duvarlar gerisindeki işlere mahkum olduk buna ben de dâhil maalesef. O yüzden hareketimizi arttırmak bir lüks değil bir gereklilik bizim için. İşyerinde çalışırken bile orta ara kalkıp hareket etmeniz, mümkünse açık havada hareket etmeniz hayli değerlidir. Hareket etmek kan akısını arttırır ve bu detoksifikasyonunuzun düzgün olması hücrelerin oksijenlenmesi için epeyce kıymetlidir. Hareket etmek bedeninizde daha keyifli hissetmenizi sağlayacak endorfinleri salgılatır, bağışıklığınızı yükseltir.
Ancak burada dikkat etmeniz gereken çok kıymetli bir şey var kronik yorgunluk sendromunda sizi zorlayacak hareketler ve fazla antrenman şikâyetlerinizi hayli arttırabilir. O yüzden kolay hareketlerle başlamak hatta spor olarak yoga pilates ve çok hafif tempolu yürüyüşleri denemek ve spor müddetlerini kısa müddetlerden başlayıp giderek arttırmak epeyce kıymetlidir.
Uyku saatlerinizi düzgün aralıklarda tutmak ömür stili değişikliklerinden tahminen de en değerlisidir. Hastalarıma dediğim üzere saat 22.00, 24.00 ortasında uyumanız önerilir.
Ekran ve bilgisayar karısındaki mühletleri kısa tutmanız epeyce kıymetlidir. Teknolojik aletlerin yaydığı frekans ve bozucu alan hastalıklarınızı epey etkileyecektir.
Olabildiği kadar tabiata çıkmanız kıymetlidir. Bilhassa deniz kenarı, şelale kenarı orman üzere alanlarda bulunmak sizleri çokça negatif iyonlara maruz bırakacaktır. Bu negatif iyonlar sıhhatiniz için epey kıymetlidir. Bir diğer yazımızda bu mevzudan da detaylı bahsedeceğiz.

5-İNFLAMASYONA ODAKLANMAK

Burada kronik inflamasyonun çabucak hemen tüm hastalıkların altındaki temel nedenlerden biri olduğundan bahsetmekte yarar var. Bu bahisle alakalı epey detaylı bir yazım olacak. Lakin bilhassa size bahsetmek istediğim burada kısaca bu inflamasyonun altında da başka saydığımız unsurlar bulunmaktadır aslında beslenme gerilim uyku toksinler vb.

6-MİKROPLARA ODAKLANMAK

Mikrop teorileri tıp tarihinin gerek akut gerek ise kronik hastalıklarda başını en çok karıştıran ve nerdeyse de en çok araştırmaların yapıldığı bahislerden biri olmuştur. Akut hastalıklarda altta bir mikrop virüs bakteri parazit olduğu çabucak kabul görse de kronik hastalıklara yaklaşımda yıllardır daima geri planda tutulmuştur. Ben yıllardır bu bahis üzerinde hayli araştırıyor ve okuyorum zira kendi kronik hastalığım olan lupusu düzgünleştirmek için hayli çalışmış ve araştırmış olduğum için birinci gündeme ağır halde geldiği yıllardan beri bu mevzunun yakın takipçisiyim.
Öncelikle şunu belirteyim kronik hastalıkların altında mikropların yattığı teorisi hala tartışılmakt
a ve çalışmalar her gecen gün artmaktadır. Fakat en son çalışmalar artık bize net göstermektedir ki bedenimizde mikroplar artık sanıldığı üzere bizlere direk saldırıp hastalık yaratmamaktadır yani doku ve hücrelerde çoğalıp bağışıklığı etkileyen başka nedenler nedeniyle 8stres eksiklikler beslenme vb. ) bağışıklık düştüğünde hücuma geçmektedirler ve çoğalarak semptomlar oluşturmaktadırlar. Birden fazla immün sistemin kâfi çalışırken bile hücre içinde problemlere yol açıp mitokondriyal disfonksiyonlara neden olabilir EBV, HHV6 üzere birden fazla ise direk immün sistem baskılanmasını kendi yapmaktadır. Üzerine en çok çalışmalar yapılan virüslerimiz EBV yani (EBSTEİN BARR) virüsüdür. Onun dışında öbür herpetik aile virüsleri hakkında da çalışmalar her geçen gün artmaktadır. Onun dışında streptekok üzere bakteriler ve bartonella babesisa üzere parazitlerin ve birçok mikrobun çalışmaları her gecen gün artmaktadır. Kronik hastalıkları olan insanlarda bu mikropları saptamak epey zordur ve çalışmaları en çok zorlayan kısım da sanırım budur. Lakin her gecen gün artık saptanamayan mikroplar ismiyle kronik hastalıklar altındaki en büyük sıkıntıların mikroplar olduğu görüşü yaygınlaşmaktadır. Antibiyotikler ve antiviral, antiparaziter casusların hepsi bu mikroplara tesir edememektedir zira bu çeşitlerin adaptasyonu epeyce gelişmiştir. Bilimsel literatürdeki birçok çalışmayı da alttaki kaynakça link kısmına bırakmaktayım. Bu mikropların tedavisi de immün sistemi toparlayarak bu mikropları elemine etmek olacaktır fakat bu epey uzun bir yol olabilir. Onlara karsı agresif bir savaştan çok vakitle yavaş yavaş bedenden temizlemek akılcı olan yol üzere görünmektedir. Kronik yorgunluk sendromunda kuşkulu mikroplar EBV Iyme bakteri-q fever bakteri ,CMV HHV6, enterovirus, parvovirus B19 biçimindedir
-Bu mikropların elemine edilmesinde naturopatların sıklıkla tercih ettiği casuslar fitoterapik casusları kullanmak mikroplara karsı benim en sevdiğim formül.

7-EKSİK VİTAMİN VE MİNERALLERİ TAMAMLAMAK
İşte burada en değerli noktalardan biri kişinin eksiklerine laboratuvar analizleri kadar semptomlarına hakim olarak da yaklaşmak zira vitamin ve mineral eksikliklerinde birçok vakit kan ve öteki laboratuvar analizleri bize işlevsel eksiklikleri göstermekten aciz. Hem laboratuvar analizleri hem de kişinin semptomları göz önünde bulundurularak tedavi planlanmalıdır ve gerekli eksiklikler evvel beslenme ile dayanak olunmalı beslenmenin eksik kaldığı yerde gerekli supplementler başlanmalıdır.
-Bir sonraki kısmımız kronik yorgunluk sendromunda eksiklikler ve supplementler konusunda size bilgi verecek.
8 ve 9. Unsurlarla alakalı detaylı bir kısım gelecek lakin sunu belirtmek gerekir ki kişi ruhsal sisteme odaklanmadığında ve vücudunu yoran ve yıpratan duygusal ve fikir sel toksinlerden arınmadıkça hastalıklarından tam manasıyla kurtulamaz. Birtakım hastalarda bu 2 unsur daha evvel saydığımız tüm nedenlerden daha değerlidir.

Kronik yorgunlukta bireye bütüncül bir pencereden yaklaştığınızda
Ayrıyeten bu sistemlere dokunmak için kullanabileceğimiz tamamlayıcı tıp teknikleri ve başka birtakım sistemler bulunmaktadır.
-Akupunktur
-Homeopati
-Nöral terapi
-Ozon tedavi
-Nefes idmanları
-Yoga
-Reiki
-Masaj
-Hamam sauna
-Aromaterapi
-PEMF tedavileri (pulsed, electomagnetic field machines )
bunların bireye, muhtaçlığına nazaran eklenmesi tedaviye epey yararlı olmaktadır.
-Psikoterapi bilişsel davranış terapisinin kronik yorgunluk tedavisindeki aktifliği birçok çalışma ile ortaya konmuştur.

Lakin kişinin temelde altta yatan problemlerine odaklanılması ve hangi yol yolak bozuk ise ona yönelmesi, bununla bir arada ömür stilinde değişiklikler yapılması gerekmektedir. Bu da bireyden bireye farklılık gösterilmektedir pekala kronik yorgunluk sendromunda

Kullanabileceğimiz, supplementler ve fitoterapik casuslar nelerdir?

1-KEDİOTU (VALERİAN)
600-900 mg kedi otu ekstratı % 0.4 valerinik asit biçiminde standartize edilmiş yatmadan 1 saat evvel kullanılabilir. Daha uygun bir uyku uyumanızı sağlar ve yorgunluğu azaltır tesiri için en az 2 ay kullanmanız gerekir.

2-MEYAN KÖKÜ EKSTRATI
Düşük tansiyon durumlarında gücünüzü arttırmak için ve adrenal sisteme dayanak vermek için kullanılabilir. İçindeki antiinflamtuar bileşikler sodyum düzeyini kanda yükseltir ve tansiyonun artmasına neden olur. Günde 500 mg 2-3 sefer kullanılabilir.

3-SİBİRYA GİNSENG
Yorgunluğa yardım edebilir adrenal sistemi destekleyebilir yapılan bir çalışmada orta düzeydeki yorgunluk yasayan bireylerden 4 ay boyunca nizamlı Sibirya ginsengi kullanan hadiselerin plaseboya nazaran daha az yorgunluk yaşadığı görülmüştür. Lakin ileri derece yorgunlukta aktifliği görülmemiştir maalesef 400 500 mg standartize ekstra kullanılabilir. Diyabet ve yüksek tansiyonlu hastalarda kullanımda dikkat edilmelidir. Aksam saatlerinde kullanılması önerilmez uykuya tesir edebileceği için.

PANAX GİNSENG (AMERİCAN GİNSENG)
Günde 100 -200 mg iki defa alınabilir. Diyabet ve Yüksek tansiyonda dikkatli kullanmak gerekebilir. İmmün sistemi epeyce desteklediği birkaç çalışmadan gösterilmiştir.

4-GİNKO
Konsantrasyon ve farkındalığı arttırabilir beyinde kan akısını arttırır antioksidan tesiri sayesinde kasları oksitadtif ziyandan korur ve kas ağrılarını azaltabilir 80-120 mg günde iki sefer kullanılabilir standartize edilmiş %24 flavonoids ve %6-%7 terpen, lakton içeren tentür olmalıdır.

5-KOENZİM Q10
Kronik yorgunluk sendromunda kâfi ATP üretiminde meşakkat olabilir. ATP üretimi zahmetliyse da epey yorgun hissedersiniz ve koenzim q10 daha çok ATP üretmenizi takviyeler coq10 ATP üretim de vazife alır. Tıpkı vakitte bir antioksidandır ve bağışıklığı ve kasları takviyeler. Yapılan bir çalışmada 155 hastaya koenzim q10 kullandırılmış ve bu hastaların antrenman yapma yetenek ve güçlerinin arttığı
görülmüş. Üstte bahsettiğimiz üzere antrenman kronik yorgunluk sendromlu hastalar için tam bir kabus olabilir, koenzim q 10 üzerine bu mevzuda diğer çalışmalar da var ve hepsinin temeli güç üretimi üzerine yani ATP kural sevgilim. Günlük 100 mg kullanım olarak başlanabilir gerekliyse hekiminizle bir arada doz artısı yapabilirsiniz.

6-ESANSİYEL YAĞ ASİTLERİ
Kronik yorgunluk sendromu olan hastalarda esansiyel yağ asitleri hayli düşük bulunmuş,
Bu mevzuda çalışmaları olan küme 3 supplement üzerine balık yağı, evening primrose oil ve keten tohumu yağı. Önerilen doz kullanımı ya 2 gram balık yağı ile 2 gram keten tohumu yağı kombini ya da 2 gram balık yağı ile 2 gram evening primrose oil kombini formundadır.

7-MELATONİN
Uyku kalitesini arttırabilir ve antioksidan tesiri nedeniyle hayli yararlı olabilir. Kronik yorgunluk üzerine kullanımı ile alakalı net çalışmalar şimdi yoktur.Günde 3 mg kullanılabilir yatmadan evvel

8-ALTIN KÖK (RHODİOLA ROSEA)
Yapılan bir çalışmada vardiyalı çalışan tabiplerin bilişsel ve niyet kabiliyetlerinde yüksek aktiflik sağladığı gösterilmiştir.100-200 mg günde 2-3 sefer alınabilir. Tesir için en az 2 ay kullanılması önerilir. Adrenal sistemi dengelemede ve güç üretiminde misyon alır. Ashwaganda üzere bir adaptojen olduğu için inançla kullanılabilir. Epey sevdiğim fakat güç bulunan başka bir fitoterapik casus maalesef.

9-SCHİSANDRA BERRY
Antioksidan ve antiinflamatuardı. Diyabet hastaları tedavisinde bile kullanılabilir. Adrenal yorgunluğa bilhassa yeterli gelebilir. Günde 500-1000 mg ekstra 2 kere kullanılabilir.

10-KORDİSEPS MANTARI (CORDYCEPS SİNENSİ)

Tablet formları daha yaygın bulunmaktadır günde bir iki sefer 80 mg içilebilir lakin dozla alakalı net bir görüş yoktur. Adrenal sistemi hayli desteklemektedir.

11-NADH
Yapılan bir çalışmada günlük 10 mg nadh kullanımı plaseboya karşı şikâyetleri önemli oranda azaltmış. Seratonin istikrarında de yararlı olduğu düşünülmektedir. Günde 20 mg güne 1 defa kullanılabilir.

12-MAGNEZYUM
Kronik yorgunluk sendromunda yaşanan semptomların birçoklarının nedeni magnezyum eksikliği olabilir yapılan çalışmalarda ise magnezyumun plaseboya üstünlüğü birçok kere ortaya konmuş ayrıyeten kronik yorgunluğa en çok esik eden hastalıklardan biri de fibromiyalji olduğu için magnezyum formlarından malat formunu göz önünde bulundurmakta yarar var. Bilhassa malat formunu önermekteyim

13- L KARNİTİN
Kas metabolizmasındaki ve hücresel güç metabolizmasındaki vazifesi değerlidir. Eksikliği güç düşüklüğü ve yorgunluk yapabilir kas ağrıları yapabilir. Yapılan çalışmalarda kronik yorgunluk hastalarının serum asetil karnitin düzeylerinin hayli düşük olduğunu bulmuştur. Asetil karnitin, l karnitin oranından da önemli bir artma görülmüştür. L karnitin suplementasyonu kronik yorgunluk sendromu olan hastalarda yararlı olabilir. 500 mg günde 1-3 sefer alınabilir.

14-L GLUTAMİN
Bağırsak florasını yapılandırmak ve kortizol düzeylerini dengelemek için kullanılıabilir.

15- FOLİK ASİT
Serum folat düzeyi aslında serobrospinal sıvıdaki folat düzeyinin bir göstergesi olabilir. Ve düşük folat düzeyleri ve folat eksikliği beyin işlevlerinde sorun yapabilir. Depresyona tesir edebilir

16-B12
Birçok yolakta değerli vazifesi bulunmaktadır kronik yorgunlukta ki aktifliğinin eritrosit anormalilerini önlemesi olarak görülmüş. Hidroksikobalamin ya da metilkobalamin kullanımı uygundur siyanokbalamin kullanmayınız.

17-DİĞER B VİTAMİNLERİ
Kronik yorgunluk sendromu olan hastaların kanında düşük oranda riboflavin, tiamin, pridoksin bulunmuş ve bunları destek etmenin hastaların şikâyetlerini rahatlatmakta tesirli olabileceği ortaya sürülmüştür.

18-C VİTAMİNİ
C vitamini eksikliği yorgunluk depresyona neden olabilir. İmmün sistemi desteklemek ve eritrosit anormalilerini düzenlediği için C vitamin takviyelerinin kronik yorgunluk sendromunda yararlı olduğu düşünülmektedir. Çalışmalardaki dozlar genelde iv dozlar 15 gr ve günlük 1-3 gram oral C vitamini dozlarıdır. Ayrıyeten adrenal sistemi de desteklemektedir C vitamini.

19-SODYUM (TUZ)
Kronik yorgunluğu olan hastaların bir kısmında nörolojik hipotansiyon görülmektedir bunun temel nedeni de tuz ( SODYUM ) tüketiminin toplumda çok fazla kısıtlanmasıdır. Bu olayların tuz tüketimlerini muhakkak ölçüde arttırmaları yararlı olmaktadır.

20-ÇİNKO
Çinko eksikliği immün sistem düşüklüğü yapabilir yorgunluk ve kas ağrılarına neden olabilir ve toplumda epey yaygındır. Çinko supplementasyonu kas kordinasyonun sağlanmasında ve ağrıların giderilmesinde magnezyum ile birlikte göz önünde bulundurmalıdır.

21-L TRİPTOFAN
Yapılan çalışmalarda kandaki l triptofan düzeylerinin kronik yorgunluk sendromu hastalarında %80lere varan oranda düştüğü gözlenmiş. Triptofan düzeylerinin düşüşü beyin seratonin düzeylerinin azalmasına neden olur triptofan seratoninin öncüsüdür ve bu da his durum sıkıntılarına neden olabilir. Düşük tirptofan düzeyleri depresyona neden olabilir. Triptofan suplemantasyonunun kronik yorgunluk sendromlarında tesirli olup olmayacağı şimdi net ortaya konmamıştır lakin triptofandan varlıklı spirullina üzere kaynaklarla beslenmek epey yararlı olabilir.

22-DHEA
Adrenal bezlerden salgılanan temelde ve az oranda da yumurtalık ve testislerden salgılanan bir hormondur. Ve daha bedende öbür steroid hormonlara çevrilir östrojen ve progesteron üzere. His durum halinizde ve uyku kalitenizde de rol oynar. Çalışmalar gösteriyor ki kornik yorgunluk sendromu olan hastalarda dhea düzeyleri abnormallik göstermektedir. Dhea destekleri labaratuar analizleri ile net eksinlik tanısı konulmadan asla önerilmez. Ve dhea destek kullanımı kesinlikle bir hekim tarafından takip edilmelidir.

23-SİNDİRİM ENZİMLERİ

Sindirimi düzenlemek ve temel sıkıntıları çözerken sindirime dayanak vermek hedefli kullanılabilir

24 -BETA KAROTEN

Antioksidan tesirinden ötürü kullanılabilir

25- ASHWAGANDA

İşte benim gözdeme geldik. Açıkçası kendisi Türkiye de üretilmiyor ve temin edilmesi sıkıntı bir destek lakin en hoş sonuçları veren de kendisi zira o bir adaptojen yani böbrek üstü bezleri onarırken bedeni yormuyor. Anksiyete ve yorgunlukta epey tesirlidir. Yapılan bir çalışmada günlük 250 mg ashwaganda kullanılır kronik yorgunluk sendromu olan haftalarda güç düzeylerini %79 oranında arttırmış!

26- D RİBOZ

Hücrelerdeki güç metabolizması için kullanılabilir. Günde 2-3 defa 5 gr kullanılabilir.

27- 5 HTP

Anksiyete semptomları için ve seratonin istikrarı için kullanılabilir. Uyku kalitesini düzeltir ve ayrıyeten seratonin düzeyi arttıkça ağrının da azalması mümkündür.100 mg günde 2-3 kere alınabilir.

28- OREGANO OİL (KEKİK YAĞI)

Antimikrobiyal casus olarak hayli tesirlidir. 1 ay kullanıp orta ara kesilmesinde yarar vardır. 500 mg günde 3-4 kere kullanılabilir.

29- D VİTAMİNİ

Vitamin D eksikliği önemli yorgunluk ve immün sistem sıkıntılarına yol açabilir. Kan D vitamini düzeyini 60-80 civarında tutmakta yarar vardır.

30- PROBİYOTİK

Yanlışsız suşlar içeren probiyotikler bağırsak florasına dayanak verebilir. Bu bahisteki araştırmalara hala devam etmektedir.

KLÂSİK ÇİN TIBBINA NAZARAN

Kronik yorgunluk sendromu nedenleri klâsik Çin tıbbına nazaran şu formdadır
-Uyku yin eksikliği
-Böbrek yin eksikliği
-Böbrek yang eksikliği
-Öz eksikliği. Bunlara Çin tıbbı tedavileri halinde odaklanmak da hastalara yararlı olabilir. Maalesef şimdi bu mevzuda bir deneyimim bulunmadığı için sizlere daha fazla detay veremeyeceğim lakin denenebilir neden olmasın?

AYUVERDAYA NAZARAN

Ayuverdik yaklaşımda sindirim sistemini düzenlemek ve kronik toksinlerden arınmak yatar bu sendromda.
Ayuverdik casuslar ashwaganda, amla, ,bala ,triphala, lomatium kullanılabilir. Kendileri bazen benim en sevdiğim fitoterapik casuslar olabilyorlar ve kişiyi toksinlerden temizlemek her vakit birinci yaklaşım açım olmaktadır ayuverdadaki üzere.
Unutulmamalıdır ki kronik yorgunluk sendromu ile alakalı ağır çalışmalar hala devam etmektedir bu sendroma tam olarak neyin neden olduğu ve tam nasıl tedavi edileceği birçok vakit büyük bir sis perdesi. Ancak bütünsel yaklaşımla kişinin semptomlarına ve patofizyolojiye odaklandığınızda çok hoş sonuçlar görülmektedir, şahsen birçok hastam hayatlarına yine kavuşmuştur lakin unutmamak gerekir ki bireye nazaran semptomlar ve tedaviler değişmektedir, alınan sonuçlarda şahsî farklılık göstermektedir.

Sendromsuz enerjik günleriniz olsun.

Yorum bırakın

E-posta hesabınız yayımlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir