Omurga yaraları

Spinal travmalar yüksek mortalite ve morbidite oranları ile seyreden ve sonuçları ile bireyi ve toplumu etkileyen travmatik lezyonların
başında gelmektedir.

Kısa müddette ve yanlışsız müdahalenin prognozu etkiliyor olması, hastanın tetkik ve tedavisinin kâfi olarak yapılabileceği merkezlere gereksinim duyulmuş ve bu hedefle birtakım ülkelerde spinal travma merkezleri kurulmuştur.

Bu merkezlerde spinal travmalı hastalara birinci müdahalenin daha süratli ve standardize yapılabilmesi değerlidir. Tarihçesi çok eskilere dayanan bu yaralanmalar sanayi çağına paralel olarak artan trafik ve iş kazaları, yüksekten düşme, endüstriyel yaralanmalar, ateşli silah yaralanmaları, spor yaralanmaları nedeniyle sıkça görülmektedir. ABD’de bir milyonda 30 kişi spinal travma riski altında olduğu kabul edilmektedir.

Spinal travmalar gençlerde daha yüksek oranda görülür.Ortalama yaş 33.5 olarak literatürde belirtilmiştir. Erkek bayan oranı 4 de 1’dir.En
değerli sebep trafik kazalarıdır.

ABD’de yılda 1000.000’de 30 oranında kişinin spinal travma riski taşıdığı kabul edilmektedir. görülmektedir .Günümüzde artan trafik kazaları yanında ,iş kazaları ve yüksekten düşme sonucu vertebra kırıklarında artış sözkonusudur. Literatürde vertebra zedelenmeleri 15-34 yaş ortası erkeklerde sık rastlandığı bildirilmektedir.

Çalışmamızda da en sık 13 (%30.2) hasta ile 15-30 yaş ortası olgularda vertebra zedelenmesi gözlendi. Spinal travmaların en sık nedeni trafik kazalarıdır. Hagen ve ark’nın yaptıkları bir çalışmada, düşmeler %45, motorlu taşıt kazası %35 olarak bildirilmiştir.

Burney ve ark’nın yaprığı çalışmada taşıt kazası %40,düşmeler %20,ateşli silah yaralanmaları %13.6 olarak bildirilmiştir. Meyer ve ark spinal travma nedenlerini trafik kazaları %42, düşmeler % 22.8 olarak bildirmişlerdir. Çalışmamızda ise yaralanma düzenekleri incelendiğinde yüksekten düşmeler %60.4, trafik kazaları % 34.8 ve suya dalma % 4.6 oranda bulunmuştur.

Literatürdeki çalışmalardan görüldüğü üzere yüksekten düşmeler ve trafik kazaları en sık karşılaşılan travma nedenleridir. Hagen’in
çalışmasında olduğu üzere çalışmamızda düşmeler birinci sırada yer almıştır. Etyolojinin bölgeler ve ülkeler ortası farklılıklar gösterdiği
görülmektedir.

Bölgenin coğrafik yapısı ve sosyoekonmoik nedenleri yüksekten düşme olgularının birinci sırada görülmesini açıklayabilir.

Hagen ve ark’nın 238 hastayı içeren serilerinde etkilenen bölgelere nazaran dağılım incelendiğinde % 50 servikal, %33 torasik, %18
lomber bölgedeki vertebranın zedelendiği bildirilmiştir.

Meyer’in 2195 olgusundan 1372’si (%61) servikal bölgededir (7). Çalışmamızda %60.4 servikal ,%23.2 torakal ve %16.4 ile lomber bölgedeki vertebraların etkilendiği görüldü.Hagen ve Meyer’in çalışmalarında olduğu üzere çalışmamızda birinci sırada servikal bölgedeki travmalar yeralmaktadır. Alker’in yaptığı bir çalışmada 312 servikal vertebra kırığından %22’si , Bucholz’ın 112 olgusundan %21 üst servikal bölgede olduğu saptanmıştır. Bizim serimizde olguların 11’i (%42.3) üst servikal ,15’i (%57.69) alt servikal bölgede patoloji vardı.

Spinal kanalın en hareketli segmentleri ( C4,C5,C6, T12, L1,L2) olduğundan injüri riski bu segmentlerde hayli yüksektir.

İnjürilerin %10’u servikotorasik bölgede meydana gelir. Torakal bölgede spinal kanal daha dar olup, vertebralar fixe olup, toraks kafesi ile
eklemleşir, injüri olabilmesi için daha büyük kuvvet gerekir. Torakolomber bileşke daha hareketli olduğundan ikinci sıklıkla injüriler bu
bölgede görülür.

Meyer akut spinal yaralanmalı olgular serisinde %42.9 oranında multıpl travma olduğunu bildirmiştir. Apuzzo ve ark. 45 olguluk
serilerinde olguların %17.8’inde serebral kotüzyo , % 9.8’inde kraniyal fraktür, % 4.4 ünde pulmoner, %4.4’ünde abdominal yaralanma
olduğunu bildirmişlerdir(14).Bizim olgularımızın; %6.9 serebral lezyon , %11.6 toraks patolojisi, %2.3 multipl extremite fraktürü varken
%79 ek bir patoloji yoktu.

Birinci muayenede saptanan spinal kord yaralanması tiplerinin oranları Zileli ve arkadaşlarının 1989 yılında Ege bölgesinde yaptıkları
çalışmada:bulgu yok (%32),tetraplejik(%10),tetraparetik(%10),paraplejik(%13),paraparezik(%6),kauda equina lezyonu(%12)(15)iken
çalışmamızda bu oranlar: ( %4.6) paraparezi,(%16.2)parapleji,(%11.6) kuadripleji , 29 olguda (%67.4) nörolojik defisit yok biçiminde idi.

Amerika’da motorlu taşıt kazaları sonucu medulla spinalis yaralanmaları sonucu yılda 6000 kişinin öldüğü rapor edilmiştir.Burney
ve ark çalışmasında spinal yaralanmalı hastaların hastane mortalitesi %17 olarak bildirilmiştir(10).1999 yılında KTÜ Birinci ve Acil Yardım
Anabilm Kısmında yapılan epidemiyolojik bir çalışmada; 651 travma hastasının 39’u(%6) spinal travma olup mortalite % 5.1 olarak
bulunmuş idi . Bu çalışmada ise mortalite % 6.9 olarak bulundu.

Spinal travmalar yüksek morbidite ve mortalite ile seyreden toplumu etkileyen travmatik lezyonların başında gelmektedir. Hastanın
kısa müddette acil olarak stabilizasyonu sağlanarak ileri bir merkeze transportu gerekmektedir. Spınal travmadan şüphelenilen tüm

hastaların nörolojik muayenesi yapılmalı radyolojik tetkikleri yapılmalı immobilizsyonu sağlanmalı ve ek patolojiler varsa bunlara yönelik
tedaviler uygulanmalıdır.

Omurga operasyonlarından sonra dikkat edilmesi gerekenler

Rastgele bir sebeple omurga operasyonu olan hastamızı bekleyen ve unutmaması gereken bilgiler şunlardır;

Hiç bir yapılan cerrahinin yaradılıştan gelen beden yapısını sağlaması mümkün değildir. Yapılan cerrahi sizin karınız ve
mutluluğunuz ve geleceğiniz için yapılmıştır.

Size yapılan omurga cerrahisinin hedefi yaradılıştan gelen beden yapısına yakın işlev gören bir sistem oluşturulmasıdır.
Sonuçta omurga cerrahisinde yaradılıştan gelen beden yapısına dışardan yerleştirilen enstrumantlar konulmaktadır.

Bu enstrumantların sayısı ve çeşidi var olan meseleye nazaran değişmektedir. Bu enstrumanatların bedene ahenk sağlaması gereklidir. Örneğin bir diş dolgusunda bile alışma mühletinin olması üzere. Enstrumantların bedene alışma müddeti 6 ayla 1 yıl ortasında değişmektedir.

Omurga cerrahisinde de tüm tedavi formlarında olduğu üzere çıkarlar yanında kayıplarda kelam mevzusudur.Önemli olan karın
büyüklüğü olmalıdır.

Omurga cerrahisinde hastalarımızın en çok şikayet ettikleri bahisler;

1.Hareketlerimi istediğim üzere yapamıyorum: Yapılan ameliyatın düzeyine nazaran değişmek üzere omurga ameliyatlarında hareket
kısıtlılığı ortaya çıkar. Bu hareket kısıtlılığının derecesi kabaca yapılan her omurga segmenti için yaklaşık %5 olmaktadır. Aslında var
olan omurga problemleri hastalarda omurga operasyonu yapılmamış olsa da hareketlerini istediği üzere yapma problemini
kesinlikle taşımaktadır. Lakin omurga cerrahisinde yarar ağrının ortadan kaldırılması ve gelişmiş ve gelişmesi beklenen hudut kayıpların
önüne geçilmesidir.

2.Otururken batma hissediyorum, tartı varmış hissediyorum: Bu üzere şikayetler enstrumantlara bedenin alışma sürecinde olan
rahatsızlıklardır. Şunu unutmamak gerekir bu enstrumantlarla vakit geçitkçe alışacak ve bedeninizin bir kesimi olarak kabul
edeceksiniz.

3.Düştüm platinlerim kayar, kırılır kaygısı: Yordamına uygun yerleştirilmiş platinlerin küçük haretlerle kayması ve kırılması mümkün
değildir. Lakin yaşlı hasta
larda ilerleyen kemik erimesi kelam konusu olduğunda platinlerde hareketlenme gelişebilir. Ağır kazalarda
yahut darbelerde platinlerde kırılma olabilir. Bilindiği üzere her hususun muhakkak bir dayanma gücü vardır. Müddet geçtikçe metaller yorulur.
Buna metal yorgunluğu ismi verilir.

4.Belime takılan platinlerin belli bir müddetten sonra alınması gerekliymiş: Belinize koyulan enstrumantlar beden tarafından kabul edilen
gereçlerdir. Sizde var olması sakınca oluşturmaz. Fakat gerek hastanın ruhsal yapısı enstrumantların varlığına müsaade vermiyorsa
gerekse var olam sorun kemiklerle güçlendirilmişse 2 yıldan sonra platinler alınabilir.

5.Platinli operasyondan sonra tekrar birebir sıkıntılar gelişebilir mi? Belinize koyulan enstrumantlar muhakkak bir segmenti denetim altında meblağ
lakin bu segmentlerin üzerindeki ve altındaki segmentler için muhafaza sağlamaz. Yani hasta olarak tarafınızın bu tıp ameliyatlardan
sonra kendinize ihtimam göstermeniz, kendinizi müdafaanız, doktorunuz ile diyalog içinde bulunmanız gerekmektedir.

Omurga operasyonlarında gelişebilecek sıkıntılar

Omurga operasyonları güç ve deneyim gerektiren operasyonlardır. Omurga operasyonları riskli ameliyatlardır. Bu riskler yapılacak omurga
problemine ve genişliğine nazaran farklılıklar göstermektedir. Yapılacak omurga segment sayısı arttıkça çıkabilecek sıkıntılar artmaktadır.

Skolyoz ve kifoz cerrahisinde riskler daha fazla ve çıkabilecek komplikasyonlar çok daha fazladır.Bu gelişebilecek erken yahut geç
periyot komplikasyonlar bu cerrahinin uygulanması gerektiren tüm hastalarda gelişebileceği üzere bu cerrahiyi uygulayan tüm omurga
cerrahlarında da gelişebilir. Bundan ötürü doktorunuzla kore olmanız ahenk içinde tıpkı istikamette hareket etmeniz değerlidir.

Omurga cerrahisinde erken devir komplikasyonları

1. Vidaların malpozisyonu: yani vidaların uygun yere yerleştirilememesi. Yani vidaların omurga içinde değil etrafında yerleşim
göstermesi.Tekrar ameliyat riski taşır

2. Hudut zedelenmeleri: Vidaların seyri boyunca hudutta bacağa giden sonlarda meydana gelen zararlanmalar.Seviyeye nazaran değişmek
üzere motor ve duyu arazları gelişebilir.

3.Vidaların omuriilik zarını zedelemeleri ve Beyin omurilik Sıvı kaçaklarının meydana gelmesi. Tekrar operasyon riski taşıyabilir.

4.Omurilikte zararlanmaların oluşmasıFelç riski taşır. Tekrar operasyon gerektirebilir.

5.Sinir kanallarında sıkışıklık meydana gelerek operasyondan sonra ağrıların artması.Tekrar operasyon riski taşır.

6.Yara yeri enfeksiyonları:Yaranın açılmasını gerektirir:

7.İmplant enfeksiyonları .İmplatın çıkarılmasını gerektiririr.

Omurga cerrahisinde geç periyot komplikasyonları

1.Vidaların yerinden kayması ekseriyetle nedeni vakit içinde gelişen osteoforz yahut şiddetli travmalardır.

2.Vidaların kırılması Metal yorguluğuna yahut düzeyine uygun kalınlıkta vida yerleştirilmemesine yahut enstrumant sisteminin kalitesine
bağlıdır.

3.Rodların yerinden kayması Vidaları bağlayan sistemlerin metal yorgunluğuna, travmalara yahut sistemin kalitesine bağlıdır.

4.Enstrumant uygulanan segmentin üzerinde fıtık yahut kaymanın gelişmesi Hastanın dikkatsiz ve özensiz davranmasına, travmalara
bağlıdır.

5.Enstrumant uygunan segmentin altında fıtık yahut kaymanın gelişmesi Hastanın dikkatsiz ve özensiz davranmasına ve travmalara
bağlıdır.

Omurga operasyonları

Omurga operasyonları Beyin ve Hudut Cerrahisi içersinde uygulanılan operasyonlardır. Omurga bedenin yükünü karşılayan bacaklara
ileten bir kıymetli bir yapıdır. Omurga birebir vakitte muhakkak hareketliliğe müsaade veren bir yapıdır. Omurgadaki kimi gelişen meseleler mekanik
Ağrılara neden olurken birtakım gelişen sıkıntılar hem mekanik hemde sinirsel ağrılara neden olur. Omurgadaki sorun ne olursa olsun
gelişen ağrılar toplumsal, cinsel, ailesel, işsel hayatı engelleyen meseleler oluşturabilirler.

Omurgada ne üzere problemler olabilir?

Omurgada kaymalar olabilir, omurgada kırıklar olabilir, omurgada eğrilikler kifoz yahut skolyoz olabilir. İşte bu meseleler derecelerine tespit
edilme yaşına nazaran müdahale gerektirebilirler. Omurgada yapılan müdahalelere bağlı gelişebilecek meselelerde kelam bahsidir.

Örneğin bel bölgesinde 3 düzey üzerinde omurilik kanal darlığı olan bir hastaya yapılması gerekli olan bir cerrahi durumunda omurgada
kayma,kırık,kifoz ve skolyoz olmasada omurga cerrahisi planlanmaktadır. Örneğin 3 düzey lomber disk hernisi yapılacak bir olguya
yapılacak cerrahiye bağlı olmak üzere omurga cerrahisi planlanabilmektedir.

Tekrar tıpkı formda omurgada kayma var lakin cerrahi boyutlarda değil lakin bel fıtığı var ve müdahale gerekiyor yapılacak cerrahinin
kaymayı artırabileceği düşünülerek omurga operasyonları düşünülebilmektedir.

Omurga operasyonlarında gaye omurgadaki dizilimi sağlamak en azından ilerlemesini engellemektir.

Yorum bırakın

E-posta hesabınız yayımlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir