Spina bifida yani anne karnında gelişim sırasında ortaya çıkan aksaklıkların neden olduğu sorunlar !

“Konjenital” terimi ,bebeğin anne karnında gelişmesi sırasında, gelişim evrelerinde ortaya çıkan aksaklıkların neden olduğu meseleleri tabir etmek için kullanılan bir tabirdir. Bu tip kusurlu gelişimler için “doğumsal gelişme kusuru” ya da “anomali” terimi de kullanılmaktadır.

Gelişim kademelerindeki kusurların oluşturduğu problemler bir çok ve çeşitlidir. “Spina bifida” bu kusurlar içinde omuriliğin gelişmesi sırasında görülen kusurların sebep olduğu arızalar için kullanılan bir tabirdir. Öbür gelişim kusurları için farklı tabirler kullanılmaktadır. Omuriliğin gelişme basamaklarına kısaca bakacak olursak, mevzuyu daha güzel anlamak mümkün olacaktır. Bebeği oluşturan embriyo evvelce iki katmanlı ve uzunluğu yaklaşık 1.5 mm iken , bu embriyonun üst katmanının tam ortasında beliren bir çizgi boyunca yükselen tabakanın karşılıklı olarak orta hatta birleşmesi ve adeta bir boru oluşturması ile merkezi, hudut dokusunun gelişmesi başlar. Oluşan bu borunun bir ucundan beyin meydana gelir.Diğer ucu ise omuriliğin son ucunu oluşturur. Orta hatta birleşerek bir boru oluşturan bu süreç tam olarak oluşamaz ve katmanlar orta hatta birleşemezlerse, işte ona “orta çizgi kapanma kusurları” denilmektedir. Halk ortasında bu husus kısaca spina bifida olarak bilinmektedir ancak işin aslı orta sınır kapanmasında kusurudur.

Sebebi tam olarak bilinmemekle birlikte, genetik bir yatkınlığın olmasının bu tip kusurların ortaya çıkmasını kolaylaştırıcı olduğu bilinmektedir. Lakin

genetik konusuna cevap ararken bu gelişim kusurunun kalıtsal olmadığını çabucak belirtmek gerekir. Kalıtsallık ile ilgili bir kıymetli durum, bir ailede bir tane myelomenigoselli bebek var ise ikinci bebeğin bu türlü olma tehlikesi, genel görülme seviyesi olan 1/1000 den 30/1000 e yükselmektedir. Ayrıyeten, bizim de laboratuarda tavuk embriyosu üzerinde yaptığımız çalışmalarda, sigara, alkol, folik asitten yetersiz beslenme ve birtakım ilaçların bu türlü problemlere yol açtığı bilinmektedir. Akraba evliği ile spina bifida ortasında bilinen direkt bir bağ yoktur. Fakat, iki spinabifidalı kişinin evlenmesi halinde bu türlü bir bebeğe sahip olma mümkünlüğü artacağından gebeliği, çok yeterli izlemek gerekecektir. Artık yaygın olarak bilin bir konu da “folik asit” desteğinin bu tip kusurların oluşmasını önlemede yardımcı olduğundur. Folik asit desteği gebelik “öncesi” başlandığı ve devam edildiği taktirde bu tip sıkıntıların üstesinden gelinmede % 72 yardımcı olmaktadır. Gebelik sırasında yeterli bir ultrasonografi takibi çok kıymetli olmaktadır.

Birçok seviyede (ağır-hafif olarak sınıflanabilir) orta çizgi kapanma kusuru vardır. En ağırı, myelomeningosel olarak isimlendirilen ve omurilik gelişmesinde, neredeyse omuriliğin hiç gelişme göstermediği durumdur. Ne kadar kuyruk sokumuna yakın ise hasar ve nörolojik kusur o kadar azdır ve bu durum bebeğin bahtı olarak yorumlanabilir. Daha üst ( başa yakın) seviyelerdeki kusurlarda nörolojik tablo çok ağırdır, bebeğin ayakların hiç oynamaması üzere bir durum da kelam bahsidir. Dışarıdan belirti vermeyen zımnî spina bifida durumlarında da omurilik gerginliğin giderilmesi için cerrahi teşebbüs gereklidir.

Beyin ve omurilik tıpkı kese içinde olduğundan, açık spina bifidası olan bebeklerin buradan mikrop kaparak menenjit olmaları tehlikesi nedeniyle, kapalı olanların ise gergin omurilik olması nedeni ile vakit geçirmeden ameliyat edilmeleri ve kusurun vakitlice düzeltilmesi gereği vardır. Hafifi bir nörolojik tabloda gelen hastaya, ek sıkıntılar yüklemeden cerrahi teşebbüs yapabilmekteyiz ve daha sonra yapılacak olan ağır rehabilitasyon çalışması ile hastalar olağan yaşantılarını sürdürebilmektedirler.

Yorum bırakın

E-posta hesabınız yayımlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir